Chuyến thăm Việt Nam của ông từ ngày 30/1 đến ngày 7/2/2026 là một cuộc du ngoạn văn chương, thắt chặt sợi dây liên kết văn học giữa Malaysia và Việt Nam.
Từ chính trường đến thánh đường nghệ thuật
Raja Ahmad Aminullah vốn là một cái tên uy tín tại Malaysia. Từng theo học Luật tại Đại học London và giữ cương vị chủ tịch liên đoàn sinh viên Malaysia tại Anh Quốc, ông đã có hơn 20 năm hoạt động tích cực trên chính trường. Ông từng giữ chức giám đốc trong ban quản trị tờ nhật báo hàng đầu Utusan Melayu và sáng lập các quỹ hỗ trợ người nghèo cũng như thúc đẩy nghệ thuật.
Tuy nhiên, với Raja, văn chương mới là nơi ông tìm thấy sự tự do đích thực. Khi được hỏi về mối liên hệ giữa chính trị và thơ ca, ông chia sẻ rằng giữa các chính trị gia đồng nghiệp và ông không hề có khoảng cách. Ngược lại, những kinh nghiệm từ chính trường đã hỗ trợ ông rất nhiều khi ông chuyển hướng sang làm một "nhà lãnh đạo thơ ca", tổ chức các sự kiện văn chương quốc tế tầm cỡ, tiêu biểu là "Liên hoan Quốc tế dành cho các Nhà thơ, Nhà văn và Độc giả R A" tại Malaysia năm 2023.
Những cuộc hội ngộ thâm tình tại Hà Nội
Trở lại Việt Nam lần này là lần thứ hai, Raja Ahmad Aminullah mang theo tâm thế của một người đi tìm những giá trị tinh thần đồng điệu. Ông đã có cuộc tiếp xúc đầy ý nghĩa với ban lãnh đạo Hội Nhà văn Việt Nam. Trong cuộc gặp với nhà thơ Nguyễn Quang Thiều Chủ tịch Hội và nhà thơ Nguyễn Bình Phương Phó Chủ tịch Hội, một cánh cửa mới cho văn học Malaysia tại Việt Nam đã được mở ra. Cả hai nhà thơ lãnh đạo của Hội đều trân trọng đề nghị Raja gửi các tác phẩm thơ và văn xuôi của mình tới các ấn phẩm uy tín như Viết& Đọc và tạp chí Văn nghệ quân đội để giới thiệu rộng rãi tới độc giả Việt Nam.
Ngày 1/2/2026, Raja đã tham dự Hội nghị triển khai công tác văn học năm 2026 và Lễ kết nạp hội viên mới của Hội Nhà văn Việt Nam. Ông không giấu nổi sự ngạc nhiên và khâm phục trước sức sống mãnh liệt của nền văn chương Việt. Chứng kiến hơn 60 hội viên mới được kết nạp, ai nấy đều hân hoan, thân mật, Raja nhận định: "Việc các tác giả Việt Nam vẫn miệt mài viết sách, vẫn khát khao vào Hội (với quy định khắt khe là phải có ít nhất 2 tác phẩm chất lượng đã xuất bản) chứng tỏ tiềm năng sáng tạo văn học của Việt Nam vô cùng mạnh mẽ".
Sợi dây kết nối Raja với Việt Nam càng thêm bền chặt thông qua mối thâm tình với nhà văn, dịch giả Kiều Bích Hậu. Hai người vốn đã gặp nhau tại Kuala Lumpur năm 2023, và ngay khi đặt chân đến Hà Nội, Raja đã tìm gặp người bạn cũ. Tại đây, Kiều Bích Hậu đã trao tặng ông bức chân dung của ông do một họa sĩ Việt Nam cảm tác, một món quà giản dị nhưng lột tả được thần thái ung dung, đầy chiêm nghiệm của nhà văn hóa Malaysia.
Trò chuyện với đồng nghiệp tại Hà Nội, Raja Ahmad Aminullah đã cùng thảo luận về vai trò của thơ ca đối với hòa bình nhân loại; nhắc đến những hình mẫu vĩ đại, những người đã dùng thơ ca làm vũ khí và làm nguồn cảm hứng cho dân tộc như Vaclav Havel của Czech, hay Chủ tịch Hồ Chí Minh và nhà thơ Tố Hữu của Việt Nam. Với Raja, thơ ca chính là cách thức để các nhà thơ toàn cầu kết nối, truyền đi năng lượng nuôi dưỡng tâm hồn con người giữa những biến động của thời đại.
