Nghệ sĩ Nhật Bản hát opera bằng tiếng Việt trong vở diễn về công nữ nhà Nguyễn

Hai nghệ sĩ Nhật Bản đã khiến người nghe hết sức ngạc nhiên khi hát opera bằng lời Việt rất sõi trong vở “Công nữ Anio”, vở diễn kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam và Nhật Bản vào năm 2023.
Các nghệ sĩ Việt Nam và Nhật Bản tham gia các vai chính của vở diễn.
Các nghệ sĩ Việt Nam và Nhật Bản tham gia các vai chính của vở diễn.

Đây là một vở diễn hết sức đặc biệt, không chỉ về ý nghĩa ngoại giao nhằm hướng tới 50 năm thiết lập quan hệ Việt Nam và Nhật Bản, với những tâm huyết của ngài Yamada Takio, Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam, mà còn là một câu chuyện độc đáo trong lịch sử từ cách đây 400 năm, kể về tình yêu của nàng công chúa nước Việt dành cho chàng trai Nhật sau cuộc gặp tình cờ trên con thuyền lênh đênh trên biển.

Vào thế kỷ 17, nàng công nữ Ngọc Hoa của xứ Đàng Trong và chàng thương nhân Nhật Bản Araki Sotaro đã gặp nhau trên chuyến thuyền giao thương Châu Ấn thuyền (Loại thuyền thương mại của Nhật Bản được các chính khách đương thời cấp giấy phép thông hành (Châu Ấn trạng) cho phép tàu thuyền ra ngoại quốc, chủ yếu sang các nước Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam vào khoảng cuối thế kỷ XVI đến đầu thế kỷ XVII.giữa hai quốc gia).

10 năm sau, được định mệnh dẫn lối, cả hai đã phải lòng nhau và nguyện ý kết duyên vợ chồng. Chúa Nguyễn ban đầu không đồng ý nhưng sau này đã xiêu lòng trước tình yêu sâu đậm của con gái dành cho chàng trai ngoại quốc, đồng ý ban hôn và tiễn họ đến Nagasaki, Nhật Bản.

Ở Nhật, công nữ Ngọc Hoa thường gọi chồng bằng hai tiếng “Anh ơi”, từ đó người dân thị trấn Nagasaki đã gọi nàng với cái tên thân mật “Anio san”. Cả hai người đều được yêu mến, sống trong hạnh phúc và sinh được một cô con gái.

Thế nhưng, những thay đổi của thời đại đã ập đến khiến hai người không thể kháng cự. Lệnh bế quan tỏa cảng được ban ra tại Nagasaki. Chưa biết vận mệnh của nàng công nữ và chàng thương nhân sẽ ra sao!

Vở diễn do nhạc trưởng đình đám Honna Tetsuji làm Tổng đạo diễn và Giám đốc âm nhạc, quy tụ nhiều gương mặt nghệ sĩ nổi tiếng của cả Việt Nam và Nhật Bản như Đào Tố Loan, Bùi Thị Trang, Koburi Yusuke, Yamamoto Kohei…

Tác giả âm nhạc là nhà sản xuất Trần Mạnh Hùng, tác giả phần lời tiếng Nhật là đạo diễn Oyama Daisuke, còn tác giả lời tiếng Việt là nhà văn, nhạc sĩ, nhà báo Hà Quang Minh.

Vở diễn được chuẩn bị khá công phu, từ năm 2020. Tác giả Trần Mạnh Hùng cho biết, anh đã ấp ủ mong muốn được viết nhạc cho một vở opera đã lâu, nhưng phải đến bây giờ mong muốn ấy mới trở thành hiện thực.

Anh cũng chia sẻ rằng, chưa bao giờ được làm việc với một tập thể mạnh như thế này, và anh rất hạnh phúc được tham gia vào dự án.

Ê kíp thực hiện vở diễn.

Ê kíp thực hiện vở diễn.

Đạo diễn Oyama Daisuke cho biết, vở opera được viết kịch bản bằng tiếng Nhật trước, sau đó dịch sang tiếng Việt và từ bản dịch này, tác giả Hà Quang Minh sẽ chuyển thành lời ca. Phần lời ca này một lần nữa được dịch lại sang tiếng Nhật để làm phụ đề cho vở diễn.

