Nguy cơ các dòng sông băng biến mất

Một nửa số sông băng trên Trái đất sẽ biến mất vào cuối thế kỷ này. Đây là nhận định đáng báo động của giới chuyên gia môi trường, trong đó họ chỉ rõ thủ phạm không ai khác là tình trạng ấm lên toàn cầu.
Sông băng Rhone ở Obergoms, Thụy Sĩ. (Ảnh: Reuters)
Sông băng Rhone ở Obergoms, Thụy Sĩ. (Ảnh: Reuters)

Báo cáo của Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO) cho biết, một số sông băng nổi tiếng nhất thế giới như các sông băng trên dãy Dolomites (Italia), ở các công viên quốc gia Yosemite và Yellowstone (Mỹ) và trên dãy núi Kilimanjaro (Tanzania) sẽ biến mất vào năm 2050 do tình trạng ấm lên toàn cầu. Đây chỉ là vài sông băng được chỉ đích danh trong dự báo của UNESCO, theo đó trong số khoảng 18.600 sông băng tại 50 địa điểm Di sản thế giới mà UNESCO đang theo dõi, có đến 33% số sông băng sẽ biến mất vào năm 2050.

Theo một nghiên cứu vừa được Ủy ban sông băng Italia (CGI) và Tổ chức Greenpeace Italia công bố, khoảng 80% số sông băng trên dãy núi Alps, phần thuộc lãnh thổ Italia, có nguy cơ biến mất trước năm 2060. Khi kết thúc chặng đầu tiên của chuyến thám hiểm tới sông băng Forni ở Công viên quốc gia Stelvio trên dãy núi Dolomites, nhà nghiên cứu Guglielmina Diolaiuti tới từ CGI cho biết, sông băng Forni đang giảm độ dày hơn 50% so với năm 2022 do tan chảy và có nguy cơ biến mất trước năm 2060. Chỉ tính từ ngày 21 đến 24/8 vừa qua, độ dày của sông băng đã giảm 37 cm, nhiều hơn mức trung bình là 6 cm/ngày.

Một số sông băng nổi tiếng nhất thế giới như các sông băng trên dãy Dolomites (Italia), ở các công viên quốc gia Yosemite và Yellowstone (Mỹ) và trên dãy núi Kilimanjaro (Tanzania) sẽ biến mất vào năm 2050 do tình trạng ấm lên toàn cầu. Đây chỉ là vài sông băng được chỉ đích danh trong dự báo của UNESCO, theo đó trong số khoảng 18.600 sông băng tại 50 địa điểm Di sản thế giới mà UNESCO đang theo dõi, có đến 33% số sông băng sẽ biến mất vào năm 2050.

UNESCO

Hai tổ chức Greenpeace Italia và CGI cũng nêu rõ, trong 30-40 năm nữa, Italia sẽ đối mặt hạn hán ngày càng nghiêm trọng, làm cạn kiệt nguồn nước các con sông ở phía bắc.

Trong khi các sông băng lớn đang bị thu hẹp do biến đổi khí hậu, nhiều sông băng nhỏ đã biến mất hoàn toàn.

Giáo sư Matthias Huss, người đứng đầu Mạng Giám sát sông băng Thụy Sĩ (GLAMOS) tại Đại học ETH Zurich, cho biết, Thụy Sĩ có khoảng 1.400 sông băng, trong đó có nhiều sông băng nhỏ đang dần biến mất. Chỉ trong 30-40 năm qua, Thụy Sĩ đã mất khoảng 1.000 sông băng.

Theo Giáo sư Huss, tất cả sông băng, trừ những sông băng cao nhất trên dãy Alps, chẳng hạn như các sông băng trên đỉnh Mont Blanc, có thể biến mất trước năm 2100. Đây là trường hợp xấu nhất, nhưng ngay cả trong trường hợp tốt nhất là các quốc gia trên thế giới đạt được mức trung hòa carbon vào năm 2050, thì hai phần ba số sông băng ở dãy núi Alps sẽ vẫn biến mất vào cuối thế kỷ này.

