Ngăn chặn vòng xoáy bạo lực ở Somalia

Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc vừa thông qua nghị quyết gia hạn nhiệm vụ của Phái bộ hỗ trợ của Liên hợp quốc tại Somalia (UNSOM) thêm một năm. Đây là nghị quyết kịp thời của Liên hợp quốc trong bối cảnh vòng xoáy bạo lực ngày càng gia tăng ở quốc gia Đông Phi.
Hiện trường vụ nổ gần tòa nhà Bộ Giáo dục Somalia trên đường K5 ở thủ đô Mogadishu, ngày 29/10/2022. (Ảnh: Reuters)
Hiện trường vụ nổ gần tòa nhà Bộ Giáo dục Somalia trên đường K5 ở thủ đô Mogadishu, ngày 29/10/2022. (Ảnh: Reuters)

Nghị quyết về gia hạn hoạt động của Phái bộ UNSOM được cộng đồng quốc tế đánh giá là đúng đắn và kịp thời. Nghị quyết này được thông qua trong một cuộc bỏ phiếu với 14 phiếu thuận trong tổng số 14 ủy viên Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc. Việc thông qua nghị quyết diễn ra sau khi Tổng thống Somalia Hassan Sheikh Mohamud kêu gọi cộng đồng quốc tế hỗ trợ các nạn nhân bị thương trong vụ đánh bom kép đẫm máu xảy ra cuối tuần trước ở thủ đô Mogadishu, làm ít nhất 120 người chết và gần 300 người bị thương. Trong nghị quyết này, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nêu rõ sẽ tiếp tục cân nhắc tình hình ở Somalia và sẵn sàng xem xét các điều khoản trong nghị quyết tùy theo diễn biến chính trị tại quốc gia Đông Phi.

UNSOM được Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc thành lập ngày 3/6/2013 với nhiệm vụ hỗ trợ Chính phủ liên bang Somalia và Lực lượng gìn giữ hòa bình Liên minh châu Phi (AMISOM) đưa ra các chính sách chiến lược trong một loạt lĩnh vực như điều hành đất nước, cải cách vấn đề an ninh, phát triển hệ thống liên bang... Bên cạnh đó, UNSOM còn giúp điều phối tài trợ quốc tế và xây dựng năng lực cho Chính phủ liên bang Somalia.

Vụ đánh bom xe kép đẫm máu ngày 29/10 bên ngoài trụ sở Bộ Giáo dục Somalia là một thí dụ đau thương về tình hình an ninh bất ổn ở quốc gia Đông Phi. Một quả bom được gài trong ô-tô đã phát nổ ở khu vực giao thông đông đúc ở thủ đô Mogadishu, cũng là nơi tập trung văn phòng của nhiều cơ quan chính phủ quan trọng. Chiếc xe hơi thứ hai phát nổ khi nhiều người đang tập trung cứu giúp các nạn nhân của vụ nổ đầu tiên. Nhóm thánh chiến Al-Shabaab có quan hệ với mạng lưới khủng bố quốc tế Al-Qaeda đã đứng ra nhận trách nhiệm về vụ đánh bom đẫm máu nêu trên.

Tổng thống Hassan Sheikh Mohamud kêu gọi cộng đồng quốc tế cử bác sĩ đến Somalia để giúp các bệnh viện chữa trị cho những người bị thương, đồng thời cảnh báo số người chết sẽ còn tăng lên do các bệnh viện thiếu trang thiết bị và đang bị quá tải. Ông cũng kêu gọi người dân Somalia đoàn kết chống khủng bố và thể hiện sự tương thân tương ái giúp đỡ các nạn nhân.

Một tuần trước đó, các tay súng phiến quân Al-Shabaab đã tấn công vào khách sạn Tawakal ở trung tâm thành phố cảng Kismayu, miền nam Somalia, làm chín người chết và 47 người bị thương. Trong số các nạn nhân, có nhiều em học sinh đang rời trường học gần đó vào thời điểm vụ tấn công xảy ra. Trước đó, nhóm Al-Shabaab cũng đã liều lĩnh tấn công một căn cứ quân sự cách thủ đô Mogadishu 160km về phía đông bắc, vốn là nơi đồn trú của lực lượng AMISOM, khiến nhiều người chết và bị thương.

Nhóm Al-Shabaab biện minh cho các vụ tấn công đẫm máu gần đây là nhằm theo đuổi tham vọng lật đổ chính quyền Somalia để thiết lập quy tắc cai trị riêng theo những quy định nghiêm ngặt trong luật Sharia của người Hồi giáo. Tuy nhiên, những hoạt động vũ trang ngày càng nguy hiểm của nhóm phiến quân này lại càng khiến cộng đồng quốc tế thêm đoàn kết với chính quyền và người dân quốc gia Đông Phi.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres lên án mạnh mẽ các hành động tấn công tàn ác và tái khẳng định sự đoàn kết của Liên hợp quốc với Somalia chống chủ nghĩa cực đoan bạo lực. Phái bộ UNSOM cam kết sát cánh với Somalia chống khủng bố. Cố vấn An ninh quốc gia Mỹ Jake Sullivan khẳng định, Washington duy trì cam kết hỗ trợ Somalia trong cuộc chiến ngăn chặn các hành động khủng bố. Đại diện cấp cao của Liên minh châu Âu (EU) về chính sách an ninh và đối ngoại Josep Borrell nhấn mạnh, EU cam kết sát cánh với người dân Somalia và buộc những kẻ thực hiện các cuộc “tấn công hèn nhát” phải chịu trách nhiệm.