Đạo diễn Oyama Daisuke cũng cho biết, ông không biết tiếng Việt nhưng dựa vào các bản dịch, ông cảm nhận được cách thể hiện tình yêu của người Việt rất phong phú, thể hiện qua ngôn ngữ, ngữ điệu của lời ca. “Tôi phải chỉnh sửa lại một chút phần phụ đề này để phù hợp hơn với văn hóa của người Nhật” – đạo diễn nói.

Tác giả phần lời Việt Hà Quang Minh chia sẻ, anh đã từng viết lời cho nhiều nhạc sĩ, cũng đã rất quen thuộc với công việc này, nhưng việc viết lời cho vở “Công nữ Anio” lần này phải tuân thủ một khung tiêu chuẩn rất chặt chẽ. “Tôi đã có cơ hội được làm việc và có những bài học rất hữu ích trong cách làm việc với người Nhật” – anh cho biết.

Tác giả Hà Quang Minh cũng nói rằng, ở vở diễn này, anh tôn trọng tuyệt đối phần âm nhạc, không nhờ nhạc sĩ “căn chỉnh” cho dễ phổ lời hơn. “Tôi hiểu rằng, khi xong phần việc của mình, tác giả âm nhạc và nghệ sĩ cũng sẽ tôn trọng phần lời của tôi như vậy”. – anh nói.

Vở diễn có sự tham gia của 4 nghệ sĩ vào hai vai chính, còn gọi là double cast (2 người cùng đóng 1 vai). Thủ vai Araki Sotaro là hai giọng Teno Nhật Bản Koburi Yusuke và Yamamoto Kohei.

Trong phần trích đoạn vở diễn, hai nghệ sĩ Nhật Bản đã khiến cả khán phòng bất ngờ khi cất giọng ca bằng tiếng Việt khá sõi. Hai nghệ sĩ chia sẻ đã học tiếng Việt và học hát tiếng Việt cùng giáo viên từ khi ở Nhật Bản. Nghệ sĩ Koburi Yusuke chia sẻ, học tiếng Việt khó nhất là cách phát âm các nguyên âm, chỉ cần khẩu hình thay đổi là nguyên âm thay đổi.

Khi các nghệ sĩ sang Việt Nam, các nghệ sĩ Việt là Đào Tố Loan và Bùi Thị Trang sau giây phút đầu bỡ ngỡ, e ngại đã quen với hai nghệ sĩ Nhật Bản rất nhanh và cùng nhau hướng dẫn họ hát tiếng Việt. Nghệ sĩ Bùi Thị Trang cho biết, cô rất ấn tượng với các nghệ sĩ Nhật Bản ở giọng ca đẹp và hát tiếng Việt rất thành thạo.

Còn nghệ sĩ Đào Tố Loan cho rằng, âm nhạc và câu chuyện trong lịch sử đã góp phần kết nối giữa nghệ sĩ hai bên, giúp các nghệ sĩ hiểu nhau và làm việc rất hiệu quả.

Nói về vở diễn “Công nữ Anio”, bà Nguyễn Phương Hòa, Vụ trưởng Vụ Quan hệ quốc tế, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết: “Lấy cảm hứng từ câu chuyện lịch sử có thật giữa hai nước, vở opera “Công nữ Anio” kể về câu chuyện tình giữa công chúa Việt Nam và thương gia Nhật Bản, biểu tượng cho mối lương duyên giữa hai quốc gia chúng ta, ngày càng bền chặt.

Thông qua sáng tạo về văn hóa, nghệ thuật, âm nhạc, hội họa, ngôn ngữ ca từ, tôi tin rằng, tác phẩm sân khấu chung giữa nghệ sĩ hai nước là sự tôn vinh những giá trị chung của hai dân tộc chúng ta”.

Vở diễn về một câu chuyện tình trong lịch sử đã được lựa chọn để làm biểu tượng sân khấu cho mối quan hệ bang giao lâu đời giữa hai nước. Các nhà tổ chức mong muốn vở diễn sẽ được phổ biến rộng rãi, giúp người dân hai nước hiểu thêm về lịch sử và mối quan hệ hữu nghị tốt đẹp từ lâu đời giữa hai nước.

Vở opera "Công nữ Anio" sẽ công diễn vào tháng 9 tới, do Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam và Nhà hát Nhạc Vũ Kịch Việt Nam đồng sản xuất. Dự kiến trình diễn 2 buổi tại Hà Nội, 1 buổi tại Hưng Yên và có thể sẽ diễn tại Hội An và Thành phố Hồ Chí Minh.

