Nghiên cứu đột phá giúp tế bào ung thư chuyển thành tế bào khỏe mạnh

Các nhà khoa học đã thành công trong việc kích thích các tế bào ung thư rhabdomyosarcoma biến đổi thành các tế bào cơ khỏe mạnh bình thường. Điều này mở ra cơ hội điều trị một dạng ung thư đặc biệt nguy hiểm ở trẻ em hình thành trong mô cơ.
Tế bào Rhabdomyosarcoma biến đổi thành tế bào cơ. Ảnh: Phòng thí nghiệm Cold Spring Harbor.
Tế bào Rhabdomyosarcoma biến đổi thành tế bào cơ. Ảnh: Phòng thí nghiệm Cold Spring Harbor.

Đó là một bước đột phá có thể đánh dấu sự phát triển của các phương pháp điều trị mới cho căn bệnh hiểm nghèo này và có thể dẫn đến những đột phá tương tự đối với các loại ung thư khác ở người.

Nghiên cứu được công bố trong Kỷ yếu của Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Mỹ (PNAS) vào ngày 28/8.

Nhà sinh học phân tử Christopher Vakoc thuộc Phòng thí nghiệm Cold Spring Harbor cho biết: “Các tế bào biến thành cơ theo đúng nghĩa đen”.

"Khối u mất tất cả các thuộc tính ung thư. Chúng đang chuyển từ một tế bào tự sinh sản thành các tế bào dành cho sự co bóp. Bởi vì tất cả năng lượng và nguồn lực của nó giờ đây được dành cho sự co lại, nó không thể quay trở lại quá trình nhân lên".

Ung thư phát sinh khi các tế bào từ các bộ phận khác nhau của cơ thể đột biến. Ung thư cơ vân ác tính (rhabdomyosarcoma) là một loại ung thư thường thấy ở trẻ em và thanh thiếu niên. Nó thường bắt đầu ở cơ xương khi các tế bào trong đó đột biến, nhân lên và chiếm lấy cơ thể. Cơ vân chính là cơ hoạt động theo chủ ý, phân bố ở tứ chi và những phần cơ thể mà con người có thể điều khiển được.

Ung thư rhabdomyosarcoma rất hung dữ và thường gây chết người; tỷ lệ sống sót của nhóm nguy cơ trung bình là từ 50 đến 70%.

Một sơ đồ minh họa sự chuyển đổi từ ung thư rhabdomyosarcoma sang tế bào cơ. Ảnh: Phòng thí nghiệm Cold Spring Harbor
Một sơ đồ minh họa sự chuyển đổi từ ung thư rhabdomyosarcoma sang tế bào cơ. Ảnh: Phòng thí nghiệm Cold Spring Harbor

Phương pháp điều trị được các nhà nghiên cứu hướng đến để điều trị bệnh này là liệu pháp biệt hóa. Nó xuất hiện khi các nhà khoa học nhận thấy rằng các tế bào ung thư bạch cầu chưa trưởng thành hoàn toàn, tương tự như các tế bào gốc chưa biệt hóa, chưa phát triển đầy đủ thành một loại tế bào cụ thể. Liệu pháp biệt hóa buộc các tế bào đó tiếp tục phát triển và biệt hóa thành các loại tế bào trưởng thành cụ thể.

Trong nghiên cứu trước đây, Giáo sư Vakoc và nhóm của ông đã đảo ngược một cách hiệu quả sự đột biến của các tế bào ung thư xuất hiện trong u xương ác tính nguyên phát (Ewing sarcoma), một loại ung thư khác ở trẻ em thường xuất hiện trong xương.

Các nhà nghiên cứu muốn xem liệu họ có thể lặp lại thành công với bệnh ung thư cơ vân rhabdomyosarcoma hay không, loại bệnh mà liệu pháp biệt hóa được cho là phải mất hàng thập kỷ nữa.

Họ đã sử dụng kỹ thuật sàng lọc di truyền để thu hẹp các gene có thể buộc các gene rhabdomyosarcoma tiếp tục phát triển thành tế bào cơ. Họ đã tìm thấy câu trả lời trong một loại protein có tên là yếu tố phiên mã hạt nhân Y (NF-Y).

