Nâng cao năng lực cạnh tranh cho hàng xuất khẩu Việt Nam trong chuỗi thương mại toàn cầu

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu tái cấu trúc mạnh mẽ, yêu cầu về phát triển bền vững, tiêu chuẩn môi trường và chuyển đổi số ngày càng khắt khe, nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu Việt Nam không chỉ là yêu cầu trước mắt, mà là chiến lược dài hạn để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Phiên tọa đàm trong khuôn khổ Diễn đàn “Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh cho sản phẩm xuất khẩu Việt Nam trong chuỗi thương mại toàn cầu”. (Ảnh: KIM DUNG)
Phiên tọa đàm trong khuôn khổ Diễn đàn “Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh cho sản phẩm xuất khẩu Việt Nam trong chuỗi thương mại toàn cầu”. (Ảnh: KIM DUNG)

Nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, ngày 3/2, tại Trung tâm Hội chợ và triển lãm Việt Nam (VEC), huyện Đông Anh (Hà Nội), trong khuôn khổ Hội chợ Mùa Xuân 2026, Cục Xúc tiến Thương mại (Bộ Công thương) đã tổ chức Diễn đàn “Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh cho sản phẩm xuất khẩu Việt Nam trong chuỗi thương mại toàn cầu” thu hút sự quan tâm của nhiều hiệp hội ngành hàng, tổ chức xúc tiến thương mại quốc tế và đông đảo doanh nghiệp xuất khẩu.

Đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, giảm phụ thuộc

Phát biểu tại diễn đàn, ông Hoàng Minh Chiến, Phó Cục trưởng Xúc tiến thương mại (Bộ Công thương) cho rằng, trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục biến động sâu sắc, xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng, cùng các yêu cầu ngày càng cao về phát triển bền vững, tiêu chuẩn môi trường-xã hội, truy xuất nguồn gốc và chuyển đổi số, hoạt động xuất khẩu của Việt Nam đang đứng trước nhiều thách thức chưa từng có.

Tuy nhiên, theo ông Chiến, đây cũng là giai đoạn mở ra những cơ hội mới nếu Việt Nam biết tận dụng xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu, dịch chuyển đầu tư và thương mại, đồng thời nâng cao năng lực nội tại của doanh nghiệp.

ndo_br_3354633105555900046.jpg
Ông Hoàng Minh Chiến, Phó Cục trưởng Xúc tiến thương mại (Bộ Công thương)

Đồng quan điểm, Phó Cục trưởng Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương) Trần Quốc Toản cho biết, năm 2025 hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam tiếp tục đạt kết quả tích cực với tổng kim ngạch xuất khẩu ước trên 475 tỷ USD, tăng hơn 17%; nhập khẩu đạt khoảng 455 tỷ USD, tăng trên 19%, duy trì xuất siêu khoảng 20 tỷ USD.

Cơ cấu hàng hóa xuất khẩu chuyển dịch theo hướng tích cực, gia tăng tỷ trọng các mặt hàng có giá trị cao như điện tử, máy tính, điện thoại, dệt may, giày dép; các nhóm nông sản chủ lực như cà phê, thủy sản của Việt Nam ngày càng khẳng định thương hiệu và chất lượng trên thị trường quốc tế.

Sau phát biểu khai mạc, phiên tọa đàm chuyên đề trong khuôn khổ diễn đàn đã tập trung làm rõ các vấn đề then chốt về chính sách xuất nhập khẩu, định hướng phát triển thị trường và nâng cao chuỗi giá trị cho các ngành xuất khẩu chủ lực như dệt may, da giày, gỗ và lâm sản, thủ công mỹ nghệ; xúc tiến thương mại, giao thương quốc tế và các mô hình thành công trong khai thác thương mại điện tử B2B.

Đặc biệt, đại diện các hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp cho rằng xuất khẩu các ngành chủ lực vẫn duy trì được tăng trưởng, song đang đối mặt với rủi ro lớn do phụ thuộc cao vào một số thị trường trọng điểm, đặc biệt là thị trường Mỹ.

Ông Cao Văn Thanh, Chánh Văn phòng Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam cho biết, dù kim ngạch xuất khẩu toàn ngành đạt trên 17 tỷ USD, nhưng hơn 50% sản lượng xuất khẩu tập trung vào thị trường Mỹ, khiến rủi ro bị điều tra phòng vệ thương mại và áp thuế ngày càng gia tăng. Trong bối cảnh đàm phán thương mại Việt Nam-Hoa Kỳ còn nhiều biến động, doanh nghiệp ngành gỗ chịu áp lực lớn về đơn hàng, chi phí và khả năng duy trì tăng trưởng cao.

Từ thực tế đó, ông Cao Văn Thanh nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết cần phải đa dạng hóa thị trường, giảm lệ thuộc vào một thị trường đơn lẻ; đồng thời mở rộng sang các thị trường tiềm năng nhưng còn dư địa lớn như Trung Đông, châu Phi, Nam Mỹ, dù thừa nhận đây là những thị trường khó, đòi hỏi đầu tư dài hạn và chiến lược bài bản.