Cơ quan Khí tượng, Khí hậu và Địa vật lý Indonesia (BMKG) cho biết, hai trong số ít sông băng vùng nhiệt đới tại Indonesia đang tan chảy và nguy cơ biến mất trước năm 2026 trong bối cảnh hiện tượng thời tiết cực đoan El Nino khiến mùa khô tại quốc gia Đông Nam Á này kéo dài. Hai sông băng nêu trên gồm sông băng Carstensz cao 4.884 m và sông băng Đông Northwall Firn cao 4.700 m, nằm trên dãy núi Jayawijaya ở tỉnh cực đông Papua. Hai sông băng này nằm trong số ít sông băng tồn tại ở vùng nhiệt đới.

Tất cả sông băng, trừ những sông băng cao nhất trên dãy Alps, chẳng hạn như các sông băng trên đỉnh Mont Blanc, có thể biến mất trước năm 2100. Đây là trường hợp xấu nhất, nhưng ngay cả trong trường hợp tốt nhất là các quốc gia trên thế giới đạt được mức trung hòa carbon vào năm 2050, thì hai phần ba số sông băng ở dãy núi Alps sẽ vẫn biến mất vào cuối thế kỷ này.

Giáo sư Matthias Huss, người đứng đầu Mạng Giám sát sông băng Thụy Sĩ (GLAMOS) tại Đại học ETH Zurich

Nhà nghiên cứu về khí hậu thuộc BMKG, ông Donaldi Permana cảnh báo hiện tượng El Nino gây tác động, đẩy nhanh quá trình tan băng, khiến các sông băng 12.000 năm tuổi của Indonesia có nguy cơ biến mất trước năm 2026. Ông Donaldi cho biết, các sông băng này đã thu hẹp đáng kể những năm qua, từ độ sâu 32 m năm 2010 giảm xuống chỉ còn 8 m vào năm 2021, trong khi chiều rộng giảm từ 2.400 m năm 2000 xuống vỏn vẹn còn 230 m năm 2022.

Chuyên gia Regine Hock, tới từ hai trường đại học Osla và Alaska Fairnk, công bố kết quả nghiên cứu tác động của bốn kịch bản đối với các dòng sông băng trên thế giới, trong đó dựa trên nhiệt độ trung bình toàn cầu tăng lên ở các mức 1,50C, 20C, 30C và 40C.

Theo chuyên gia này, những khu vực có tương đối ít băng như các dãy núi Alps ở châu Âu, Caucasus phân chia ranh giới hai lục địa Á-Âu hay Andes ở Nam Mỹ, sẽ mất gần như hết băng vào cuối thế kỷ này, bất kể kịch bản phát thải nào xảy ra. Trong kịch bản xấu nhất là nhiệt độ toàn cầu tăng 40C, 83% số sông băng toàn cầu sẽ biến mất vào cuối thế kỷ này. Đây là những kịch bản đáng sợ, thậm chí có thể gọi là các "án tử" đối với hệ thống sông băng trên thế giới.

Có thể bạn quan tâm

Lực lượng an ninh Syria tiến vào thành phố Sweida ở miền nam nước này. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lộ trình cam go hướng tới hòa bình, an ninh và ổn định ở Syria

Trong những ngày qua, quân đội Syria mở hai hành lang nhân đạo, một dẫn vào Kobane và một tại tỉnh Hasakeh lân cận, nhằm tạo điều kiện đón hàng viện trợ. Giới quan sát đánh giá cao khi quyết định nêu trên đã giúp người dân nơi đây, chủ yếu là người Kurd, sống sót qua mùa đông lạnh giá.

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa tại cuộc họp báo ở New Delhi, ngày 27/1/2026. (Nguồn: ANI/TTXVN)

FTA giữa Ấn Độ và EU: Bước chuyển tích cực

Liên minh châu Âu (EU) và Ấn Độ vừa tổ chức thành công Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 16 với dấu mốc đáng nhớ khi hai bên tuyên bố hoàn tất tiến trình đàm phán Hiệp định Thương mại tự do (FTA), mở ra cơ hội xây dựng một không gian thương mại rộng lớn với khoảng hai tỷ người tiêu dùng, chiếm gần 25% GDP toàn cầu. 

Một phương tiện quân sự gần thành phố Rawa, gần khu vực biên giới Iraq và Syria. (Ảnh: Xinhua)

Hiểm họa tiềm ẩn về an ninh ở Trung Đông

Lực lượng liên quân đã hoàn tất việc rút quân khỏi các căn cứ nằm trong lãnh thổ liên bang Iraq, đánh dấu sự kết thúc giai đoạn đầu của sứ mệnh quân sự do Mỹ đứng đầu chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) tại Iraq.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc họp báo chung tại Căn cứ Elmendorf-Richardson ở Anchorage, bang Alaska (Mỹ) ngày 15/8/2025. (Nguồn: THX/TTXVN)

Quan hệ Nga-Mỹ: Chưa tạo chuyển biến

Các cuộc gặp mới nhất giữa Nga và Mỹ, cũng như gặp ba bên với Ukraine cho thấy các kênh đối thoại được duy trì, song vẫn chưa đủ để tạo ra những chuyển biến thực chất. 

