Nhà có ba “Chúa”

Những năm trước, trong một chuyến ra đảo Phú Quốc, tôi tình cờ nghe được giọng nói xứ Thanh đặc trưng giữa sóng nước trùng khơi. Sự đồng điệu nơi đất khách quê người đã “kết duyên” cho chúng tôi biết nhau. Anh là Trịnh Văn Khiêm, một người con của vùng biển Sầm Sơn (Thanh Hóa), hiện định cư tại Khu 3, đặc khu Phú Quốc (An Giang).

Từ cơ duyên ấy, chúng tôi giữ mối liên lạc. Hằng năm, mỗi độ Tết đến xuân về, tôi lại chọn một lộ trình bay đặc biệt: Bay ra Phú Quốc thăm anh, rồi từ đây chọn một hãng hàng không tốt để bay về Hà Nội. Lộ trình này tính ra chi phí lại rẻ hơn bay thẳng từ TP Hồ Chí Minh về Hà Nội, đường bay lại thông thoáng. Và quan trọng hơn, nó cho chúng tôi cơ hội gặp nhau, chuyện đời, chuyện người sau một năm dài...

Anh Khiêm bị “văng ra khỏi quỹ đạo bình yên cũ cũng bởi chính sách kế hoạch hóa gia đình nghiêm ngặt thời bấy giờ. Ngày đó, sau hai cô con gái đầu lòng, vợ anh sinh thêm cậu con trai thứ ba. Anh Khiêm phân trần, giọng vẫn còn chút ngậm ngùi: “Ngày đó là do vợ chồng tôi vỡ lở chứ không phải cố tình. Nhưng ở cơ quan, không ai chấp nhận lý do đó cả. Người ta họp hành rồi đi đến kết luận rằng, tôi sẽ phải thôi chức vụ này, hạ bậc thi đua kia...”. Trong bối cảnh đồng lương viên chức ít ỏi không đủ nuôi vợ con gieo neo, trước áp lực đè nặng từ những “án” kỷ luật treo lơ lửng, người đàn ông xứ Thanh ấy đã đưa ra một quyết định liều lĩnh. Anh nộp đơn thôi việc, bán sạch sành sanh nhà cửa, một mình lặn lội vào miền nam khảo sát trước khi dắt díu cả vợ con theo cùng.

Cuộc trốn chạy khỏi quê hương, tìm sinh kế đã đưa gia đình anh đến với Phú Quốc, hòn đảo mà ngày ấy còn hoang sơ, thưa thớt dân cư. Giữa muôn vàn bỡ ngỡ, anh chọn nghề buôn bán cá để mưu sinh. Bằng sự nhạy bén của người miền biển, hải sản do chính tay anh tuyển lựa dần khẳng định được chất lượng, được đưa vào những nhà hàng lớn trong phố Dương Đông.

Năm tháng trôi qua, sự nhẫn nại và mồ hôi của hai vợ chồng đã được đền đáp, kinh tế gia đình dần khấm khá, vững vàng lên theo đà phát triển của đảo ngọc. Giờ đây, cậu con trai út “vỡ kế hoạch” năm nào, nguyên cớ của cuộc ra đi giông bão, đã tốt nghiệp đại học và chuẩn bị bước vào cuộc sống hôn nhân. Ngồi nhìn anh Khiêm lúc này, tôi vẫn thấy cách cười của một người đã bước từ vị trí xã hội này sang một thân phận khác. Nhưng nếu ngày xưa nụ cười ấy mang chút tức khí, phản kháng thì nay nó đã trở nên hòa giải, bình yên và bao dung hơn rất nhiều.

Nhắc lại chuyện xưa, anh hóm hỉnh kể về cái lý lẽ “ngông cuồng” ngày ấy khi không chịu “ngoan” qua ải! Anh đã dám cãi lại ban lãnh đạo rằng: Nhà tôi có tới ba “Chúa”, cớ gì phải sợ! Cái danh xưng ba “Chúa” đầy tự hào ấy được anh cắt nghĩa rất tài tình: Chúa Trịnh là họ gốc của anh, Chúa Nguyễn là họ của vợ anh, và cậu con trai út, được anh đặt tên là Sơn Lâm (tức chúa sơn lâm).

Đến nay, nhìn lại chặng đường dài đầy thăng trầm, tự mình đạp đổ cuộc sống cũ rồi tự tay xây lại một cơ đồ mới, anh Khiêm chậm rãi buông lời tâm sự: “Những người trước đây từng nặng lời với tôi, giờ họ cũng đã kết nối lại và nói lời xin lỗi. Còn tôi, ngày đó cứ nghĩ đồng lương của mình không nuôi nổi vợ con, bản thân cũng muốn nghỉ việc nên lúc đối chất có hơi to tiếng, làm căng”. Lời bộc bạch nhẹ nhàng ấy cho thấy anh đã thật sự buông bỏ những bực bội năm xưa.

Câu chuyện của gia đình anh Khiêm không chỉ là chuyện của một gia đình “vỡ kế hoạch”, mà là khát vọng sống mãnh liệt của một người đàn ông dám chịu trách nhiệm với bản thân, với gia đình. Sự liều lĩnh của quá khứ, đi qua dòng thời gian, nay đã kết trái ngọt trên mảnh đất Phú Quốc an lành.

