Thời tiết cực đoan khiến sông băng trên dãy Alps dần biến mất

Nếu lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính tiếp tục tăng, các sông băng trên dãy Alps dự kiến sẽ mất hơn 80% dung tích so với hiện tại vào năm 2100.
(Nguồn: Reuters/TTXVN)
(Nguồn: Reuters/TTXVN)

Khi chứng kiến nhà nghiên cứu sông băng người Thụy Sĩ Andreas Linsbauer, 45 tuổi, vượt qua những khe núi băng giá, bạn sẽ không bao giờ đoán được ông ấy đang mang theo 10kg thiết bị thép cần thiết để lập biểu đồ đánh giá sự suy giảm diện tích của các sông băng.

Thông thường, Linsbauer sẽ lên đường thực hiện công việc này trên sông băng Morteratsch khổng lồ vào cuối tháng 9, thời điểm cuối mùa hè khi băng tan chảy trên dãy Alps.

Tuy nhiên, lượng băng mất đi đặc biệt lớn trong năm nay đã khiến ông đẩy kế hoạch lên sớm 2 tháng để thực hiện công việc bảo trì khẩn cấp.

Những chiếc cọc đo lường mà ông Linsbauer sử dụng để theo dõi những thay đổi về độ sâu của sông băng có nguy cơ bị bong ra hoàn toàn khi băng tan và ông cần phải khoan những lỗ cắm cọc mới.

Diện tích các sông băng trên dãy Alps đang trên đà giảm suy giảm với khối lượng lớn nhất trong ít nhất 60 năm, khi dữ liệu về vấn đề này được ghi lại.

Bằng cách xem xét sự khác biệt về lượng tuyết rơi vào mùa đông và lượng băng tan vào mùa hè, các nhà khoa học có thể đo lường lượng băng bị mất đi trong năm.

Kể từ mùa đông năm ngoái với lượng tuyết rơi tương đối ít, dãy Alps đã trải qua 2 đợt nắng nóng lớn vào đầu mùa hè - bao gồm 1 đợt vào tháng 7 với nhiệt độ lên tới gần 30 độ C ở ngôi làng miền núi Zermatt của Thụy Sĩ.

Trong đợt nắng nóng này, độ cao mà nước đóng băng được đo ở mức cao kỷ lục 5.184m so với độ cao của mùa hè thông thường là từ 3.000-3.500m.

Hầu hết các sông băng trên núi - tàn tích của kỷ băng hà cuối cùng - đang dần thu hẹp diện tích hoặc biến mất do biến đổi khí hậu.

Tuy nhiên, những sông băng trên dãy Alps ở châu Âu đặc biệt dễ bị tổn thương vì chúng có diện tích nhỏ hơn với lớp băng phủ tương đối ít.

Trong khi đó, nhiệt độ ở dãy Alps đang ấm lên vào khoảng 0,3 độ C mỗi thập niên - nhanh gấp đôi so với mức trung bình toàn cầu.

Nếu lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính tiếp tục tăng, các sông băng trên dãy Alps dự kiến sẽ mất hơn 80% dung tích so với hiện tại vào năm 2100.

Hiện tại, Morteratsch đã thay đổi nhiều so với sông băng được mô tả trên bản đồ du lịch của khu vực. Diện tích sông băng này bị thu hẹp lại gần 3km, trong khi độ sâu của lớp băng tuyết đã mỏng đi 200m.

Tình hình biến đổi khí hậu nghiêm trọng với những hiện tượng thời tiết cực đoan xảy ra trong năm nay làm dấy lên lo ngại rằng các sông băng trên dãy Alps có thể biến mất sớm hơn dự kiến.

Dữ liệu mà Reuters có được cho thấy sông băng Morteratsch hiện thu hẹp khoảng 5cm mỗi ngày và đã trong tình trạng tồi tệ hơn bình thường vào cuối mùa hè.

Trong khi đó, sông băng Silvretta gần đó đã mất khoảng 1m so với cùng thời điểm vào năm 1947 - năm tồi tệ nhất trong cơ sở dữ liệu của dòng sông này được ghi lại từ năm 1915.

Trao đổi với báo giới, nhà nghiên cứu sông băng Andrea Fischer tại Học viện Khoa học Áo cho biết, ở Áo, các sông băng đều không có tuyết phủ.