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc họp báo chung ở Washington. (Ảnh tư liệu-minh họa: ANI/TTXVN)

Dấu ấn ngoại giao Ấn Độ

Những năm gần đây, Ấn Độ không chỉ nổi lên là một hình mẫu thành công trong phát triển kinh tế, mà còn từng bước nâng cao vị thế trên bàn cờ địa chính trị toàn cầu. Chính sách đối ngoại cân bằng, tự chủ được xem là một nhân tố quan trọng giúp đất nước sông Hằng đứng vững trong một thế giới phân mảnh, cạnh tranh và bất định.

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov. (Ảnh: TTXVN)

Ưu tiên chiến lược của Nga

Không đơn thuần là báo cáo thường niên, phát biểu của Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov tại cuộc họp báo tổng kết đối ngoại năm 2025 được xem như tuyên bố về cách Moskva định vị mình trên bàn cờ quyền lực toàn cầu. 

Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) năm 2026 diễn ra tại Davos, Thụy Sĩ. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Lan tỏa tinh thần đối thoại

Hàng nghìn nhân vật nổi tiếng nhất thế giới trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế và chính trị đang tập trung về Davos, một thị trấn nhỏ ở dãy núi Alps của Thụy Sĩ để thảo luận về hàng loạt vấn đề “nóng” toàn cầu.

Quang cảnh thành phố Nuuk, Greenland. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vấn đề Greenland: Phép thử với NATO

Việc Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) đe dọa áp thuế lẫn nhau xoay quanh tham vọng của Washington giành quyền kiểm soát Greenland đang phơi bày những rạn nứt mới trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc họp báo chung tại Căn cứ Elmendorf-Richardson ở Anchorage, bang Alaska (Mỹ) ngày 15/8/2025. (Nguồn: THX/TTXVN)

Khe cửa hẹp cho hòa bình ở Ukraine

Khi căng thẳng gia tăng trên chiến trường ở Ukraine, một khe cửa hẹp cho hoạt động ngoại giao vẫn đang hé mở. Tuy vậy, sự mâu thuẫn, giằng co về lợi ích chiến lược giữa các bên tiếp tục là trở ngại lớn, khiến các nỗ lực tìm kiếm hòa bình chưa đạt bước tiến đột phá, thực chất nào.

Các tàu chở hàng chất đầy container tại Cảng Los Angeles, California, Mỹ. (Ảnh: Tân hoa xã)

Hiệp định thương mại tự do FTA: “Lá chắn” của kinh tế thế giới

Cục diện thương mại toàn cầu đang chứng kiến sự xáo trộn mạnh mẽ khi chủ nghĩa bảo hộ không ngừng lan rộng. Tuy nhiên, những xu hướng mới cũng dần hình thành và ngày càng rõ nét, trong đó nổi bật là việc các nước đẩy mạnh đàm phán, ký kết các hiệp định thương mại tự do (FTA), tạo “lá chắn” bảo vệ nền kinh tế.

Khung cảnh đổ nát do xung đột ở phía bắc Dải Gaza. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Mong manh lộ trình hòa bình ở Gaza

Lộ trình hòa bình ở Dải Gaza ghi nhận tín hiệu tích cực, nhưng vẫn tồn tại nhiều mâu thuẫn khó dàn xếp trong một sớm một chiều. Giới quan sát đang theo dõi sát công tác chuẩn bị cho giai đoạn 2 của kế hoạch hòa bình, nhằm hướng tới một Gaza không còn xung đột và bạo lực, một Gaza với an ninh, hòa bình và ổn định.

Sự phát triển mạnh mẽ của AI tác động mạnh đến thị trường lao động toàn cầu. (Ảnh minh họa)

Bài toán nhân lực và việc làm toàn cầu

Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) vừa ra báo cáo cho biết, thị trường lao động toàn cầu đã biến động mạnh trong nhiều năm qua và sẽ còn thay đổi nhanh hơn nữa. Dự báo trong 5 năm tới, 22% tổng số việc làm hiện nay sẽ thay đổi căn bản, biến mất hoặc được tái tạo, do sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI).

