Chuyển hóa nguồn lực thành động lực tăng trưởng hai con số

Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2027, bài toán đặt ra không chỉ là huy động thêm nguồn lực mà quan trọng hơn là khơi thông dòng vốn, nâng cao hiệu quả đầu tư và bảo đảm thành quả phát triển lan tỏa đến người dân, doanh nghiệp. Những vấn đề này được nhiều đại biểu Quốc hội quan tâm, đề xuất giải pháp tại phiên thảo luận về tình hình kinh tế-xã hội, sáng 31/10.

Tăng trưởng cao phải gắn với cải thiện đời sống người dân, nâng cao năng lực doanh nghiệp

Đánh giá cao những kết quả phát triển kinh tế-xã hội năm 2026, đại biểu Trịnh Xuân An (Đoàn thành phố Đồng Nai) cho rằng, để năm 2027 tăng tốc, chuyển các quyết sách thành kết quả thực chất, trước hết cần giải quyết bài toán nguồn vốn, bởi vốn chính là nguồn năng lượng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và thúc đẩy tăng trưởng.

Đại biểu đề nghị Chính phủ tập trung coi giảm lãi suất cho vay thực tế là một trọng tâm điều hành; phối hợp điều tiết thanh khoản, giảm chi phí vốn, tiết giảm chi phí hoạt động ngân hàng; minh bạch lãi suất sau ưu đãi và các khoản phí để doanh nghiệp thực sự được giảm gánh nặng vay vốn. Đồng thời, đổi mới cơ chế bảo lãnh tín dụng, cho vay theo dòng tiền, đơn hàng và chuỗi cung ứng. Việc hạ lãi suất phải đi đôi với bảo đảm an toàn hệ thống, ổn định tỷ giá và kiểm soát lạm phát.

Cùng với đó, cần phát triển các nguồn huy động dài hạn và thị trường vốn để đáp ứng nhu cầu đầu tư lớn, giảm sức ép lên tín dụng ngân hàng, tạo điều kiện phân bổ vốn phù hợp hơn cho sản xuất, kinh doanh.

“Đề nghị Chính phủ xây dựng phương án vốn cho tăng trưởng năm 2027 và các năm tiếp theo, làm rõ: cần bao nhiêu, huy động từ đâu, kỳ hạn nào, định hướng phân bổ cho ai và tạo ra kết quả gì”, đại biểu kiến nghị.

Nhấn mạnh tăng trưởng hai con số không đơn thuần là mục tiêu về tốc độ, đại biểu Trịnh Xuân An cho rằng, đây còn là yêu cầu đổi mới căn bản phương thức phát triển, để đất nước không chỉ tăng trưởng nhanh hơn mà còn mạnh lên thực chất và bền vững hơn. Quy mô GDP lớn hơn phải đi cùng khả năng tích lũy, sự trưởng thành của doanh nghiệp Việt Nam và cuộc sống tốt hơn của người dân.

Dẫn số liệu thu nhập bình quân người lao động 9 tháng tăng khoảng 9%, trong khi CPI tăng 4,52%, khiến thu nhập thực chỉ tăng khoảng 4,3%, đại biểu lưu ý, đời sống của người thu nhập thấp, công nhân thuê trọ và lao động phi chính thức tuy có cải thiện nhưng mức bình quân chưa phản ánh hết gánh nặng chi tiêu.

Theo đại biểu, đằng sau những con số tăng trưởng, điều người dân quan tâm là sau khi trang trải cuộc sống còn tích lũy được bao nhiêu; doanh nghiệp quan tâm sau khi trừ chi phí, lãi vay còn nguồn lực nào để đầu tư công nghệ, nâng năng suất và phát triển lớn mạnh.

“Nếu những khả năng này còn hạn chế, phải làm rõ điểm nghẽn đang cản trở thành quả tăng trưởng lan tỏa đến từng gia đình, từng doanh nghiệp”, đại biểu nêu rõ.

Trên tinh thần đó, đại biểu đề nghị Chính phủ đánh giá chất lượng tăng trưởng thông qua thu nhập thực, việc làm bền vững, khả năng tích lũy của người dân và năng lực tái đầu tư của doanh nghiệp trong nước. Cùng với đó, tập trung kiểm soát giá hàng thiết yếu, giảm gánh nặng nhà ở, giáo dục, y tế; giảm chi phí kinh doanh, thúc đẩy liên kết để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.

