Nâng cao năng lực quản lý ngành hàng sầu riêng

Năm 2025 đánh dấu bước tăng trưởng nhảy vọt của ngành hàng sầu riêng khi kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 4 tỷ USD, chiếm gần 50% tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả cả nước.

Thứ Năm, ngày 08/01/2026 - 06:42

Sơ chế sầu riêng xuất khẩu tại một doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk. (Ảnh CÔNG LÝ)

Tuy nhiên, ngành hàng này đang đứng trước thách thức về chuẩn hóa vùng trồng và tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế, đòi hỏi phải nâng cao năng lực quản lý từ sản xuất đến tiêu thụ.

Mười năm qua, diện tích trồng sầu riêng cả nước đã tăng gấp gần 6 lần, đạt khoảng 180 nghìn héc-ta với sản lượng vượt hơn 1,5 triệu tấn. Tây Nguyên là khu vực có diện tích trồng sầu riêng lớn nhất, quy mô hơn 75.000ha.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk, toàn tỉnh hiện có khoảng 44.900ha sầu riêng, trong đó có 269 vùng trồng với khoảng 7.400ha và 40 cơ sở đóng gói đã được cấp mã số. Riêng về cơ sở đóng gói sầu riêng đông lạnh, trên địa bàn tỉnh có 16 đơn vị được Tổng cục Hải quan Trung Quốc phê duyệt mã số xuất khẩu. Sầu riêng quả tươi của tỉnh đã xuất khẩu sang nhiều thị trường như: Trung Quốc, Thái Lan, Nhật Bản, Mỹ với kim ngạch năm 2025 đạt khoảng 1,1 tỷ USD.

Xuất khẩu sầu riêng bền vững

01/12/2025 18:42

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk Đặng Thị Thủy cho biết: Mặc dù đóng vai trò chủ lực trong kinh tế nông nghiệp của tỉnh nhưng ngành hàng này cũng đang bộc lộ nhiều hạn chế khi hầu hết các vùng sản xuất sầu riêng còn manh mún, nhỏ lẻ. Quy trình canh tác, kiểm soát sinh vật gây hại trong quá trình sản xuất chưa được người dân tuân thủ nghiêm ngặt. Cụ thể, vẫn còn tình trạng sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật vượt quá số lần so với hướng dẫn; sử dụng hóa chất không có trong danh mục… dẫn đến một số lô hàng xuất khẩu đã phải nhận cảnh báo vi phạm về kiểm dịch thực vật và an toàn thực phẩm.

Ngoài ra, việc liên kết giữa người sản xuất với hợp tác xã, tổ hợp tác, doanh nghiệp cũng chưa chặt chẽ, bền vững cho nên chưa hình thành được chuỗi giá trị. Đây cũng là những hạn chế chung của ngành sầu riêng cả nước, dẫn đến tình trạng bấp bênh và gặp nhiều rủi ro trong tiêu thụ.

Nhìn từ thực tế xuất khẩu, số liệu của Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương) cho thấy, Trung Quốc tiếp tục là thị trường trọng điểm, chi phối xu hướng tăng trưởng của ngành sầu riêng. Tuy nhiên, do diễn biến xuất khẩu trong năm 2025 có sự phân hóa rõ rệt khi nửa đầu năm kim ngạch giảm do Trung Quốc siết chặt kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và tiêu chuẩn kỹ thuật.

Từ quý III/2025, xuất khẩu phục hồi do doanh nghiệp tăng cường chuẩn hóa vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói, truy xuất nguồn gốc; cơ quan chức năng phối hợp hiệu quả trong tháo gỡ vướng mắc kỹ thuật giúp hoạt động thông quan ổn định. Hết tháng 11/2025, xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam sang Trung Quốc đạt gần 885.000 tấn, trị giá 3,24 tỷ USD.

Điều này chứng tỏ tăng trưởng xuất khẩu sầu riêng không thể chỉ dựa vào mở rộng diện tích, sản lượng hay tận dụng nhu cầu thị trường đơn thuần mà gắn chặt với mức độ tuân thủ tiêu chuẩn và năng lực tổ chức sản xuất của ngành hàng.

Đánh giá về triển vọng xuất khẩu sầu riêng thời gian tới, ông Lê Minh Tâm, Giám đốc Công ty TNHH Thương mại nông sản Thiện Tâm cho rằng, nhu cầu đối với loại quả này vẫn tăng trưởng mạnh mẽ. Khả năng duy trì thị phần của sầu riêng của Việt Nam tại các thị trường trọng điểm phụ thuộc lớn vào việc mở rộng và quản lý tốt mã số vùng trồng; kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, đồng thời giữ ổn định về chất lượng và nguồn cung.

Xuất khẩu sầu riêng đã trở lại bình thường. (Ảnh: minh họa, nhandan.vn)

Tháo gỡ khó khăn, bảo đảm xuất khẩu sầu riêng thông suốt

01/11/2025 21:17

Tính riêng 11 tháng năm 2025, sầu riêng tươi là mặt hàng trái cây nhập khẩu lớn nhất của Trung Quốc, đạt 1,79 triệu tấn, trị giá 7,18 tỷ USD, tăng 17,2% về lượng và tăng 5% về trị giá. Các thị trường khác như Malaysia, Mỹ, Australia,... cũng ghi nhận mức tăng cao so với cùng kỳ năm 2024.

Trong điều kiện sản phẩm sầu riêng giữ vai trò chi phối cơ cấu xuất khẩu rau quả, mục tiêu đặt ra không chỉ là duy trì tốc độ tăng trưởng mà quan trọng hơn là bảo đảm tính bền vững và uy tín của ngành hàng.

Do đó, xuất khẩu sầu riêng cần từng bước giảm phụ thuộc quá nhiều vào quả tươi, tăng sản phẩm chế biến và mở rộng thị trường tiêu thụ để nâng cao giá trị gia tăng và phân tán rủi ro.

Ngoài ra, vai trò điều hành của cơ quan quản lý nhà nước cần được phát huy rõ nét hơn theo hướng chủ động cảnh báo sớm các rào cản kỹ thuật trong thương mại, thống nhất áp dụng tiêu chuẩn chất lượng và tăng cường giám sát thực chất toàn chuỗi từ sản xuất, chế biến đến xuất khẩu

THÙY ANH