Quán sushi chỉ có 10 chỗ ngồi
Muốn được sở hữu một trong 10 chỗ ngồi ấy, bạn có thể phải đặt trước vài ngày, và phải tuân theo những quy định rất nghiêm ngặt của quán:
1) Bạn phải đến đúng giờ. Họ không cho phép chậm trễ.
2) Quán không có thực đơn, đầu bếp sẽ lựa chọn tất cả, và bạn không thể gọi món. Một bữa ăn bao gồm 19 miếng sushi, với những gì tươi ngon nhất ở chợ ngày hôm ấy. Đó là tất cả.
3) Không dùng nước hoa.
4) Bạn phải thanh toán bằng tiền mặt (điều này khá quan trọng, vì một bữa ăn ở quán của Gi-rô tốn 30 nghìn yên Nhật, vào khoảng 350 USD/người).
5) Không được hủy đặt chỗ. Nếu hủy, bạn phải bồi thường 15 nghìn yên.
6) Bữa ăn sẽ chỉ kéo dài chừng nửa giờ đồng hồ.
Nếu đồng ý, và may mắn đặt được chỗ, chúc mừng bạn vì sắp được thưởng thức món sushi ngon nhất thế giới.
Quán sushi của Gi-rô nằm lọt thỏm dưới tầng hầm một tòa cao ốc tại Gingia, Tô-ki-ô (Ginza, Tokyo), đối diện với tòa nhà Sony, cùng một góc với gian hàng Gucci và Nikon, ngay trên con đường đi qua hệ thống cửa hàng thời trang Printemps, gần khu vực mà giá bất động sản là cao nhất thế giới. Phải dài dòng như vậy là bởi nếu không được chỉ dẫn cặn kẽ, bạn có thể bỏ qua quán ăn khiêm tốn có diện tích chưa bằng một căn chung cư cao cấp bé nhất ở Hà Nội hoặc TP Hồ Chí Minh.
Phía trong quán, chỉ có một dãy bàn ghế đúng 10 chỗ ngồi, hai chiếc bàn kê phía trước quầy sushi, và thêm một chiếc bàn nữa ở quầy thu ngân. Khu vực ăn uống rộng không đến 30 mét vuông. Một không gian vừa đủ để hành nghề cho Gi-rô, con trai Y-ô-si-ka-giu (Yoshikazu) của ông, thêm một shokunin (nghệ nhân sushi) nữa, ba thợ sushi học việc và một người phụ nữ thu ngân.
Nếu may mắn nữa, bạn có thể được chính Gi-rô phục vụ. Ở tuổi 86, ông được vinh danh trong sách kỷ lục Guinness là đầu bếp cao tuổi nhất đạt đến đẳng cấp "ba sao Michelin" (một thuật ngữ chỉ chất lượng được đánh giá bởi các chuyên gia ẩm thực, trong một cuốn sách được xuất bản thường niên có tên Michelin Guide, được ví với giải Oscar ở lĩnh vực điện ảnh).
Chất lượng một sao Michelin có nghĩa là "món ăn rất ngon và độc đáo", hai sao là "món ăn tuyệt vời, đáng để trở lại", còn ba sao, cực kỳ hiếm hoi, là sự thừa nhận: "món ăn hảo hạng, đáng giá với một hành trình đặc biệt".
Gi-rô là người tạo ra hành trình ấy từ những miếng sushi. Báo giới phương Tây gọi ông là một "Mi-kenlăng-giê-lô (Michelangelo, nhà điêu khắc thiên tài thời Phục Hưng) ẩm thực". Các đầu bếp hàng đầu thế giới, từ Rô-buy-sông (Joel Robuchon), Ripéc (Eric Ripert), Buốc-đanh (Anthony Bourdain) đến vô số những người khác, ca ngợi ông là "đầu bếp sushi giỏi nhất thế giới". Hai năm trước, người ta làm một bộ phim tài liệu mang tên "Jiro Dreams of Sushi" (Tạm dịch: Giấc mơ sushi của Gi-rô). Trên hết, đó là một shokunin không ngừng phấn đấu để đạt đến sự hoàn hảo trong nghề nghiệp.