“Chúng ta không thể đòi hỏi mọi khoản đầu tư đều mang lại thành quả ngay lập tức nhưng người dân phải được thụ hưởng thành quả phát triển ngay trong quá trình tăng trưởng. Đó vừa là mục đích, vừa là cơ sở tạo sức mua, niềm tin và động lực để nền kinh tế tiếp tục phát triển bền vững”, đại biểu chia sẻ.

Chuyển hóa nguồn lực thành năng suất, giá trị gia tăng

Cùng quan tâm đến yêu cầu nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, đại biểu Lê Văn Thế (Đoàn Ninh Bình) cho rằng, để thực hiện mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên trong năm 2027, điều quan trọng không chỉ là huy động thêm vốn mà phải chuyển hóa nguồn lực thành năng suất, giá trị gia tăng và lợi ích cho người dân, đồng thời giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.

Theo phương án dự toán Chính phủ trình Quốc hội, chi đầu tư phát triển năm 2027 dự kiến khoảng 1,76 triệu tỷ đồng, tăng gần 57% so với dự toán năm 2026. Cùng với vốn tín dụng, đầu tư tư nhân và đầu tư nước ngoài, đại biểu nhận định đây là nguồn lực lớn cho tăng trưởng.

Đại biểu cho biết, Chính phủ đã xác định chuyển trọng tâm đánh giá đầu tư từ tỷ lệ giải ngân sang công trình đưa vào khai thác và năng lực sản xuất mới. Trên cơ sở đó, cần cụ thể hóa việc đánh giá hiệu quả sau đầu tư theo từng loại dự án, trong đó tính đến cả tác động đối với việc làm và đời sống nhân dân.

Đối với đầu tư nước ngoài, cần quan tâm mức độ tham gia chuỗi cung ứng của doanh nghiệp Việt Nam, khả năng chuyển giao công nghệ và chất lượng việc làm. Đối với khoa học, công nghệ, cần đánh giá kết quả nghiên cứu được ứng dụng, thương mại hóa và đóng góp thực tế cho năng suất.

Từ thực tế có doanh nghiệp hoàn thành từng thủ tục đúng hạn nhưng cả quy trình vẫn kéo dài do phải chờ đợi giữa các cơ quan, đại biểu kiến nghị rút ngắn những khoảng chờ không cần thiết thuộc trách nhiệm của cơ quan nhà nước. Theo đại biểu, vốn chậm đi vào sản xuất sẽ làm giảm hiệu quả hỗ trợ doanh nghiệp. Tuy nhiên, việc rút ngắn quy trình không được đánh đổi yêu cầu tuân thủ pháp luật, chất lượng công trình, môi trường và quyền lợi hợp pháp của người dân, nhất là trong bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

Tái cấu trúc thị trường tài chính, mở rộng các động lực tăng trưởng

Đề cập các giải pháp thực hiện mục tiêu tăng trưởng 10% trong năm 2027 và những năm tiếp theo, đại biểu Trần Hoàng Ngân (Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh) đề nghị kiên trì thực hiện ba đột phá chiến lược về thể chế, hạ tầng và nguồn nhân lực chất lượng cao; phát huy tối đa ba động lực tăng trưởng truyền thống gồm đầu tư, tiêu dùng và xuất khẩu.

Đồng thời, Chính phủ và các địa phương cần xây dựng chương trình, kế hoạch cụ thể để triển khai các động lực tăng trưởng mới đã được Quốc hội thể chế hóa, như khu kinh tế đặc biệt, trung tâm tài chính quốc tế, khu thương mại tự do, khu phi thuế quan, trung tâm logistics và công nghiệp văn hóa.

Đại biểu cũng nhấn mạnh yêu cầu giải quyết bài toán cấu trúc vốn của nền kinh tế, cân đối thời hạn và tính chất nguồn vốn với nhu cầu sử dụng, bảo đảm nguồn vốn đầu tư xã hội cho giai đoạn 2026-2030 mà không ảnh hưởng đến ổn định kinh tế vĩ mô.

Theo đó, cần tái cấu trúc thị trường tài chính, tạo điều kiện để thị trường chứng khoán trở thành kênh chủ lực cung ứng vốn cho nền kinh tế; sớm tăng vốn điều lệ cho các ngân hàng thương mại nhà nước nhằm nâng cao năng lực tài chính, mở rộng tín dụng có định hướng. Cùng với đó, xem xét tái cấp vốn cho các ngân hàng thương mại để tăng nguồn vốn và góp phần kéo giảm lãi suất.