Tuyết rơi theo mùa, ngoài việc bổ sung lượng băng bị mất trong mùa hè, còn bảo vệ các sông băng khỏi tan chảy hơn nữa bằng cách cung cấp một lớp phủ màu trắng phản chiếu ánh sáng mặt trời trở lại bầu khí quyển tốt hơn so với băng sẫm màu bị ám bởi khói bụi hoặc ô nhiễm.

Tuy nhiên tại sông băng Grand Etret ở phía tây bắc Italia, chỉ có 1,3m tuyết đã tích tụ trong suốt mùa đông vừa qua - ít hơn 2m so với mức trung bình hàng năm trong 20 năm tính đến năm 2020.

Các sông băng ở Himalaya cũng đang trên đà thu hẹp. Khi vùng Kashmir bước vào mùa gió mùa trong mùa hè, nhiều sông băng đã bị thu hẹp đáng kể.

Một cuộc thám hiểm vào đầu tháng 6 tại Himachal Pradesh của Ấn Độ đã phát hiện ra rằng sông băng Chhota Shigri đã mất nhiều lớp tuyết phủ.

Nhà nghiên cứu sông băng Mohd Farooq Azam tại Viện Công nghệ Ấn Độ Indore cho biết nhiệt độ cao nhất trong hơn 1 thế kỷ từ tháng 3 đến tháng 5 rõ ràng đã có tác động đến dòng sông băng này.

Các sông băng biến mất đã và đang gây nguy hiểm cho cuộc sống và sinh kế của người dân.

Đầu tháng này, một vụ lở băng trên núi Marmolada ở Italy, đỉnh cao nhất trong dãy núi Dolomites và là một phần của dãy Alps, đã khiến 11 người thiệt mạng.

Vài ngày sau, một vụ lở băng ở vùng núi Tian Shan, phía đông Kyrgyzstan, đã gây ra một trận tuyết lở lớn, gây nguy hiểm cho du khách đi qua.

Trong khi đó, cư dân Thụy Sĩ cũng bày tỏ lo lắng rằng sông băng tan chảy sẽ làm tổn hại đến sinh kế của họm đặc biệt là một số khu nghỉ mát trượt tuyết trong khu vực của dãy Alps, nơi kinh tế dựa vào các sông băng này.

Những con sông băng của Thụy Sĩ từng xuất hiện trong nhiều câu chuyện cổ tích của đất nước này.

Đặc biệt, sông băng Aletsch trên dãy Alps được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) công nhận là di sản thế giới.

Ông Bernardin Chavaillaz, một người chuyên đi bộ đường dài, phàn nàn rằng mất đi các sông băng "đồng nghĩa là mất đi di sản quốc gia, bản sắc của chúng ta" và đây là điều "vô cùng đáng buồn".

Có thể bạn quan tâm

Chủ động vận hành điều tiết các hồ chứa thủy lợi nhằm chủ động đón lũ. (Ảnh: Bảo Hân)

Ứng phó với mưa lớn, ngập lụt, lũ quét

Ban Chỉ đạo phòng thủ dân sự quốc gia vừa có Văn bản số 56/BCĐ-BNNMT gửi các địa phương về việc chủ động ứng phó với mưa lớn, lũ, ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất, lốc, sét, mưa đá.

Khu vực Hà Nội không mưa, đêm và sáng trời lạnh. (Ảnh minh họa: Đ.T)

Không khí lạnh gây mưa to ở miền trung

Chiều nay (5/10), không khí lạnh đã ảnh hưởng đến hầu hết khu vực tây Bắc Bộ và từ Thanh Hóa đến phía bắc tỉnh Quảng Trị. Cảnh báo đêm 5 và ngày 6/10, khu vực từ Hà Tĩnh đến thành phố Huế có mưa to và dông với lượng mưa phổ biến từ 50-100mm, cục bộ có nơi mưa rất to trên 200mm.

