Nguyên mẫu của Bác sĩ “Ôi đau quá” Ai-bô-lít

Hẳn là bạn đọc nhỏ tuổi nào của rất nhiều thế hệ cũng đều mê mẩn nhân vật bác sĩ Ai-bô-lít, người có thể hiểu được tiếng muông thú qua cuốn sách “Bác sĩ Ôi đau quá” của tác giả Coóc-nây Tru-cốp-xki. Nhưng không phải ai cũng biết nguyên mẫu của ông, vốn là bác sĩ Dolittle của tác giả Hugh Lofting. 

Hai cuốn sách về vị bác sĩ nói được tiếng động vật.
Hai cuốn sách về vị bác sĩ nói được tiếng động vật.

Bác sĩ Dolittle sinh sống tại thị trấn Puddleby Đầm Lầy, trong một ngôi nhà xinh xắn có khu vườn rộng cỏ xanh mơn mởn, liễu rủ thướt tha và ghế đá ngồi nghỉ dưới hàng cây. Điều đặc biệt, ngôi nhà của ông cũng là tổ ấm của rất nhiều loài động vật: cá vàng bơi tung tăng trong ao cuối vườn, bồ câu bay liệng trên rặng liễu, con ngựa già què chân hay chảy nước dãi, vài con gà, một con bò cái đang nuôi bê con và hai con cừu. Nhưng đó chưa phải tất cả. Trong nhà ông còn có thỏ, chuột bạch, sóc, nhím gai, và những con thú cưng của bác sĩ gồm Vịt Dab Dab (vịt Ki-ca trong “Bác sĩ Ai-bô-lít”), chó Jip (chó Gâu-Gâu”), khỉ Che Che (khỉ Chi-chí), cú Too-Too (cú Bum-ba) và một con vẹt nói liến thoắng suốt ngày tên là Polynesia (vẹt Ca-ru-đô)…

Bác sĩ Dolittle có một khả năng đặc biệt mà không một bác sĩ nào có được, đó là hiểu và nói tiếng động vật. Ông học tiếng muông thú từ chính những con vật của ông. Nhà bác sĩ cũng có cô em gái Sarah (trong “Bác sĩ Ai-bô-lít là cô em gái Vác-va-ra) vốn ghét động vật và hay cằn nhằn bác sĩ vì không kiếm được tiền. 

Bác sĩ Dolittle cũng trải qua chuyến vượt biển đi chữa bệnh cho bầy khỉ ở châu Phi, đối đầu với tướng cướp Bác-ma-lây (ở đây là tướng cướp Barbary), cứu cha con bác đánh cá khỏi tay bọn cướp biển, mượn tàu của bác thủy thủ…, nhưng có thêm phần truyện về những người bạn mới, cậu bé Tommy, ẩn sĩ Luke, phiên tòa xét xử Luke và chuyện con chó Bob ra tòa làm chứng cho Luke…

Tác giả Hugh Lofting sinh năm 1886 tại Anh, ban đầu theo học ngành xây dựng tại Viện Công nghệ Massachusetts (Mỹ). Trong thời gian diễn ra Chiến tranh Thế giới thứ nhấ, ông đã gia nhập quân đoàn Vệ binh Ireland và đảm nhiệm chức vụ trung úy. Suốt cuộc chiến, tình yêu và nỗi niềm thương nhớ các con mình được ông gửi vào những bức thư viết cho các con trong thời gian tạm nghỉ giữa các trận đánh. Tình yêu con trẻ đã giúp ông khắc họa nên nhân vật bác sĩ Dolittle, một nhà tự nhiên học rất yêu quý động vật và là một bác sĩ ở nông thôn. Ông đã kể những câu chuyện vô cùng thú vị giữa bác sĩ Dolittle và những con vật khiến lũ trẻ say mê… Những câu chuyện này sau này đã được tác giả tập hợp trong 12 cuốn tiểu thuyết, đều viết về bác sĩ Dolittle, trong đó cuốn “Những chuyến du hành của bác sĩ Dolittle” giành được nhiều giải thưởng văn học danh giá. Ông qua đời năm 1947 tại California (Mỹ) năm 61 tuổi. 

