Nguyên mẫu của Bác sĩ “Ôi đau quá” Ai-bô-lít

Hẳn là bạn đọc nhỏ tuổi nào của rất nhiều thế hệ cũng đều mê mẩn nhân vật bác sĩ Ai-bô-lít, người có thể hiểu được tiếng muông thú qua cuốn sách “Bác sĩ Ôi đau quá” của tác giả Coóc-nây Tru-cốp-xki. Nhưng không phải ai cũng biết nguyên mẫu của ông, vốn là bác sĩ Dolittle của tác giả Hugh Lofting. 

Hai cuốn sách về vị bác sĩ nói được tiếng động vật.
Hai cuốn sách về vị bác sĩ nói được tiếng động vật.

Bác sĩ Dolittle sinh sống tại thị trấn Puddleby Đầm Lầy, trong một ngôi nhà xinh xắn có khu vườn rộng cỏ xanh mơn mởn, liễu rủ thướt tha và ghế đá ngồi nghỉ dưới hàng cây. Điều đặc biệt, ngôi nhà của ông cũng là tổ ấm của rất nhiều loài động vật: cá vàng bơi tung tăng trong ao cuối vườn, bồ câu bay liệng trên rặng liễu, con ngựa già què chân hay chảy nước dãi, vài con gà, một con bò cái đang nuôi bê con và hai con cừu. Nhưng đó chưa phải tất cả. Trong nhà ông còn có thỏ, chuột bạch, sóc, nhím gai, và những con thú cưng của bác sĩ gồm Vịt Dab Dab (vịt Ki-ca trong “Bác sĩ Ai-bô-lít”), chó Jip (chó Gâu-Gâu”), khỉ Che Che (khỉ Chi-chí), cú Too-Too (cú Bum-ba) và một con vẹt nói liến thoắng suốt ngày tên là Polynesia (vẹt Ca-ru-đô)…

Bác sĩ Dolittle có một khả năng đặc biệt mà không một bác sĩ nào có được, đó là hiểu và nói tiếng động vật. Ông học tiếng muông thú từ chính những con vật của ông. Nhà bác sĩ cũng có cô em gái Sarah (trong “Bác sĩ Ai-bô-lít là cô em gái Vác-va-ra) vốn ghét động vật và hay cằn nhằn bác sĩ vì không kiếm được tiền. 

Bác sĩ Dolittle cũng trải qua chuyến vượt biển đi chữa bệnh cho bầy khỉ ở châu Phi, đối đầu với tướng cướp Bác-ma-lây (ở đây là tướng cướp Barbary), cứu cha con bác đánh cá khỏi tay bọn cướp biển, mượn tàu của bác thủy thủ…, nhưng có thêm phần truyện về những người bạn mới, cậu bé Tommy, ẩn sĩ Luke, phiên tòa xét xử Luke và chuyện con chó Bob ra tòa làm chứng cho Luke…

Tác giả Hugh Lofting sinh năm 1886 tại Anh, ban đầu theo học ngành xây dựng tại Viện Công nghệ Massachusetts (Mỹ). Trong thời gian diễn ra Chiến tranh Thế giới thứ nhấ, ông đã gia nhập quân đoàn Vệ binh Ireland và đảm nhiệm chức vụ trung úy. Suốt cuộc chiến, tình yêu và nỗi niềm thương nhớ các con mình được ông gửi vào những bức thư viết cho các con trong thời gian tạm nghỉ giữa các trận đánh. Tình yêu con trẻ đã giúp ông khắc họa nên nhân vật bác sĩ Dolittle, một nhà tự nhiên học rất yêu quý động vật và là một bác sĩ ở nông thôn. Ông đã kể những câu chuyện vô cùng thú vị giữa bác sĩ Dolittle và những con vật khiến lũ trẻ say mê… Những câu chuyện này sau này đã được tác giả tập hợp trong 12 cuốn tiểu thuyết, đều viết về bác sĩ Dolittle, trong đó cuốn “Những chuyến du hành của bác sĩ Dolittle” giành được nhiều giải thưởng văn học danh giá. Ông qua đời năm 1947 tại California (Mỹ) năm 61 tuổi. 

Năm 2017, NXB Kim Đồng đã cho ra mắt cuốn sách “Những chuyến du hành của bác sĩ Dolittle”. Cuốn sách được dịch từ nguyên tác của nhà văn Hugh Lofting, với  phần tranh vẽ minh họa rất đẹp, giúp cho các em nhỏ hình dung được rõ ràng những nhân vật chung quanh bác sĩ, cùng với những chuyến phiêu lưu kỳ thú của người đàn ông dễ mến am hiểu tiếng động vật này.

Điểm đặc biệt của cuốn sách là kết hợp giữa truyện chữ và truyện tranh, với những mảng tranh khổ lớn kết hợp với khung tranh nhỏ để các độc giả nhí có thể theo dõi xuyên suốt mạch truyện mà không bị nhàm chán.

Thêm vào đó, do cuốn sách được phát hành trong khuôn khổ bộ sách “Tìm hiểu khoa học qua tác phẩm văn học nổi tiếng”, cho nên xen lẫn trong các chương truyện đều có những phần kiến thức bổ trợ rất thú vị liên quan đến nội dung của chương truyện đó, như “Tại sao cá sấu thường xuyên trườn trên bùn lầy mà ít khi bị nhiễm bệnh”, “Động vật có ngôn ngữ riêng hay không?”, “Vì sao lũ chó thường thích tè bậy mỗi khi ra ngoài?”, “Mũi của lũ chó lúc nào cũng ươn ướt, phải chăng chúng hay bị cảm lạnh?”,…

Đầu năm 2020, tác phẩm "Bác sĩ Dolittle" được chuyển thể lên màn ảnh rộng trong bộ phim phóng tác cùng tên, với nam tài tử Hollywood Robert. Jr. Downey trong vai bác sĩ, cùng nhiều ngôi sao khác như Selena Gomez (lồng giọng), Antonio Banderas, Tom Holland, Emma Thompson... Đáng tiếc, khủng hoàng dịch Covid-19 lan tràn khắp thế giới khiến mối quan tâm và số lượng khán giả xem bộ phim rất thấp.

Không chỉ là một tác phẩm thiếu nhi kinh điển, hài hước và hấp dẫn, cuốn sách còn là một kho kiến thức khoa học về thiên nhiên, động vật và thế giới hoang dã, giải đáp được một số câu hỏi mà trẻ nhỏ thường thắc mắc. “Bác sĩ Dolittle - Những chuyến du hành tới vương quốc động vật” cùng với “Bác sĩ Ai-bô-lít” là hai tác phẩm rất nên có trong tủ sách gia đình, và là món quà tuyệt vời cho bạn đọc nhỏ tuổi trong mùa hè. 
 

Có thể bạn quan tâm

Vinh danh "Doanh nghiệp đạt chuẩn văn hóa kinh doanh Việt Nam" năm 2025. (Ảnh: VNABC)

Khởi động chương trình xét chọn “Doanh nghiệp đạt chuẩn văn hóa kinh doanh Việt Nam” năm 2026

Ban tổ chức triển khai Cuộc vận động “Xây dựng văn hóa doanh nghiệp Việt Nam” (BTC 248), Hiệp hội phát triển văn hóa doanh nghiệp Việt Nam (VNABC), phối hợp Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Công thương vừa chính thức khởi động chương trình xét chọn "Doanh nghiệp đạt chuẩn văn hóa kinh doanh Việt Nam" năm 2026.

Đồng chí Trần Thanh Lâm, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương và PGS,TS Vũ Trọng Lâm, Giám đốc - Tổng Biên tập Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật trao bộ sách tặng Đại sứ quán Cuba tại Việt Nam.

Giới thiệu bộ sách "Tuyển tập các tác phẩm chọn lọc của Tổng Tư lệnh Fidel Castro Ruz"

Bộ sách gồm 24 tập với tổng dung lượng khoảng 15 nghìn trang, tuyển chọn các bài phát biểu, bài viết, trả lời phỏng vấn, thông điệp và nhiều văn kiện quan trọng của Chủ tịch Fidel Castro Ruz trong suốt quá trình hoạt động cách mạng sôi nổi và bền bỉ của ông, được sắp xếp theo từng giai đoạn lịch sử.