Các tế bào rhabdomyosarcoma tạo ra một loại protein có tên PAX3–FOXO1 thúc đẩy sự phát triển của bệnh ung thư và khiến bệnh ung thư phụ thuộc vào đó.

Các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng việc loại bỏ NF-Y sẽ làm bất hoạt PAX3-FOXO1, từ đó buộc các tế bào tiếp tục phát triển, biệt hóa thành các tế bào cơ trưởng thành không có dấu hiệu hoạt động của ung thư.

Nhóm nghiên cứu cho biết, đây là một bước quan trọng trong việc phát triển liệu pháp biệt hóa cho bệnh ung thư rhabdomyosarcoma và có thể đẩy nhanh tiến trình thực hiện các phương pháp điều trị này.

Và họ nói rằng kỹ thuật của họ, hiện đã được chứng minh trên hai loại sarcoma khác nhau, có thể áp dụng cho các loại ung thư bắt đầu trong các mô như xương hoặc cơ (sarcoma) và loại ung thư khác, vì nó cung cấp cho các nhà khoa học những công cụ cần thiết để tìm ra cách khiến tế bào ung thư biệt hóa.

Giáo sư Vakoc nói: “Mỗi loại thuốc thành công đều có câu chuyện về nguồn gốc của nó. Và những nghiên cứu như thế này chính là mảnh đất để từ đó các loại thuốc mới ra đời".

Có thể bạn quan tâm

Các đối tượng lừa đảo sử dụng trí tuệ nhân tạo để “cá nhân hóa” tin giả theo từng nhóm người. (Hình ảnh có sử dụng AI)

Những bẫy lừa đảo khó nhận biết thời trí tuệ nhân tạo

Các công cụ AI hiện nay có thể tạo ra một bài viết, hình ảnh, giọng nói hoặc video giả mạo với chất lượng rất cao. Tuy nhiên, AI chưa phải yếu tố đáng lo ngại nhất. Điều khiến tin giả và các chiêu trò lừa đảo công nghệ cao lan truyền với tốc độ chóng mặt chính là thuật toán đề xuất nội dung của các nền tảng mạng xã hội.

Các nhà khoa học tại Triển lãm quốc tế về Điều khiển và Tự động hóa lần thứ 8. (Ảnh: HỘI TỰ ĐỘNG HÓA)

Trí thức và nhiệm vụ truyền thông khoa học

Thời gian qua, hoạt động truyền thông, phổ biến kiến thức của đội ngũ trí thức khoa học được triển khai rộng khắp, đạt những kết quả tích cực. Tuy nhiên, công tác truyền thông, phổ biến kiến thức đòi hỏi cách làm mới chuyên nghiệp và hiệu quả hơn.

Các diễn giả khởi động chương trình. (Ảnh: Ban tổ chức)

Kết nối đổi mới sáng tạo Việt Nam-Hàn Quốc

Lần đầu tiên, Tập đoàn tài chính Shinhan (Shinhan Financial Group – SFG) tổ chức chương trình Demo Day 2026 tại Thành phố Hồ Chí Minh. Sự kiện thuộc khuôn khổ của hai chương trình thường niên Global Shinhan InnoBoost và Shinhan Global X-Change được tổ chức chung, quy tụ 28 startup công nghệ đến từ Việt Nam và Hàn Quốc.

Các công ty công nghệ trưng bày các giải pháp chuyển đổi số tại Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: CTV)

Chuyển đổi số thực chất, nâng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp

Thành phố Hồ Chí Minh xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa là chủ thể, lực lượng nòng cốt trong ứng dụng công nghệ, đổi mới phương thức sản xuất, kinh doanh. Vì vậy, thúc đẩy chuyển đổi số trong khu vực doanh nghiệp này là nhiệm vụ trọng tâm nhằm tạo động lực đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế thành phố.

VNPT đã triển khai hỗ trợ khách hàng chuyển đổi sim 4G (Ảnh: VNPT)

Tắt sóng 2G: Chuyển người dùng trước khi tắt mạng

Ngày 15/9, những kết nối 2G cuối cùng theo lộ trình được chuyển sang các thế hệ công nghệ mới, khép lại quá trình đã được các nhà mạng chuẩn bị trong nhiều năm. Với VNPT, công việc bắt đầu từ năm 2021 và bài toán không chỉ nằm ở việc nâng cấp mạng lưới, mà còn ở việc đưa người dùng sang công nghệ mới trước khi 2G rời mạng.