Năm 2017, NXB Kim Đồng đã cho ra mắt cuốn sách “Những chuyến du hành của bác sĩ Dolittle”. Cuốn sách được dịch từ nguyên tác của nhà văn Hugh Lofting, với  phần tranh vẽ minh họa rất đẹp, giúp cho các em nhỏ hình dung được rõ ràng những nhân vật chung quanh bác sĩ, cùng với những chuyến phiêu lưu kỳ thú của người đàn ông dễ mến am hiểu tiếng động vật này.

Điểm đặc biệt của cuốn sách là kết hợp giữa truyện chữ và truyện tranh, với những mảng tranh khổ lớn kết hợp với khung tranh nhỏ để các độc giả nhí có thể theo dõi xuyên suốt mạch truyện mà không bị nhàm chán.

Thêm vào đó, do cuốn sách được phát hành trong khuôn khổ bộ sách “Tìm hiểu khoa học qua tác phẩm văn học nổi tiếng”, cho nên xen lẫn trong các chương truyện đều có những phần kiến thức bổ trợ rất thú vị liên quan đến nội dung của chương truyện đó, như “Tại sao cá sấu thường xuyên trườn trên bùn lầy mà ít khi bị nhiễm bệnh”, “Động vật có ngôn ngữ riêng hay không?”, “Vì sao lũ chó thường thích tè bậy mỗi khi ra ngoài?”, “Mũi của lũ chó lúc nào cũng ươn ướt, phải chăng chúng hay bị cảm lạnh?”,…

Đầu năm 2020, tác phẩm "Bác sĩ Dolittle" được chuyển thể lên màn ảnh rộng trong bộ phim phóng tác cùng tên, với nam tài tử Hollywood Robert. Jr. Downey trong vai bác sĩ, cùng nhiều ngôi sao khác như Selena Gomez (lồng giọng), Antonio Banderas, Tom Holland, Emma Thompson... Đáng tiếc, khủng hoàng dịch Covid-19 lan tràn khắp thế giới khiến mối quan tâm và số lượng khán giả xem bộ phim rất thấp.

Không chỉ là một tác phẩm thiếu nhi kinh điển, hài hước và hấp dẫn, cuốn sách còn là một kho kiến thức khoa học về thiên nhiên, động vật và thế giới hoang dã, giải đáp được một số câu hỏi mà trẻ nhỏ thường thắc mắc. “Bác sĩ Dolittle - Những chuyến du hành tới vương quốc động vật” cùng với “Bác sĩ Ai-bô-lít” là hai tác phẩm rất nên có trong tủ sách gia đình, và là món quà tuyệt vời cho bạn đọc nhỏ tuổi trong mùa hè. 
 

Có thể bạn quan tâm

Với nhiều học sinh ở biên giới Nà Hỳ thì Tết Trung thu năm nay là lần đầu tiên được xem múa lân và liên hoan phá cỗ đón trăng rằm. (Ảnh: LÊ LAN)

Rộn ràng Tết Trung thu ở vùng biên Nà Hỳ

Dành sự quan tâm đặc biệt cho học sinh con em đồng bào các dân tộc thiểu số ở biên giới, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Điện Biên phối hợp Báo Giáo dục và Thời đại cùng Chính quyền xã Nà Hỳ vừa tổ chức chương trình Tết Trung thu cho hơn 1.000 học sinh.

Áo dài Fashion Week London 2026 thu hút sự quan tâm của cộng đồng thiết kế thời trang quốc tế. (Ảnh: Ban Tổ chức)

Lan tỏa giá trị áo dài trên sàn diễn thời trang quốc tế

Áo dài Fashion Week London 2026 giới thiệu nhiều cách tiếp cận về áo dài, từ kỹ nghệ truyền thống đến những thử nghiệm mới trong thiết kế và chất liệu. Chương trình mở ra không gian riêng để các nhà thiết kế, nghệ nhân cùng những ý tưởng thú vị được thể hiện. Qua đó, lan tỏa vẻ đẹp áo dài đến cộng đồng thời trang quốc tế.