Chuyển đổi mô hình từ gia công sang giá trị gia tăng

Cùng với mở rộng thị trường, chuyển đổi mô hình sản xuất -xuất khẩu được coi là yếu tố sống còn. Các tham luận cho rằng doanh nghiệp không thể tiếp tục phụ thuộc vào gia công đơn giản (OEM), mà cần từng bước chuyển sang mô hình trực tiếp thiết kế, phát triển và hoàn thiện sản phẩm (ODM), xây dựng năng lực thiết kế, chủ động chuỗi cung ứng và gia tăng giá trị sản phẩm.

20260203-141107.jpg
Quang cảnh diễn đàn.

Đối với ngành da giày-túi xách, bà Phan Thị Thanh Xuân, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Da giày Việt Nam cho rằng không nên quá đặt nặng mục tiêu tăng trưởng về số lượng, mà cần tập trung cải thiện biên lợi nhuận, trong bối cảnh doanh nghiệp chịu áp lực lớn từ chi phí lao động, nguyên liệu và cạnh tranh thuế quan với các nước như Ấn Độ, Indonesia, Trung Quốc.

Từ góc độ doanh nghiệp sản xuất, ông Lê Xuân Vĩ, Phó Tổng Giám đốc Chuyển đổi số Công ty Cổ phần Đầu tư Thương mại TNG chia sẻ, đầu tư vào công nghệ, tự động hóa và chuyển đổi số không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu bắt buộc để nâng cao năng suất lao động, cải thiện chất lượng sản phẩm và đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của khách hàng quốc tế.

Các ý kiến tại diễn đàn cũng nhấn mạnh sản xuất xanh, tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải đã trở thành điều kiện bắt buộc để tiếp cận thị trường. Ông Lò Văn Quyết, Trưởng Đại diện Văn phòng Xúc tiến Thương mại tại Hàng Châu, Trung Quốc cho biết, việc đầu tư hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn không chỉ giúp đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường ngày càng khắt khe, mà còn mang lại hiệu quả kinh tế, giúp doanh nghiệp giảm chi phí vận hành khoảng 10-12%.

Đối với thị trường Trung Quốc, ông Lò Xuân Quyết đánh giá đây là thị trường lớn với nhu cầu tiêu dùng tăng nhanh, đặc biệt từ tầng lớp trung lưu. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần chủ động cập nhật chính sách nhập khẩu, quy định pháp lý, quản lý rủi ro thanh toán và bảo vệ thương hiệu để tránh tranh chấp và cạnh tranh không lành mạnh trên các nền tảng thương mại điện tử.

Diễn đàn được kỳ vọng sẽ góp phần thúc đẩy hoạt động xuất khẩu theo hướng bền vững-gia tăng giá trị-chuyển đổi số, đồng thời nâng cao vị thế và thương hiệu của sản phẩm Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Việc tổ chức Diễn đàn trong khuôn khổ Hội chợ Mùa Xuân 2026 tiếp tục khẳng định vai trò của Hội chợ như một nền tảng xúc tiến thương mại tổng hợp, hiện đại và bền vững, góp phần thúc đẩy xuất khẩu, phát triển kinh tế và nâng cao vị thế hàng hóa Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Có thể bạn quan tâm

Thuế Thành phố Hà Nội khuyến cáo người nộp thuế chủ đông hoàn thành nghĩa vụ thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đúng hạn.

Chủ động nộp thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đúng hạn

Để tránh phát sinh tiền chậm nộp và các rủi ro pháp lý phát sinh khi giao dịch bất động sản, Thuế Thành phố Hà Nội khuyến cáo các tổ chức, hộ gia đình và cá nhân trên địa bàn chủ động thực hiện nghĩa vụ thuế sử dụng đất phi nông nghiệp năm 2026 đúng thời hạn quy định.

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn tiếp thu, giải trình ý kiến đại biểu Quốc hội quan tâm. (Ảnh: DUY LINH)

Linh hoạt điều hành tiền tệ, nâng cao khả năng tiếp cận vốn

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn khẳng định sẽ tiếp tục điều hành linh hoạt các công cụ tiền tệ, kiểm soát tín dụng, mặt bằng lãi suất và tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận vốn, trên nguyên tắc bảo đảm an toàn hệ thống và khả năng thu hồi vốn vay.

Đại biểu Trịnh Xuân An (Đoàn thành phố Đồng Nai) phát biểu tại hội trường. (Ảnh: DUY LINH)

Chuyển hóa nguồn lực thành động lực tăng trưởng hai con số

Các đại biểu Quốc hội đề xuất nhiều giải pháp khơi thông nguồn vốn, nâng cao hiệu quả đầu tư, phát huy các động lực tăng trưởng, hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2027 gắn với chất lượng, tính bền vững và đời sống người dân.

Ảnh: THÀNH ĐẠT

Giá vàng ngày 31/10: Vàng miếng SJC giảm mạnh, về mốc 139 triệu đồng/lượng

Giá vàng thế giới hôm nay (31/10) giảm xuống mức 3.874,4 USD/ounce trong bối cảnh căng thẳng tại eo biển Hormuz leo thang, đẩy giá dầu tăng cao. Trong nước, giá vàng miếng và vàng nhẫn SJC giảm mạnh theo xu hướng đi xuống của thị trường thế giới, niêm yết lần lượt ở mức 139 triệu đồng/lượng và 135,8 triệu đồng/lượng.