Có thể bạn quan tâm

Người ở lại trong đêm

Tôi biết đến câu chuyện ấy trong một đêm ở Bệnh viện E, khi bản thân cũng đang cần đến sự chăm sóc của các y, bác sĩ. Giữa những lo lắng của riêng mình, tôi chú ý đến một người đàn ông trung niên. Bác không phải người nhà bệnh nhân, cũng chẳng quen biết gì với cháu sinh viên vừa gặp tai nạn giao thông được mình đưa vào cấp cứu.

Khách nước ngoài “đi chợ” Việt. Ảnh: NGUYỆT ANH

Người chạy chợ

Thành, bốn mươi mốt tuổi, kiếm sống bằng nghề dẫn khách nước ngoài đi chụp ảnh chợ Hà Nội. Khách tìm thấy tour trên Airbnb (nền tảng phục vụ du lịch), đăng ký rồi đeo máy ảnh theo cậu luồn giữa những hàng rau, hàng cá. Cậu vẫn đùa mình cũng là người chạy chợ.

Phở Ngô Sapa. Ảnh: NAM NGUYỄN

Bữa ăn sáng và lời nói thầm

Chuyến công tác vùng cao hôm ấy cực kỳ thuận lợi, chúng tôi xuất hành trở về Hà Nội sớm hơn dự kiến. Xe khởi hành khi đất và người Lào Cai còn chưa thức giấc. Miền đất vùng biên xa xôi còn ẩn mình trong bóng tối cứ lùi xa dần theo từng vòng quay của bánh xe.

Mưu sinh trên sông. Ảnh: SONG ANH

Người cửa sông

“Mới đó mà đã hơn 17 năm rồi...”, anh Lê Văn Thức mở đầu câu chuyện bằng một tiếng thở dài, nhưng ánh mắt lại lấp lánh sự bình yên của một người đã đi qua giông bão.

Ảnh: SONG ANH

Chiếc hộp nhỏ cuối hành lang

Một chiều đầu thu, Minh trở lại Trường tiểu học Đông Ngạc sau gần 20 năm. Cổng trường vẫn ở đó, chỉ có Minh là đã khác. Cậu ngoại 30, có một gia đình nhỏ và những đứa con đang ở đúng cái tuổi ngày trước cậu từng ngồi trong những phòng học này. Đứng trước cổng trường, ký ức tưởng đã ngủ yên bỗng trở về: Tiếng trống, mùi nắng trên sân, những chiếc áo trắng tung tăng giờ ra chơi và một người phụ nữ thường xuất hiện ở cuối hành lang, tay cầm chiếc chổi, mái tóc điểm bạc.

Người đi sau đoàn

Chuyến xe hôm ấy khởi hành muộn, lý do cũng chẳng có gì lạ. Một đứa trẻ chuẩn bị đi thì bỗng dưng đau bụng (mà cơn đau kiểu ấy của trẻ thì nó đến một cách thường xuyên nhưng cũng đầy bất ngờ). Chẳng ai lường trước được. Lại nữa, một người mẹ bỗng dưng quên đồ của con. Đứa trẻ 5 tuổi không thể thiếu bất cứ cái gì mà người phụ nữ chu đáo đã dày công chuẩn bị. Thế là chuyến đi ra khỏi thành phố trễ nửa tiếng.

Cụ già đầu ngõ

Cụ già đầu ngõ

Bà già ngồi trước ngõ gần như suốt ngày. Sáng cũng thấy bà, chiều cũng thấy bà, có hôm tôi đi về quá mười giờ đêm vẫn thấy cái dáng nhỏ thó ấy ngồi trên chiếc ghế nhựa thấp, trước mặt là túi len, lúc nào bà cũng đan len. Tôi vẫn nghĩ nó là thói quen luôn chân luôn tay của lớp người thế hệ trước.

Hồn Tổ quốc khắc nên hình đất nước

Hồn Tổ quốc khắc nên hình đất nước

Sau 30 phút ngồi cabin cáp treo, chúng tôi lên tới “nóc nhà Đông Dương”. Ngắm nhìn và chụp ảnh mãn nguyện, chúng tôi lục tục giục nhau “xuống núi”. Ông Kim Lãm, người “tổ chức” nhóm lên đỉnh Phan Xi Phăng, xua tay vội vã: “Hôm nay là thứ 6. Điều đặc biệt sắp xảy ra”…

Thịt luộc mắm tép. Ảnh: SONG ANH

Mắm tép

Mâm cơm có thêm bát mắm tép. Vị ngọt thanh xen lẫn chua nhẹ vừa chạm đầu lưỡi. Đĩa rau muống luộc xanh mướt, bốc lên làn khói mỏng.

Ảnh: K.MINH

Mỗi năm giỗ gộp một lần

Giữa những bộn bề của công việc ngành y tại miền núi xã Nam Trà My. Mỗi chuyến về thăm nhà của anh Phan Văn Tân luôn là một cuộc chạy đua với thời gian.

Ảnh: HẢI ANH

Ba tình huống

Ngày… năm 200x, tôi cưỡi chiếc xe SH mới mua, phóng nhanh trong phố cổ. Giữa giờ trưa, phố vắng, cưỡi trên con xe mới, nhu cầu được tăng adrenalin trong máu thúc đẩy cậu thanh niên mới lớn vít mạnh tay ga. Xe chạy “rẽ tóc”.