“Tuổi thơ lắm chuyện buồn cười” của Jang Kều (NXB Văn học) là một trong số đó - một “bộ phim ký ức” quay lại những năm 1980, khi đám trẻ con cùng trang lứa chúng tôi chân trần chạy trên bờ ruộng, chơi đồ hàng bằng vỏ chai, mảnh sành và nghịch ngợm đến mức… chỉ người cùng thế hệ mới hiểu nổi cái “buồn cười” ấy.
Tác giả Jang Kều - người sáng lập Quỹ Sống, “Nhà chống lũ”, “Hạnh phúc xanh”… - lần này không kể chuyện cộng đồng, mà kể chính chuyện mình. Cô bé Giang năm nào, với tính tò mò, ham chơi, lắm mưu kế “trời ơi đất hỡi”, nay trở lại bằng giọng văn hóm hỉnh, tự trào, đầy thương mến. Cuốn sách được ấp ủ suốt hơn 10 năm, bắt đầu từ những mẩu chuyện nhỏ đăng trên mạng xã hội, giờ gom lại thành 24 chương - 24 lát cắt ký ức tuổi thơ vừa ngô nghê vừa ấm áp.
Mỗi câu chuyện đều giản dị: Chuyện đi học, chuyện chợ quê, chuyện bị phạt, chuyện “đánh đổi” giữa tội lỗi và kẹo bột. Có lúc cười ngặt nghẽo vì sự láu lỉnh trẻ con, có lúc lại lặng đi khi nhận ra đằng sau tiếng cười là những bài học đầu đời - học về tình bạn, sự trung thực, về cách lớn lên trong một thời gian khó mà giàu tình nghĩa. Những trò nghịch ấy, đặt trong bối cảnh thập niên 80 của thế kỷ trước, giờ nhìn lại thật đáng yêu vô cùng.
Đọc “Tuổi thơ lắm chuyện buồn cười”, tôi - một người lớn lên cùng thế hệ 7X, 8X bắt gặp mình đâu đó ngày xưa trong từng trang sách. Cái kiểu “học giỏi nhưng chuyên bày trò”, “được mẹ dặn không ra đồng vẫn lẻn đi bắt cua”, hay “bị phạt quỳ mà vẫn cười toe toét”, mê cải lương và thích các nhân vật anh hùng - tất cả như mảnh gương phản chiếu chính chúng tôi một thuở. Ở đó không có iPad, không có mạng internet, nhưng có cả một thế giới rộng lớn của cánh đồng, đường rơm, đống rạ, con diều và những tiếng cười vang mỗi trưa hè.
Điều đáng quý ở Jang Kều là cô không tô vẽ, cũng chẳng triết lý. Cô kể chuyện bằng giọng rất tự nhiên, kiểu người lớn hồi tưởng mà vẫn giữ nguyên chất giọng con nít. Cái “buồn cười” ở đây không chỉ là những tình huống hài hước, mà còn là nụ cười của sự bao dung - cười cho những vụng dại, cười cho sự hồn nhiên mà tuổi trưởng thành đôi khi đánh mất. Mỗi chương đều có chút “ngây ngô” rất thật, khiến người đọc như được trở lại trong cái nắng oi nồng, mùi rơm mới, tiếng gà gáy trưa và cảm giác chẳng có gì phải vội.
Đọc xong, khép lại trang cuối, tôi còn nghe vang đâu đó tiếng cười của lũ bạn thuở nhỏ, mùi khói bếp nhà ai, tiếng mẹ gọi về ăn cơm. Và thấy, hóa ra chỉ cần vài câu chuyện hồn nhiên, ta có thể tìm lại phần trong trẻo nhất của mình.