Phối cảnh một dự án chung cư tại khu vực Bình Dương của Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: QUANG QUÝ)

Thị trường bất động sản cạnh tranh bằng giá trị thực

Thị trường bất động sản Việt Nam đang bước vào giai đoạn thanh lọc đặt ra yêu cầu tái cấu trúc về tư duy lẫn năng lực cạnh tranh. Khi những lợi thế như quỹ đất, vị trí không còn đủ bảo đảm thành công, giá trị thực, chất lượng, thích ứng và sự liên kết chuỗi cung ứng sẽ trở thành những yếu tố quyết định sức bền của thị trường.

Triển khai Nghị quyết 27: Quan tâm đặc thù, lợi thế từng vùng, chú trọng dự án có hiệu quả kết nối

Triển khai Nghị quyết 27: Quan tâm đặc thù, lợi thế từng vùng, chú trọng dự án có hiệu quả kết nối

Phát biểu ý kiến tại nghị trường, đại biểu Quốc hội đề nghị trong quá trình triển khai Nghị quyết số 27-NQ/TW, Chính phủ tiếp tục quan tâm đến đặc thù, vai trò và lợi thế của từng vùng, lựa chọn những nhiệm vụ ưu tiên phù hợp, trong đó chú trọng các dự án thực sự cần thiết, có hiệu quả kết nối và phù hợp với nguồn lực.

Doanh nghiệp FDI tạo lực kéo nâng cao năng lực chuỗi cung ứng

Doanh nghiệp FDI tạo lực kéo nâng cao năng lực chuỗi cung ứng

Với Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị đặt mục tiêu phấn đấu có khoảng 10.000 doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi cung ứng FDI đến năm 2030, yêu cầu đặt ra không dừng ở việc mở rộng số lượng nhà cung cấp, mà còn là nâng cao năng lực để doanh nghiệp Việt đảm nhận những công việc có giá trị cao hơn.

Lễ cắt băng khánh thành nhà máy Spectre Hưng Yên 2, dấu ấn quan trọng trong hợp tác kinh tế song phương giữa Việt Nam và Vương quốc Đan Mạch. (Ảnh: MINH DUY)

Ứng dụng AI và phát triển xanh vào lĩnh vực may mặc

Sự kiện khánh thành nhà máy may mặc công nghệ cao Spectre Hưng Yên 2 trị giá 30 triệu USD đánh dấu sự phát triển mới của tập đoàn may mặc Đan Mạch tại Việt Nam, đồng thời thể hiện bước đi cụ thể hóa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện vừa được nâng cấp giữa hai quốc gia.

Thu hoạch lúa bằng máy gặt đập liên hợp trên cánh đồng tại Tây Ninh, hướng tới nâng cao tỷ lệ sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao trên địa bàn tỉnh. Ảnh: TTXVN

Ngành trồng trọt “bứt tốc” về đích

Phó Cục trưởng Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Nguyễn Quốc Mạnh cho biết, tính đến đầu tháng 10, cả nước đã gieo cấy được hơn 1,86 triệu ha lúa hè thu (đạt 97,7% kế hoạch).

Các trang, thiết bị máy móc hiện đại được đầu tư kéo theo đó là yêu cầu về bảo đảm nguồn cung điện.

Mở không gian cho năng lượng mới

Ngành điện hiện nay cần bảo đảm đủ điện sản xuất, kinh doanh, đồng thời nâng cao hiệu quả vận hành lưới điện, khả năng dự phòng và hiện đại hóa phương thức vận hành. Về dài hạn, việc hình thành các trung tâm công nghiệp, dịch vụ năng lượng tái tạo được kỳ vọng mở ra không gian phát triển mới cho ngành năng lượng.

Khu nhà lưu trú công nhân Thiên Phúc, một trong những khu nhà ở xã hội thuê mua, thuê đầu tiên tại Thành phố Hồ Chí Minh (Ảnh: MINH THÀNH).

Đồng bộ giải pháp để giảm giá nhà ở

Thời gian qua, thị trường bất động sản có nhiều dấu hiệu tích cực, ổn định, nhất là phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê, giá nhà từ đó cũng dần hạ nhiệt. Tuy nhiên, người dân vẫn mong đợi những chính sách thông thoáng, đồng bộ hơn để có thể tăng cơ hội tiếp cận nhà ở, hạn chế đầu cơ bất động sản.

Bài 2: Đột phá hạ tầng kết nối, tạo sức bật cho liên kết vùng

Bài 2: Đột phá hạ tầng kết nối, tạo sức bật cho liên kết vùng

Nghị quyết số 27-NQ/TW của Bộ Chính trị đặt ra yêu cầu tổ chức không gian phát triển quốc gia theo hướng liên kết, bổ trợ và phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế của từng vùng, từng địa phương. Trong đó, phát triển hạ tầng giao thông hiện đại, đồng bộ, kết nối đa phương thức được xác định là một trong những đột phá quan trọng.