Các dự án tham dự vòng chung kết năm nay cho thấy nhiều hướng tiếp cận khác nhau trong khai thác tài nguyên bản địa, chế biến nông sản, phát triển vật liệu xanh, tận dụng phụ phẩm và ứng dụng công nghệ vào sản xuất, kinh doanh.
Sau các vòng bán kết khu vực, danh sách Chung kết Khởi nghiệp xanh 2026 gồm 34 dự án đại diện cho 18 tỉnh, thành phố trên cả nước. Phân bổ theo ba khu vực: miền bắc có 9 dự án, miền trung-Tây Nguyên có 10 dự án và miền nam có 15 dự án.
Xét theo địa phương thì Thành phố Hồ Chí Minh có nhiều nhất với 7 dự án. Thành phố Hà Nội và Đà Nẵng cùng có 3 dự án. Các địa phương khác là Phú Thọ, Đắk Lắk, Khánh Hòa, An Giang, Cần Thơ và Vĩnh Long mỗi địa phương có 2 dự án…
Sự phân bố này cho thấy hoạt động khởi nghiệp xanh đang hiện diện ở nhiều vùng miền, với những lợi thế và nguồn nguyên liệu khác nhau.
Đồng hành với các dự án khởi nghiệp xanh, chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan nhấn mạnh đến khả năng tạo giá trị từ những nguồn nguyên liệu tưởng chừng không còn nhiều giá trị. “Nhiều thứ tưởng là phế liệu bỏ đi lại thành hàng hóa, tạo công ăn việc làm cho nhiều đối tượng khác nhau”, bà Phạm Chi Lan cho biết.
Những nhận định này của chuyên gia Phạm Chi Lan cũng gợi mở một yêu cầu đối với các dự án bước vào vòng chung kết, ý tưởng cần được đặt trong mối quan hệ với thị trường, hiệu quả kinh tế và lợi ích tạo ra cho cộng đồng.
Một mô hình khởi nghiệp có thể bắt đầu từ lợi thế nguyên liệu bản địa, một vấn đề môi trường hoặc nhu cầu của người sản xuất, nhưng để phát triển lâu dài, dự án cần từng bước hoàn thiện sản phẩm, tổ chức sản xuất và xây dựng thị trường.
Với các mô hình gắn với cộng đồng địa phương, hiệu quả còn thể hiện ở khả năng tạo sinh kế ổn định, mở rộng cơ hội cho người sản xuất và duy trì nguồn nguyên liệu.
Trong khi đó, theo bà Vũ Kim Anh, Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Kinh doanh và Hỗ trợ doanh nghiệp (BSA), phụ trách Cuộc thi Khởi nghiệp xanh, trong suốt quá trình đồng hành cùng các dự án, Trung tâm BSA tổ chức nhiều chương trình tập huấn, tọa đàm và khóa học chuyên đề về phát triển sản phẩm, thiết kế bao bì, truyền thông số và mở rộng thị trường.
Đồng thời, tổ chức các chương trình xúc tiến, giúp doanh nghiệp khởi nghiệp có cơ hội tham gia bán hàng, tiếp cận người tiêu dùng… Các hoạt động này giúp dự án từng bước hoàn thiện sản phẩm, nâng cao năng lực kinh doanh, tiếp cận chuyên gia và kết nối với doanh nghiệp, từ đó tìm kiếm thêm cơ hội đưa sản phẩm ra thị trường.