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen (phải) và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa. (Ảnh: TTXVN)

Những tính toán chiến lược ở Syria

Trong chuyến thăm Syria mới đây, các nhà lãnh đạo hàng đầu Liên minh châu Âu (EU) đã mang đến cho Damascus những ưu đãi đặc biệt, nhằm hỗ trợ đất nước từng nhiều năm chìm trong xung đột tái thiết và phát triển. Trao “cành ô liu” cho Syria, lợi ích EU nhận lại cũng không hề nhỏ.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Kỳ vọng hợp tác Đức-Ấn Độ

Thủ tướng Đức Friedrich Merz đầu tuần tới thực hiện chuyến thăm chính thức đầu tiên tới Ấn Độ kể từ khi nhậm chức. Chuyến công du không chỉ phát đi tín hiệu về sự điều chỉnh trong tư duy chiến lược của Berlin mà còn cho thấy vai trò ngày càng nổi bật của New Delhi trong các tính toán dài hạn của châu Âu.

Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei. (Nguồn: IRNA/TTXVN)

Lằn ranh đỏ của Iran

Tình hình Trung Đông tiếp tục “dậy sóng”, khi Iran liên tiếp đưa ra tuyên bố xác lập những lằn ranh đỏ không thể xâm phạm. Không chỉ mang tính cảnh báo, động thái này được cho là phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong lập trường của Tehran.

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Nhật Bản kỳ vọng nhiều thay đổi

Với tình trạng suy giảm dân số, giá cả leo thang, ảnh hưởng từ các cuộc cạnh tranh chiến lược gay gắt…, năm 2026 được dự báo không phải là một năm có nhiều thuận lợi với Nhật Bản. Tuy vậy, nữ Thủ tướng Takaichi Sanae khẳng định, với sức mạnh nội tại và ý chí vươn lên của người dân, Nhật Bản sẽ đón chào một tương lai tươi sáng.

Quang cảnh một phiên bỏ phiếu của Đại hội đồng Liên hợp quốc. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Khoản ngân sách khiêm tốn dự báo một năm hoạt động rất khó khăn của Liên hợp quốc

Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua ngân sách thường niên năm 2026 trị giá 3,45 tỷ USD. Khoản ngân sách khiêm tốn này dự báo một năm hoạt động rất khó khăn của Liên hợp quốc, đòi hỏi tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh phải hết sức vun vén, thậm chí là “giật gấu vá vai” mới mong đủ chi tiêu.

Ảnh chụp ngày 16/2/2025 cho thấy quang cảnh thành phố Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh minh họa: TÂN HOA XÃ)

Châu Phi: Một tương lai tươi sáng từ những nỗ lực không mệt mỏi

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) dự báo, năm 2026, châu Phi sẽ dẫn đầu thế giới về số lượng nền kinh tế tăng trưởng cao, nhiều quốc gia đạt mức tăng trưởng hơn 6%. Dự báo của IMF về một tương lai tươi sáng cho Lục địa đen, vốn luôn là vùng trũng của thế giới, tới từ những nỗ lực không mệt mỏi của các nước châu Phi.

Các đại biểu chụp ảnh tại Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế ASEAN (AEM) lần thứ 57, diễn ra ngày 23/9 tại Malaysia. (Ảnh: ASEAN.ORG)

Con tàu ASEAN vững vàng vượt sóng gió

Năm 2025, một năm nhiều biến động, với những diễn biến phức tạp “phủ bóng” lên môi trường địa chính trị toàn cầu và khu vực Đông Nam Á. Bằng sức mạnh nội tại, con tàu ASEAN vững vàng vượt qua sóng cả, là hình mẫu thành công về hợp tác và liên kết khu vực.

Một tên lửa mang đầu đạn hạt nhân chiến thuật của quân đội Mỹ. (Ảnh: DEFENSE NEWS)

Đối thoại thay đối đầu

Những tranh cãi liên quan chương trình hạt nhân của Iran tiếp tục là “mớ bòng bong” khó gỡ khi cuộc họp của Hội đồng Bảo an về vấn đề không phổ biến vũ khí hạt nhân mới đây đã chứng kiến bất đồng sâu sắc giữa các thành viên cơ quan quyền lực Liên hợp quốc.