Quang cảnh buổi gặp mặt. (Ảnh: NGỌC LIÊN)

Hội tụ di sản, kết nối những sắc màu văn hóa thế giới tại Hà Nội

Lễ hội văn hóa thế giới tại Hà Nội lần thứ 2 chủ đề “Hội tụ di sản-Kiến tạo tương lai” sẽ diễn ra từ ngày 1-4/10 tại Khu di tích Hoàng Thành Thăng Long, thu hút sự tham gia của 50 quốc gia, tổ chức quốc tế và doanh nghiệp với các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, âm nhạc, ẩm thực, điện ảnh, thời trang và công nghiệp sáng tạo.

Các tiết mục biểu diễn tại Festival Thăng Long-Hà Nội năm 2026 cho thấy sức hấp dẫn của việc phát huy chất liệu di sản thông qua sáng tạo và trải nghiệm văn hóa. (Ảnh: Ban Tổ chức)

Festival Thăng Long-Hà Nội 2026: Để di sản tiếp tục được trao truyền và sáng tạo

Từ Hoàng thành Thăng Long, làng gốm Bát Tràng đến hồ Hoàn Kiếm, Festival Thăng Long-Hà Nội 2026 đã kết nối di sản, nghệ thuật với đời sống đương đại. Hơn 16 hoạt động đặc sắc diễn ra, thu hút khoảng 250 nghìn lượt khách với sự tham gia của hơn 3.000 nghệ sĩ, diễn viên, 100 nghệ nhân, cùng các đoàn nghệ thuật trong và ngoài nước.

Workshop thu hút đông đảo sinh viên tham gia trải nghiệm và khám phá di sản. (Ảnh: VƯƠNG DIỆM)

Để di sản đến gần hơn với người trẻ

Sáng 21/9, tại Hà Nội, Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam phối hợp Đại học RMIT Việt Nam tổ chức workshop “Chạm-Chơi-Hiểu: Khám phá di sản qua trải nghiệm sáng tạo”. Chương trình nhằm tìm kiếm những cách tiếp cận phù hợp hơn để công chúng, đặc biệt là người trẻ, quan tâm hơn đến di sản.

Ban tổ chức cùng các bạn học sinh, sinh viên đã tự tay làm và đóng gói 3.500 chiếc bánh nướng Trung thu truyền thống, đồng thời chuẩn bị hàng nghìn phần quà gửi tới trẻ em tại một số bệnh viện trên địa bàn Thủ đô. (Ảnh: Ban tổ chức cung cấp)

Chương trình “Tết Trung thu-Tết sẻ chia 2026” gửi tặng 3.500 bánh Trung thu cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn

Hướng tới Tết Trung thu 2026, Câu lạc bộ Liên Kết Trẻ Việt Nam phối hợp Câu lạc bộ Vitamin Smile-Trường trung học phổ thông Yên Hòa cùng các tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp, nhà hảo tâm và đông đảo đoàn viên, thanh niên, học sinh, sinh viên tổ chức chương trình “Tết Trung thu-Tết sẻ chia 2026”.

Lãnh đạo tỉnh Lào Cai tham quan phòng trưng bày tại thư viện tỉnh. (Ảnh: THANH SƠN)

Lào Cai kỷ niệm 68 năm ngày Bác Hồ thăm tỉnh

Sáng 21/9, tại Thư viện tỉnh Lào Cai, cơ sở 1, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh tổ chức chương trình ra mắt: Không gian Hồ Chí Minh-Không gian số “Từ di sản đến tri thức số”. Đây là hoạt động thiết thực kỷ niệm 68 năm ngày Bác Hồ thăm Lào Cai (23/9/1958- 23/9/2026).