Đam mê và khổ luyện
Hiện tại, bất chấp tuổi tác, Gi-rô vẫn đi làm mỗi buổi sáng bằng tàu điện ngầm. Theo con trai ông, nghệ nhân 51 tuổi Y-ô-si-ka-giu, Gi-rô chỉ nghỉ vào những ngày quốc lễ hoặc quốc tang. Vào năm 70 tuổi, ông trải qua một cơn đau tim và chỉ khi ấy, mới quyết định bỏ hút thuốc cũng như thói quen dậy sớm đạp xe đi mua cá chất lượng cao ở chợ cá Su-ki-gi (Tsukiji, Tokyo) - "chợ thủy sản ngon nhất trên thế giới" - như lời của đầu bếp sushi lừng danh Mô-ri-mô-tô (Masaharu Morimoto).
Bây giờ, Y-ô-si-ka-giu làm việc ấy thay cha mình. Ngoài những con cá tốt nhất, Gi-rô cũng chỉ lấy gạo ở một đại lý đặc biệt, nơi chỉ gửi loại gạo thượng hạng cho một mình ông, vì tin rằng Gi-rô là đầu bếp duy nhất trên thế giới có thể chế biến ngon được loại gạo ấy (Grand Hyatt Tokyo, một khách sạn năm sao nổi tiếng ở Nhật Bản, đã đề nghị được cung cấp loại gạo này, nhưng bị từ chối).
Gi-rô vô cùng khắt khe: "Để làm ra món ăn ngon, bạn cần phải ăn những món ngon. Chất lượng của nguyên liệu rất quan trọng, nhưng người ta phải nâng cao khẩu vị để có khả năng phân biệt đồ ngon và dở thật sành sỏi. Nếu không có khẩu vị tốt, bạn không thể làm ra món ăn ngon".
Trên mỗi miếng sushi là tâm sức cả đời của Gi-rô: Trong 76 năm, ông không chế biến một món nào khác. Cửa hàng sushi của Gi-rô không được mở rộng quy mô, ngay cả khi ông đã nổi danh và giàu có, chỉ vì Gi-rô muốn "cô đặc" chất lượng của những miếng sushi: Các nhân viên của ông sẽ chỉ phục vụ một lượng khách nhỏ, và hoàn thiện những kỹ năng thông qua việc lặp đi lặp lại những công việc hằng ngày ở đây, dưới sự giám sát khắt khe.
76 năm gắn bó với nghề làm sushi của Gi-rô chứa đựng đầy mồ hôi nước mắt. Cha ông, một người nghiện rượu nặng làm việc trong một nhà máy quân sự, đã từ bỏ gia đình năm Gi-rô mới bảy tuổi. Ông cũng rời nhà năm chín tuổi để bắt đầu học việc tại một quán sushi. Khi kết hôn, Gi-rô không có một xu dính túi. Trong nhiều năm, những đứa con của ông phải tiết kiệm hàng tháng trời mới đủ tiền mua một lon... Coca-Cola.
Nhưng, không bao giờ Gi-rô nghĩ đến chuyện bỏ cuộc: "Một khi đã lựa chọn nghề nghiệp, bạn phải đắm mình trong công việc của bạn. Bạn phải yêu nó. Không bao giờ phàn nàn về công việc của bạn, và phải dành cả cuộc đời để làm chủ các kỹ năng của nó. Đó là bí quyết thành công và chìa khóa để mở ra sự tôn trọng. Tôi chưa bao giờ ghét công việc của tôi lấy một lần, tôi yêu công việc của tôi và dành cả đời mình cho nó" - Một trích đoạn trong bộ phim tài liệu "Những giấc mơ Sushi của Jiro".
Cuộc đời Gi-rô chỉ có duy nhất một mục đích: Những miếng sushi. Có thể là ông không yêu công việc ấy ngay từ đầu, nhưng khi đã lựa chọn, ông học cách yêu nó, và sống hết mình với nó. Một lời nhắc nhở: Dù bạn làm gì đi chăng nữa, đừng nghĩ đến thành công dễ dàng, nhờ vận may hay người khác mang tới. Hãy lao động, bằng đầy đủ trách nhiệm, đam mê và lòng nhiệt thành, "kiên trì như loài kiến, và yêu công việc đã chọn bằng cả trái tim". Sự hy sinh có thể tưởng thưởng cho chúng ta theo những cách siêu việt, như giấc mơ đã thành hiện thực của Gi-rô.
