Luật mới đặt lộ trình tăng dần độ tuổi tối thiểu được phép mua thuốc lá. Theo đó, hiện New Zealand cấm mọi hình thức bán thuốc lá cho những người dưới 14 tuổi (sinh sau ngày 1/1/2009), với mức phạt lên tới 150.000 NZD (95.910 USD) nếu vi phạm. Lệnh cấm này sẽ có hiệu lực trọn đời đối với tất cả trẻ em trong giới hạn độ tuổi kể trên, nghĩa là ngay cả khi các em lớn hơn nhưng được sinh ra sau ngày 1/1/2009 cũng không được phép mua thuốc lá. Theo AP, các nhà lập pháp nước này cũng quyết tâm giảm lượng nicotine cho phép trong các sản phẩm thuốc lá và cắt giảm 90% số nhà bán lẻ được phép bán sản phẩm gây nghiện này. Thống kê cho thấy, New Zealand hiện có khoảng 6.000 đơn vị bán lẻ, dự kiến đến cuối năm 2023 sẽ cắt giảm xuống còn 600.
Các cơ quan y tế hy vọng sẽ xóa sổ tình trạng hút thuốc lá không chỉ với thanh, thiếu niên mà cả với những người nghiện ở độ tuổi cao hơn. Thứ trưởng Y tế New Zealand, TS Ayesha Verral cho biết, với tầm nhìn hướng đến tương lai không có khói thuốc lá, hàng nghìn người New Zealand sẽ sống lâu hơn, khỏe mạnh hơn và hệ thống y tế sẽ tiết kiệm được năm tỷ USD từ việc không phải điều trị các bệnh do hút thuốc, như nhiều loại ung thư, nhồi máu cơ tim hay đột quỵ. Theo bà Verral, luật mới sẽ tạo ra sự thay đổi cách mạng cho giới trẻ và để lại di sản về sức khỏe tốt hơn cho thế hệ tiếp theo.
ABC News cho biết, đạo luật cấm thuốc lá được thông qua với tỷ lệ 76 phiếu thuận và 43 phiếu chống. Các nghị sĩ đối lập phản đối luật vì cho rằng việc cấm các nhà bán lẻ sẽ khiến nhiều cửa hàng nhỏ trên các vỉa hè, góc phố ở New Zealand phải ngừng hoạt động và điều này gây thiệt hại không nhỏ cho một bộ phận kinh tế. Đồng thời, những chính sách cấm trọn đời như vậy là rất khó khả thi về mặt thực tiễn. Các ý kiến cũng lo ngại lệnh cấm nghiêm ngặt sẽ dần dẫn đến hình thành “chợ đen” thuốc lá lớn hơn một khi thị trường chính ngạch phải đóng cửa hoàn toàn.
Thêm vào đó, đạo luật mới lại không có quy định mới hay chế tài nào liên quan thuốc lá điện tử (vaping), vốn đã trở nên phổ biến hơn hút thuốc lá thông thường ở New Zealand, trong khi loại hình này cũng đang gây ra những tác hại đáng kể đối với sức khỏe người hút. Số liệu do Cơ quan Thống kê New Zealand (Stats NZ) cho thấy, hiện nước này có khoảng 8% người trưởng thành hút thuốc hằng ngày, giảm một nửa so tỷ lệ 16% cách đây 10 năm. Tuy nhiên, có tới 8,3% người trưởng thành hút thuốc lá điện tử hằng ngày, tăng từ mức dưới 1% sáu năm trước.
Trước khi thông qua đạo luật mới, New Zealand đang hạn chế bán thuốc lá cho những người từ 18 tuổi trở lên, đồng thời cấm quảng cáo, yêu cầu bao thuốc lá phải có hình ảnh cảnh báo gây hại sức khỏe, đóng gói đơn giản và đánh thuế cao hơn đối với các sản phẩm thuốc lá để không khuyến khích hút thuốc. Đất nước có biểu tượng chú chim kiwi trong những năm gần đây đã áp đặt một loạt các đợt tăng thuế nặng đối với thuốc lá. Bởi vậy, tỷ lệ hút thuốc ở người trưởng thành của New Zealand đang thấp nhất trong số 38 quốc gia thuộc Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD).
Việc thông qua luật mới nghiêm khắc hơn cho thấy nỗ lực của chính phủ nhằm đưa New Zealand trở thành “quốc gia không khói thuốc” vào năm 2025. Trong khoảng 20 năm trở lại đây, nhiều quốc gia đã thắt chặt luật chống hút thuốc lá, đặc biệt là ở những nơi công cộng, trong phòng kín, trên phương tiện giao thông công cộng, trong văn phòng, thậm chí một số nơi cấm ở các công viên và bãi biển công cộng. Bhutan đã cấm hoàn toàn bán thuốc lá từ năm 2010 là nơi có luật chống hút thuốc nghiêm ngặt nhất hiện nay.