Hành trình đi tìm "Nhật ký trong tù" và tình yêu với sách cũ
Cùng vợ là bà Nor Hafizah Nasarudin, Raja đã dành thời gian khám phá vẻ đẹp bình dị của Hà Nội và Hạ Long. Ông đặc biệt yêu thích việc đi dạo chậm rãi trên những con phố cổ Hà Nội, mặc cho dòng xe cộ đông đúc. Một trong những niềm đam mê lớn nhất của ông trong chuyến đi này là tìm kiếm sách cũ và sách cổ.
Ông đã dành nhiều giờ đồng hồ thám hiểm các tiệm sách đa dạng. Raja đặc biệt mong muốn tìm kiếm các tác phẩm thơ của Hồ Chủ tịch. Niềm vui vỡ òa khi ông tìm mua được cuốn “Nhật ký trong tù” bản tiếng Anh tại một hiệu sách ở Hà Nội. Đối với ông, mỗi cuốn sách tìm thấy là một nguồn năng lượng mới, một nguồn cảm hứng dạt dào cho sự nghiệp sáng tác của mình.
Cũng trong dịp này, ông được tặng cuốn sách đồ sộ “Con đường tương lai” - bản tiếng Anh của tác giả Nguyễn Xuân Tuấn. Cầm cuốn sách dày dặn trên tay, Raja thán phục lật giở từng trang và tò mò hỏi liệu tác giả có phải là một triết gia hay không. Sự trân trọng của ông đối với tri thức Việt Nam còn thể hiện qua mong muốn mời Kiều Bích Hậu, Nguyễn Xuân Tuấn cùng các tác giả Việt Nam khác sang Kuala Lumpur để tham gia các buổi tọa đàm văn chương hằng tháng do ông tổ chức.
Tiếng nói từ những "Cánh đồng chết"
Để hiểu rõ hơn về tầm vóc tư tưởng của Raja Ahmad Aminullah, hãy nhìn vào những tác phẩm ông đã viết. Thơ của ông thường xoáy sâu vào các vấn đề công lý và số phận của những con người bên lề xã hội.
Trong bài thơ “Cánh đồng chết”, ông không chỉ nhắc đến những thảm họa lịch sử như Pol Pot hay Hitler mà còn cảnh báo về những "cánh đồng chết của tâm hồn" - nơi tâm trí con người bị vặn vẹo bởi những áp đặt sai lầm. Hay trong bài “Các người có nghe thấy chúng tôi không”, viết vào tháng 11/2023, ông đã cất lên tiếng khóc đau đớn cho trẻ em Palestine ở Gaza, lên án sự im lặng của thế giới trước tội ác diệt chủng.
Chuyến thăm Việt Nam của Raja Ahmad Aminullah không chỉ để lại những ấn tượng tốt đẹp về một nhà văn hóa Malaysia lịch lãm, uyên bác mà còn mở ra cơ hội hợp tác thực chất giữa văn nghệ sĩ hai nước. Với ông, văn chương không có biên giới, và sự kết nối giữa những tâm hồn yêu cái đẹp chính là sức mạnh lớn nhất để bảo vệ hòa bình và nhân phẩm con người. Rời Việt Nam, Raja mang theo cuốn “Nhật ký trong tù”, bức họa của người nghệ sĩ Việt Nam vẽ chân dung ông và tình cảm, kỷ niệm nồng ấm, hẳn rồi dấu chân ông sẽ hằn lên một lối đi, mời gọi thêm những bước chân của các tác giả khác ở Malaysia, Việt Nam hay các vùng đất khác…
Tác phẩm tiêu biểu của Raja Ahmad Aminullah: Thơ: “Soulship” (2004, 2010), “Continuum” (2023), “Laugh”, “My Beloved Country” (2017); phi hư cấu: “The captive mind: Intellectuals and Power” (2011), “Nusantara: Art and Liberation” (2012).