Đại diện lãnh đạo các đơn vị ký và chứng kiến ký ghi nhớ hợp tác. (Ảnh: XUÂN KỲ)

Hợp tác, chuyển giao, thương mại hóa kết quả nghiên cứu, hướng đến những giá trị bền vững

Ngày 18/9, tại Hà Nội, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam phối hợp cùng Công ty Cổ phần Dược phẩm Bến Tre, Trường đại học Quang Trung, Công ty Cổ phần Bệnh viện đa khoa quốc tế Huế và Bệnh viện Việt Mỹ Phú Yên - Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Dược Phú Yên tổ chức Lễ ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác chiến lược.

Một hội thảo phổ biến, nâng cao nhận thức về các quy định bảo vệ dữ liệu cá nhân cho doanh nghiệp.

Siết xử lý vi phạm trên không gian mạng

Từ 19/8/2026, Nghị định số 330/2026/NĐ-CP có hiệu lực, bổ sung chế tài xử phạt vi phạm hành chính về an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Người vi phạm có thể bị phạt tiền, đình chỉ hoạt động, tịch thu phương tiện, thu hồi dữ liệu và buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp. Nếu có dấu hiệu tội phạm sẽ xem xét xử lý hình sự.

Người dân cần kiểm tra kỹ tính pháp lý của nền tảng trước khi tham gia đầu tư tiền mã hóa.

Bẫy đầu tư tiền mã hóa trên mạng

Những lời mời đầu tư “việc nhẹ, sinh lời khủng”, có chuyên gia “bắn lệnh, bao lãi, bao lỗ” có thể là cạm bẫy công nghệ cao nhằm chiếm đoạt tài sản. Người dân cần nhận diện sớm dấu hiệu bất thường, bảo vệ thông tin cá nhân và nhanh chóng trình báo cơ quan Công an khi nghi ngờ bị lừa đảo.

Để chủ động phòng tránh, người dân không chuyển tiền vào tài khoản cá nhân khi chưa xác minh, không quét mã QR từ nguồn không rõ ràng.

Mạo danh trường học thu học phí, đặt hàng doanh nghiệp

Khi các cơ sở giáo dục trên cả nước bước vào năm học mới, cũng là lúc các đối tượng lừa đảo sử dụng công nghệ cao gia tăng hoạt động với nhiều thủ đoạn tinh vi. Không chỉ nhắm đến học sinh, sinh viên và phụ huynh, các đối tượng còn lợi dụng danh nghĩa của trường học để lừa đảo doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh nhằm chiếm đoạt tài sản.

Công an xã An Khánh, thành phố Hà Nội hướng dẫn người dân tích hợp tài khoản an sinh xã hội trên VNeID.

Chuẩn hóa, liên thông dữ liệu quốc gia

Thời gian qua, nhiều dịch vụ công được đưa lên môi trường số, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt mức cao, nhưng phía sau giao diện số vẫn còn khâu xử lý thủ công, yêu cầu hồ sơ giấy... 

Ông Nguyễn Anh Tuấn, chủ nhiệm đề tài “Bảo tồn và sử dụng bền vững nguồn gen bò tót lai F1 giữa bò cái nhà và bò tót đực giai đoạn 2021-2025” chăm sóc những cá thể bò tót lai tại Vườn Quốc gia Núi Chúa-Phước Bình, tỉnh Khánh Hòa. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Bò tót lai ở Phước Bình: Dấu ấn đặc biệt trong bộ nhiễm sắc thể

Trong những đàn bò của người dân vùng đệm Vườn Quốc gia Phước Bình, tỉnh Khánh Hòa, từng xuất hiện những cá thể mang vóc dáng, màu lông và tập tính khác biệt rõ rệt so với bò nhà. Qua nghiên cứu hình thái và phân tích di truyền, các nhà khoa học xác định một số cá thể là con lai thế hệ thứ nhất (F1) giữa bò tót đực và bò nhà.