Bạo lực chưa bao giờ là con đường dẫn tới an ninh và ổn định. Cộng đồng quốc tế kêu gọi nhóm thánh chiến Al-Shabaab và các lực lượng vũ trang khác chấm dứt các hành động cực đoan, tiến tới khôi phục cuộc sống hòa bình và yên ổn cho người dân Somalia.

Có thể bạn quan tâm

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ (tháng 11/2023). (Ảnh: Xinhua)

Trật tự và sức ép mới với NATO

Lợi ích chiến lược khó có thể dung hòa trong nhiều vấn đề là nguyên nhân dẫn đến mối chia rẽ ngày càng lớn trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

(Ảnh minh họa)

Dịch Ebola: Không thể chủ quan

Dịch Ebola ở châu Phi đang diễn biến phức tạp và khó lường, số ca nhiễm không ngừng tăng cao. Các chuyên gia y tế cảnh báo không thể chủ quan, bởi chủng Bundibugyo gây ra dịch Ebola lần này chưa có vắc-xin đặc trị và phương pháp điều trị đặc hiệu. Trong khi đó, xung đột và nghèo đói đang cản trở công tác phòng, chống dịch bệnh.

Quang cảnh đường phố ở Bissau, Guinea-Bissau ngày 26/11/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử về năng lực tự chủ

Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS) đang xúc tiến kế hoạch thành lập một lực lượng chống khủng bố khu vực nhằm đối phó các mối đe dọa an ninh, các nhóm thánh chiến, cực đoan không ngừng mở rộng phạm vi hoạt động, trong khi các nguồn tài trợ quốc tế ngày càng eo hẹp.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng. 

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Chung tay giúp đỡ, đẩy lùi đói nghèo

“Cơn ác mộng” về hàng chục triệu người rơi vào cảnh thiếu đói vì xung đột tại Trung Đông đang có nguy cơ trở thành hiện thực khi số liệu thống kê của Liên hợp quốc cho thấy, số người bị mất an ninh lương thực gia tăng ở mức báo động.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu trong một cuộc họp báo tại New York, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nâng cao vai trò của các nước đang phát triển

Giữa một thế giới đa cực đang dần hình thành, các nước đang phát triển trở thành nhân tố ngày càng quan trọng góp phần thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, hòa giải xung đột và phát triển kinh tế. 

Ảnh chụp ngày 3/3/2026 cho thấy tình trạng hư hại của Cung điện Golestan tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX)

Bài toán bảo vệ di sản trong bối cảnh xung đột liên tục bùng phát

Di sản văn hóa phản ánh bản sắc được tích lũy qua hàng nghìn năm lịch sử của một cộng đồng và rộng hơn là cả nhân loại. Tuy nhiên, hàng loạt cuộc xung đột liên tiếp nổ ra thời gian qua đã tàn phá, thậm chí xóa sổ nhiều di sản mà người dân trân trọng, gìn giữ và bảo vệ từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là nhiệm vụ cấp bách của mọi quốc gia. (Ảnh minh họa: TTXVN)

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là ưu tiên cấp bách toàn cầu

Môi trường số giúp trẻ em tiếp cận kiến thức, học tập, giao lưu và hội nhập cộng đồng một cách nhanh chóng, cũng như phát huy khả năng sáng tạo. Tuy nhiên, giữa “biển” thông tin đó, trẻ em cần được hướng dẫn và trang bị kiến thức để có thể chọn lọc những gì bổ ích, tránh xa những nhân tố độc hại.

Người dân Iran tuần hành sau khi có lệnh ngừng bắn tại Tehran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Những “sứ giả hòa bình"

Khi thế giới chú tâm quan sát từng diễn biến trong quá trình đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran với câu hỏi liệu một thỏa thuận có thể được ký hay không, thì một số quốc gia như Qatar và Pakistan lựa chọn không đứng ngoài cuộc.

Nhân viên y tế chuyển thi thể một bệnh nhân Ebola tại Mongbwalu, tỉnh Ituri, Cộng hòa dân chủ Congo, ngày 25/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cuộc chiến chống Ebola

Dịch Ebola đang bùng phát ở mức đáng báo động từ Cộng hòa dân chủ Congo và lan nhanh sang các nước láng giềng ở khu vực Trung Phi, gây lo ngại cho cộng đồng quốc tế về một đợt dịch bệnh nguy hiểm.