Thí sinh Huỳnh Kim Tho có số điểm cao nhất trong đêm Chung kết 3. (Ảnh: LINH BẢO)

Ba thí sinh Huỳnh Kim Tho, Trần Văn Khiêm và Võ Thị Bé bước vào đêm Chung kết xếp hạng Chuông vàng vọng cổ 2026

Tối 20/9, đêm chung kết 3 Cuộc thi Chuông vàng vọng cổ 2026 với chủ đề “Chạm khúc ân tình” đã được diễn ra tại phim trường Đài Phát thanh và Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh. Đêm thi không chỉ đưa khán giả đến với những trích đoạn cải lương giàu cảm xúc về tình đất, tình người mà còn mang đến không ít điều bất ngờ.

Chương trình nghệ thuật hoành tráng kết thúc chuỗi sự kiện Festival Thăng Long-Hà Nội lần thứ II, năm 2026.

[Ảnh] Bế mạc Festival Thăng Long-Hà Nội lần thứ II năm 2026

Tối 20/9, tại Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục (Hà Nội) đã diễn ra chương trình Bế mạc Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ II năm 2026, khép lại loạt sự kiện diễn ra từ ngày 11 đến 20/9/2026 với hơn 16 hoạt động văn hóa, nghệ thuật, quy tụ hơn 3.000 nghệ sĩ, diễn viên, nghệ nhân tham gia.

Chương trình nghệ thuật đặc sắc tại lễ khai mạc. (Ảnh: ĐỨC THẮNG)

Khai mạc Lễ hội Thành Tuyên 2026

Tối 20/9, tại Quảng trường Nguyễn Tất Thành, phường Minh Xuân, tỉnh Tuyên Quang tổ chức khai mạc Lễ hội Thành Tuyên năm 2026. Đây là sự kiện văn hóa, du lịch đặc sắc, góp phần quảng bá hình ảnh đất và người Tuyên Quang đến du khách trong nước và quốc tế.

Các cháu thiếu nhi biểu diễn trong chương trình "Đêm trăng làng cổ" tổ chức tại Làng cổ Đường Lâm, phường Sơn Tây, Hà Nội. (Ảnh: HÀ THÀNH)

Đường Lâm tổ chức chương trình “Đêm trăng làng cổ”

Tối 19/9, tại không gian Làng cổ Đường Lâm, phường Sơn Tây (Hà Nội) tổ chức chương trình Trung thu với chủ đề “Đêm trăng làng cổ”, mang đến cho thiếu nhi, nhân dân và du khách một đêm hội trăng rằm vui tươi, đầm ấm và giàu bản sắc văn hóa truyền thống.

Nguyễn Vũ Linh mang trang phục “Hồn thiêng Âu Lạc” đến Mister International 2026. (Ảnh: KIẾNG CẬN)

Nguyễn Vũ Linh mang trang phục “Hồn thiêng Âu Lạc” đến Mister International 2026

Trước thềm chung kết Mister International 2026, Nguyễn Vũ Linh vừa công bố bộ trang phục dân tộc anh sẽ mang đến cuộc thi. Với tên gọi “Hồn thiêng Âu Lạc”, tác phẩm của nhà thiết kế Đặng Thành Pháp lấy cảm hứng từ vẻ đẹp tinh thần, văn hóa thời Âu Lạc, mang theo niềm tự hào về cội nguồn của dân tộc Việt Nam.

Bìa cuốn sách Người khách mới trên chuyến xe 461 của nhà văn Nguyễn Khắc Cường. (Ảnh: LINH BẢO).

Những ân tình đô thị trong cuốn sách “Người khách mới trên chuyến xe 461”

Nhà văn Nguyễn Khắc Cường vừa ra mắt cuốn sách mang tựa đề “Người khách mới trên chuyến xe 461”. Buổi giới thiệu cuốn sách vừa diễn ra vào sáng 20/9 tại Đường sách Thành phố Hồ Chí Minh không chỉ gói gọn trong việc tìm hiểu tác phẩm mà còn mở rộng hơn về chuyện viết, chuyện đọc của người trẻ hôm nay.