Ảnh minh họa. (Ảnh có sử dụng AI)

Xây dựng Luật Phát triển công nghiệp văn hóa theo trình tự, thủ tục rút gọn

Thông báo số 12-TB/BCĐTW ngày 30/7/2026 kết luận Phiên họp thứ hai của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam xác định phát triển công nghiệp văn hóa thành một động lực tăng trưởng mới và giao nhiệm vụ hoàn thiện các dự án Luật trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2 (tháng 10/2026) theo trình tự, thủ tục rút gọn.

Nghệ sĩ Nhân dân Văn Hà (bên phải) chụp cùng nhạc sĩ Đỗ Nhuận vào tháng 5/1975. (Ảnh: TƯ LIỆU)

Tiếp nối khát vọng vun đắp âm nhạc bác học Việt Nam

Trong dòng chảy âm nhạc bác học Việt Nam, Nghệ sĩ Nhân dân Văn Hà là một trong những người đặt nền móng cho nghệ thuật opera và nhạc kịch chuyên nghiệp. Hơn nửa thế kỷ sau, những tư duy nghệ thuật và khát vọng của ông vẫn tiếp tục được các thế hệ nghệ sĩ kế thừa. 

Cảnh trong vở "Các cụ gánh còng lưng" (Nhà hát Nghệ thuật truyền thống tỉnh Ninh Bình) - tác phẩm đạt Huy chương Vàng vở diễn tại Liên hoan quốc tế sân khấu thử nghiệm năm 2025.

Đưa sân khấu vào chuỗi giá trị văn hóa

Những năm qua, sân khấu Việt Nam đã có nhiều nỗ lực tìm tòi, đổi mới. Không ít vở diễn được đầu tư công phu, giàu giá trị tư tưởng, nghệ thuật và bản sắc dân tộc, được giới chuyên môn ghi nhận. Tuy vậy, vẫn có khá nhiều vở diễn sức sống của tác phẩm chưa tương xứng với chất lượng sáng tạo.

Nhà thiết kế Hàn Phượng (đứng chính giữa) và dàn nghệ sĩ ra chào khán giả.

Bộ sưu tập áo dài Việt Nam của nhà thiết kế Hàn Phượng mở màn Global Fashion Week All Stars 2026

Tối 31/7, bộ sưu tập mới "Huyền sắc non cao" của nhà thiết kế Hàn Phượng gây chú ý với màn trình diễn của nhiều nghệ sĩ được công chúng yêu mến, mang đến hành trình nghệ thuật lấy cảm hứng từ thiên nhiên, văn hóa và con người miền núi phía bắc, góp phần lan tỏa vẻ đẹp của áo dài Việt Nam trên sàn diễn thời trang quốc tế.

Các đại biểu, diễn viên Nhà hát kịch Thành phố Hồ Chí Minh cùng các em tham gia khóa học chụp ảnh lưu niệm. (Ảnh: LINH ĐOAN)

Nuôi dưỡng đam mê kịch nói cho thiếu nhi

Lần đầu tiên, Nhà hát kịch Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức lớp dạy kỹ năng biểu diễn sân khấu học đường cho học sinh trên địa bàn. Sau một khóa học kéo dài gần 2 tháng, các bạn nhỏ đã mở cánh cửa đầu tiên trên hành trình khám phá vẻ đẹp của loại hình nghệ thuật kịch nói.

Cơ chế đặt hàng cần hướng tới tạo ra những sản phẩm văn hóa có sức sống lâu dài.

Đổi mới cơ chế đặt hàng để thúc đẩy công nghiệp văn hóa

Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam xác định mục tiêu đẩy mạnh phát triển, đưa công nghiệp văn hóa thực sự trở thành nguồn lực nội sinh của phát triển đất nước. Muốn hiện thực hóa, cơ chế đặt hàng cần thay đổi theo hướng chuyển từ tư duy đầu tư cho tác phẩm sang đầu tư cho tài sản văn hóa.