Chiều 5/10, thủ đô Bangkok tiếp tục có mưa. (Ảnh: XUÂN SƠN)

Thái Lan đối mặt nguy cơ tái ngập

Ngày 5/10, Cục Khí tượng Thái Lan ra Thông báo số 8 cho biết, từ ngày 5-7/10, Thái Lan tiếp tục sẽ có mưa nhiều trên diện rộng, trong đó có thủ đô Bangkok. Trong khi đó, chính phủ Thái Lan tiếp tục thực hiện nhiều biện pháp nhằm hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả lũ lụt.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 5/10/2026: Không khí lạnh gây mưa ở Bắc Bộ, Trung Bộ; Nam Bộ chiều tối tăng dông

[Video] Dự báo thời tiết ngày 5/10/2026: Không khí lạnh gây mưa ở Bắc Bộ, Trung Bộ; Nam Bộ chiều tối tăng dông

Không khí lạnh tiếp tục chi phối thời tiết miền Bắc và miền Trung, gây mưa diện rộng tại nhiều nơi. Hôm nay, Bắc Bộ trời nhiều mây, mưa giảm dần ở Tây Bắc Bộ nhưng Đông Bắc Bộ vẫn có mưa rải rác, cục bộ mưa to đến rất to. Trung Bộ tiếp tục có mưa, trong khi Nam Bộ mưa dông gia tăng về chiều tối.

(Ảnh minh họa: THÀNH ĐẠT)

Không khí lạnh tràn về, đêm nay và ngày mai, Bắc Bộ trời chuyển lạnh, vùng núi cao có nơi trời rét

Dự báo, đêm nay (4/10), không khí lạnh tràn về, khu vực Đông Bắc Bộ và Thanh Hóa từ đêm nay, trời chuyển lạnh, vùng núi cao có nơi trời rét, nhiệt độ thấp nhất 14-17 độ C. Khu vực Hà Nội, từ tối đêm nay đến sáng mai (5/10) có mưa, mưa vừa và dông, cục bộ có nơi mưa to, gần sáng trời chuyển lạnh.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 5/10/2026: Bắc Bộ đón không khí lạnh, Trung Bộ mưa lớn

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 5/10/2026: Bắc Bộ đón không khí lạnh, Trung Bộ mưa lớn

Không khí lạnh tiếp tục dồn xuống phía Nam, ảnh hưởng đến nhiều khu vực ở Bắc Bộ rồi lan xuống Trung Bộ. Đêm nay, Bắc Bộ chuyển xấu với mưa, dông, cục bộ có nơi mưa to đến rất to; từ ngày mai, mưa giảm dần. Trung Bộ, đặc biệt từ Thanh Hóa đến Hà Tĩnh và Quảng Trị - TP Huế, mưa gia tăng do tác động của không khí lạnh.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 4/10/2026: Không khí lạnh tràn về miền Bắc từ tối nay

[Video] Dự báo thời tiết ngày 4/10/2026: Không khí lạnh tràn về miền Bắc từ tối nay

Không khí lạnh từ phía Bắc dự báo bắt đầu ảnh hưởng đến Đông Bắc Bộ từ chiều tối và đêm nay, sau đó lan sang các khu vực khác ở Bắc Bộ, khiến nhiệt độ tiếp tục giảm và thời tiết chuyển lạnh về đêm. Trung Bộ duy trì nắng gián đoạn, còn Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ mưa dông về chiều tối có xu hướng giảm.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 4/10/2026: Không khí lạnh tăng cường, Bắc Bộ chuyển lạnh từ đêm mai

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 4/10/2026: Không khí lạnh tăng cường, Bắc Bộ chuyển lạnh từ đêm mai

Không khí lạnh đang tiếp tục di chuyển xuống phía Nam, dự báo từ chiều tối và đêm mai bắt đầu ảnh hưởng đến Đông Bắc Bộ rồi lan sang các khu vực khác ở Bắc Bộ. Trước đó, trong đêm nay, Bắc Bộ vẫn duy trì mưa, dông; Trung Bộ có mưa vài nơi, còn Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ tiếp tục giảm mưa.

Bàn giao ngôi nhà có khả năng chống chịu thiên tai cho bà Hoàng Thị Liên ở xã Đồng Hỷ, Thái Nguyên. (Ảnh: UNDP)

Nâng cao khả năng chống chịu cho cộng đồng sau thiên tai

Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai và Đại diện Đại sứ quán Australia tại Việt Nam, Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) vừa có chuyến công tác tại Thái Nguyên nhằm đánh giá kết quả phục hồi và tăng cường khả năng chống chịu của các cộng đồng bị ảnh hưởng bởi thiên tai.