Tại Nghệ An, năm 2025 ghi nhận diễn biến thiên tai phức tạp, cực đoan và vượt ngưỡng dự báo, vượt cả năng lực thiết kế của nhiều công trình. Toàn tỉnh chịu ảnh hưởng của 15 cơn bão, 6 cơn áp thấp nhiệt đới, 11 đợt mưa lớn, nhiều đợt mưa lũ. Đặc biệt, trên sông Cả xuất hiện mức lũ lịch sử chưa từng có.
Thiên tai tác động nghiêm trọng đến dân sinh và phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh, làm 12 người chết, 31 người bị thương; 705 nhà bị sập hoặc hư hỏng trên 70%; hơn 106.000 nhà bị tốc mái, hư hỏng. Nhiều diện tích sản xuất nông, lâm nghiệp và công trình hạ tầng bị thiệt hại nặng nề... Tổng thiệt hại kinh tế ước tính hơn 8.900 tỷ đồng.
Tỉnh đã huy động hơn 1.447 tỷ đồng ngân sách và 302 tỷ đồng xã hội hóa; Trung ương hỗ trợ khoảng 800 tỷ đồng để khắc phục hậu quả, bảo đảm không để người dân thiếu đói và bảo đảm có chỗ ở sau thiên tai.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An Nguyễn Văn Đệ nhấn mạnh 3 thách thức lớn. Đó là, thiên tai hiện nay không còn theo quy luật hay tần suất thiết kế, mà có xu hướng cực đoan, dồn dập và đa rủi ro. Khi xảy ra thiên tai lớn, năng lực ứng phó còn thiếu đồng bộ, thiết bị và phương tiện ở một số nơi còn hạn chế. Nhu cầu đầu tư rất lớn nhưng ngân sách địa phương còn khó khăn, hệ thống công trình chưa đồng bộ nên hiệu quả phòng, chống chưa đáp ứng yêu cầu.
Từ thực tiễn đó, tỉnh xác định các nhóm nhiệm vụ trọng tâm gồm nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo sớm thông qua đầu tư hệ thống quan trắc tự động, ứng dụng chuyển đổi số và dữ liệu lớn.
Nghệ An cũng tiến hành rà soát, cập nhật phương án ứng phó theo từng cấp độ rủi ro, bảo đảm an toàn đê điều, hồ đập, đặc biệt là các công trình xung yếu, đồng thời, chủ động sắp xếp dân cư khỏi khu vực có nguy cơ cao.
Tỉnh cũng tập trung nâng cao năng lực ứng phó tại cơ sở, củng cố lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã, trang bị phương tiện cứu hộ, cứu nạn thiết yếu và tổ chức diễn tập sát thực tế; ưu tiên đầu tư phát triển hạ tầng thích ứng với biến đổi khí hậu, nâng cấp hệ thống đê điều, hồ chứa, kết hợp các giải pháp công trình và phi công trình, lồng ghép phòng, chống thiên tai vào quy hoạch phát triển kinh tế-xã hội.
Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh theo hướng nâng cao nhận thức cộng đồng, nhân rộng mô hình cộng đồng an toàn trước thiên tai, tăng cường đào tạo kỹ năng ứng phó cho người dân với phương châm “phòng là chính, ứng phó linh hoạt, khắc phục kịp thời”.
Để nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống thiên tai, Nghệ An kiến nghị Chính phủ tiếp tục quan tâm bố trí nguồn lực cho các công trình trọng điểm; đồng thời, có cơ chế đặc thù hỗ trợ các địa phương thường xuyên chịu ảnh hưởng thiên tai, nhất là về hạ tầng giao thông, thủy lợi, điện và viễn thông.
Tỉnh cũng đề xuất các bộ, ngành Trung ương hỗ trợ nâng cấp hệ thống dự báo, cảnh báo hiện đại, tăng cường trang bị phương tiện cứu hộ, cứu nạn, đặc biệt là nâng cao chất lượng dự báo sớm để các địa phương chủ động hơn trong ứng phó với thiên tai.