Có thể bạn quan tâm

Thiết kế Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026. (Ảnh: Ban tổ chức DIFF 2026)

Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026 sẽ có nhiều điểm mới về công nghệ trình diễn

Theo Ban tổ chức Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026 (DIFF 2026), với chủ đề “Da Nang-United Horizons-Những chân trời kết nối”, lần đầu tiên sân khấu DIFF có hệ vòm nâng hạ khổng lồ cùng tổ hợp ánh sáng-LED-laser đa tầng được đưa vào vận hành, hứa hẹn tạo nên những đại cảnh bùng nổ bên sông Hàn.

Quang cảnh khai mạc Lễ hội chùa Long Đọi Sơn năm 2026.

Ninh Bình: Bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể quốc gia - Lễ hội chùa Long Đọi Sơn

Chùa Long Đọi Sơn tọa lạc trên núi Đọi linh thiêng, thuộc phường Tiên Sơn, tỉnh Ninh Bình. Ngôi chùa được xây dựng trên đỉnh núi Đọi, trong khuôn viên 2ha vườn rừng. Hằng năm, Lễ hội chùa Long Đọi Sơn được tổ chức từ ngày 18-21/3 âm lịch, với các nghi lễ truyền thống và nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao.

Bà Phan Cẩm Tú (thứ 3 từ trái sang) tại buổi tọa đàm về bản quyền do Báo Nhân Dân tổ chức. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền tác giả: Nỗi niềm người làm điện ảnh

Là người có nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực bảo vệ bản quyền điện ảnh, bà Phan Cẩm Tú (Ủy viên Ban Thường vụ Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam, chuyên gia tư vấn, Hiệp hội Điện ảnh Hoa Kỳ) chia sẻ những nỗi niềm của những người làm sáng tạo trước thực trạng vi phạm bản quyền hiện nay.

Du khách tham quan nhà người Hà Nhì tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam. (Ảnh: THANH DUNG)

Giữ gốc, nối nghề trong nhịp sống số

Trước nguồn nguyên vật liệu tự nhiên khan hiếm, đội ngũ thợ am hiểu kỹ thuật dựng nhà ngày càng thưa vắng, nhiều ngôi nhà truyền thống của các dân tộc thiểu số ở nước ta đã không còn giữ được hình thái ban đầu… 

Quần thể di tích Cố đô Huế, không gian di sản tiêu biểu trong hành trình “Hộ chiếu du lịch”. (Ảnh: Sở Du lịch thành phố Huế)

Đổi mới cách tiếp cận di sản

Bảo vệ và phát huy giá trị di sản không chỉ là gìn giữ nguyên trạng, mà còn đòi hỏi những phương thức tiếp cận phù hợp với bối cảnh mới.

Bìa tác phẩm "Đời như tiểu thuyết" của tác giả Trương Đức Minh Tứ.

Những phận người không hư cấu trong Đời như tiểu thuyết

"Đời như tiểu thuyết" của Trương Đức Minh Tứ không phải là cuốn sách để tìm một cốt truyện theo nghĩa thông thường. Ở đó là những con người cụ thể, những đời sống đã diễn ra, với đủ biến cố, chia ly, lựa chọn, day dứt, hy sinh và cả những cuộc kiếm tìm kéo dài đến tận cuối đời. 

Các đồng chí lãnh đạo tỉnh cùng đông đảo cựu chiến binh, chiến sĩ Điện Biên tham quan triển lãm "Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại".

Đặc sắc triển lãm “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại” tại Điện Biên

Nhân kỷ niệm 72 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/2026), Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ (Điện Biên) tổ chức trưng bày, triển lãm 28 tác phẩm ký họa tiêu biểu về Chiến dịch Điện Biên Phủ của các họa sĩ Ngô Mạnh Lân, Phạm Thanh Tâm và Dương Hướng Minh với chủ đề “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại”.

Trần Ngọc Vàng và nghệ sĩ Thanh Thủy trong phim. (Ảnh: Galaxy Studio)

“Heo Năm Móng” đạt top 1 phòng vé điện ảnh mùa lễ 30/4

“Heo Năm Móng” nhanh chóng trở thành hiện tượng trên các diễn đàn điện ảnh và mạng xã hội, không chỉ nhờ chiến lược truyền thông hiệu quả, mà còn bởi hiệu ứng lan tỏa sau công chiếu. Sau 6 ngày ra mắt, phim chạm mốc 50 tỷ đồng, trở thành phim có doanh thu Top 1 phòng vé trong thời điểm ra mắt.

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

Giá trị văn hóa từ "Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại.