Năm lao đao của châu Á

Tình trạng biến đổi khí hậu (BĐKH) gây bão, lũ lụt, sạt lở đất đang tàn phá hệ thống nước và điện trên khắp châu Á, đẩy hàng triệu người vào nguy hiểm và buộc các quốc gia phải chi hàng nghìn tỷ USD để duy trì các dịch vụ thiết yếu. Tương lai của châu lục này phụ thuộc hoàn toàn vào cách mà các chính phủ đầu tư ứng phó với BĐKH.

Bão Ditwah gây lũ lụt trên diện rộng tại Sri Lanka. Ảnh: NEWS NATION
Bão Ditwah gây lũ lụt trên diện rộng tại Sri Lanka. Ảnh: NEWS NATION

Theo Reuters, Cơ quan Quản lý thảm họa quốc gia Indonesia (BNPB) mới đây cho hay, số người thiệt mạng do lũ lụt và lở đất tại các tỉnh Bắc Sumatra, Aceh và Tây Sumatra của nước này đã tăng lên 950 người. Trong báo cáo cập nhật, BNPB nêu rõ, ngoài những người thiệt mạng còn có hơn 5.000 người bị thương và gần 300 người vẫn đang mất tích. Hơn một triệu người đã buộc phải rời bỏ nhà cửa.

Trong khi đó, Sri Lanka cũng đang phải đối phó với hậu quả của Ditwah - cơn bão tồi tệ nhất đổ bộ vào đảo quốc này trong thế kỷ 21. Trung tâm Quản lý Thảm họa (DMC) Sri Lanka xác nhận đã có hơn 630 người thiệt mạng và gần 200 người mất tích kể từ ngày 27/11 tới nay. Ngoài ra, hơn hai triệu người (tương đương 10% dân số) bị ảnh hưởng. Vùng trồng chè ở miền trung Sri Lanka là nơi chịu tác động nặng nề nhất, với gần 500 trường hợp tử vong.

Quân đội Sri Lanka thông báo đã tăng cường lực lượng hỗ trợ công tác khắc phục hậu quả của bão và cứu hộ. Tư lệnh Lục quân Lasantha Rodrigo nêu rõ, tổng cộng 38.500 nhân viên an ninh đã được triển khai để đẩy mạnh hoạt động dọn dẹp và sửa chữa đường sá, cầu cống cũng như làm sạch các giếng nước bị ô nhiễm. DMC cảnh báo mưa to và lở đất vẫn có nguy cơ xảy ra, đồng thời khuyến cáo người dân thực hiện các biện pháp phòng ngừa cần thiết.

Lũ lụt, mưa bão ở Indonesia và Sri Lanka là hậu quả của tình trạng BĐKH toàn cầu, trong đó châu Á là khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất. Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) cho hay, châu Á cần tới 4.000 tỷ USD cho nước sạch và vệ sinh trong giai đoạn 2025-2040, mức tương đương khoảng 250 tỷ USD mỗi năm. Tuy nhiên, chính phủ các nước mới đáp ứng khoảng 40% nhu cầu này.

Báo cáo chỉ ra rằng, dù 2,7 tỷ người - tương đương khoảng 60% dân số khu vực - đã được đáp ứng phần lớn nhu cầu cơ bản về nguồn nước sạch, song vẫn có hơn bốn tỷ người vẫn phải tiếp xúc với nguồn nước không an toàn, hệ sinh thái bị suy thoái và các rủi ro khí hậu ngày càng tăng. Giai đoạn 2013-2023, khu vực châu Á - Thái Bình Dương hứng chịu 244 trận lũ lớn, 104 đợt hạn hán và 101 cơn bão mạnh.

Nhiều hệ sinh thái nước nhiều quốc gia châu Á được đánh giá đang xấu đi nhanh chóng do phát triển đô thị thiếu kiểm soát, ô nhiễm và chuyển đổi mục đích sử dụng đất. ADB mô tả đây là “câu chuyện hai mặt”: Tiến bộ lớn về cấp nước nông thôn nhưng đối mặt ba mối đe dọa, đó là áp lực môi trường, đầu tư thấp và BĐKH. Nghiên cứu của tổ chức Asia Investor Group on Climate Change (AIGCC) cho thấy, các nhà máy điện tại châu Á - Thái Bình Dương đã mất khoảng 6,3 tỷ USD mỗi năm do nắng nóng, lũ lụt và thiếu nước. Con số này có thể vượt 8,4 tỷ USD vào năm 2050 nếu không tăng cường các biện pháp thích ứng.

Châu Á hiện chiếm 60% công suất điện toàn cầu và vẫn phụ thuộc lớn vào than đá. Nghiên cứu trên 2.422 nhà máy tại Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Indonesia, Malaysia, Hàn Quốc và Hong Kong (Trung Quốc) chỉ ra rằng, nắng nóng cực đoan là gây tốn kém nhất, chiếm hơn một phần hai thiệt hại dự kiến vào năm 2050. Theo đó, các công ty điện lớn như NTPC (Ấn Độ), PLN (Indonesia) hay Tenaga Nasional (Malaysia) đều đối mặt nguy cơ cao do hiệu suất giảm và quá tải lưới điện do nắng nóng khiến nhu cầu sử dụng điện làm mát tăng cao. Tình trạng giảm dòng chảy tại các lưu vực sông lớn cũng đe dọa nguồn nước và vận hành đập thủy điện, trong khi mưa lớn và lũ lụt lại gây rủi ro cho các nhà máy ven biển.

Dù rủi ro gia tăng, phần lớn doanh nghiệp trong lĩnh vực năng lượng vẫn chưa có kế hoạch thích ứng được tài trợ đầy đủ. Trong 11 công ty được phân tích, chỉ năm đơn vị tính toán và công bố tác động tài chính của các kịch bản khí hậu tương lai. Các báo cáo của ADB nhấn mạnh rằng, khi châu Á bước vào giai đoạn xây dựng cơ sở hạ tầng mới với quy mô tương đương hai thế kỷ trước cộng lại, khu vực này sẽ phải đối mặt trách nhiệm định hình những hệ thống đủ sức chống chịu tương lai khí hậu đầy biến động.

Có thể bạn quan tâm

Biếm họa: DJAMEL LOUNIS

Khôi phục quan hệ

Bộ Ngoại giao Mỹ thông báo, Washington và chính quyền lâm thời Venezuela đã nhất trí khôi phục quan hệ ngoại giao và lãnh sự. Thông tin tích cực về bước cải thiện trong quan hệ giữa Washington và Caracas giúp người dân khu vực trút bỏ được gánh nặng và sự âu lo kéo dài nhiều tháng qua.

Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung (bên trái) gặp gỡ Thủ tướng Singapore Lawrence Wong. Ảnh: REUTERS

Xích lại gần hơn

Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung vừa có chuyến thăm cấp Nhà nước tới Singapore từ ngày 2 đến 4/3. Chuyến công du kéo dài ba ngày tới “đảo quốc sư tử” được đánh giá là thành công vượt mong đợi, giúp Seoul xích lại gần hơn với quốc gia Đông Nam Á.

Biếm họa: PARESH NATH

Điểm nóng xung đột mới

Căng thẳng giữa Afghanistan và Pakistan đang gia tăng trong những ngày gần đây, với nhiều đợt tấn công qua lại. LHQ và nhiều quốc gia đã lên tiếng kêu gọi hai bên kiềm chế tránh để xung đột quân sự leo thang vượt ngoài kiểm soát.

Biếm họa: AMORIM

Chính sách thuế gây tranh cãi

Ngay sau khi Tòa án Tối cao Mỹ ra phán quyết bác bỏ chính sách áp thuế quan toàn cầu, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo mức thuế quan 10%, rồi nâng lên 15%, áp đặt với hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ.

CEO Coupang, ông Park Dae-jun, trả lời báo giới về vụ việc. Ảnh: YONHAP

Vụ rò rỉ thông tin chấn động xứ kim chi

Bộ Khoa học và Công nghệ thông tin Hàn Quốc (MSIT) vừa công bố kết quả điều tra chung giữa chính phủ và tư nhân, xác nhận quy mô vụ rò rỉ dữ liệu tại Coupang - nền tảng thương mại điện tử hàng đầu nước này, lớn gấp nhiều lần so báo cáo ban đầu của doanh nghiệp.

Biếm họa: ALFREDO MARTIRENA

Bế tắc chưa lối thoát

Tình trạng bế tắc giữa đảng Cộng hòa và đảng Dân chủ về vấn đề ngân sách vẫn chưa tìm thấy lối thoát, khiến Chính phủ liên bang Mỹ tiếp tục bị đóng cửa một phần. Phe Dân chủ cương quyết từ chối bỏ phiếu thông qua ngân sách nhằm phản đối các biện pháp kiểm soát nhập cư cứng rắn của chính quyền Tổng thống Donald Trump.

Biếm họa: DJAMEL LOUNIS

Điểm nóng chưa hạ nhiệt

Liên quan toan tính của Mỹ về kiểm soát Greenland - một hòn đảo ở Bắc Cực và hiện là lãnh thổ tự trị trong Vương quốc Đan Mạch - ngày 3/2, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương đã khởi động quá trình lập kế hoạch quân sự cho một sứ mệnh mang tên “Arctic Sentry”, nhằm tăng cường an ninh ở khu vực này.

Thủ tướng Anh Keir Starmer (bên trái) gặp gỡ Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh. Ảnh: JAPAN TIMES

Tìm kiếm cơ hội hợp tác

Chuyến công du Trung Quốc của Thủ tướng Anh Keir Starmer tuần trước là chuyến thăm chính thức đầu tiên của lãnh đạo Anh tới Bắc Kinh sau 8 năm.

Cảnh sát kiểm tra một container nghi chứa ma túy tại cảng Antwerp. Ảnh: GETTYIMAGES

Thách thức xuyên biên giới của EU

Bất chấp thành công của nhiều chiến dịch chống buôn bán ma túy, Cảnh sát châu Âu (Europol) cảnh báo loại hình tội phạm này vẫn đang có những diễn biến phức tạp, tìm mọi thủ đoạn tinh vi nhằm đưa “cái chết trắng” vào “lục địa già”.

Biếm họa: TOSO BORKOVIC

Thắng lợi của ngoại giao

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng Thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Mark Rutte nhất trí về một thỏa thuận sơ bộ liên quan Greenland.

Biếm họa: AHMAD RAHMA

Thiện chí không thể từ một phía

Bất chấp nỗ lực bước vào giai đoạn hai thỏa thuận hòa bình về Dải Gaza của Phong trào Hồi giáo Hamas, Israel vẫn tiếp tục có những động thái thách thức sự khởi đầu quan trọng này, cũng như gây bạo lực khiến gần 500 người Palestine thiệt mạng.

Biếm họa: AHMAD QADDURA

Nỗ lực khôi phục quản trị Gaza

Ủy ban Kỹ trị Palestine, cơ quan đóng vai trò quản lý Dải Gaza trong giai đoạn chuyển tiếp, đã tiến hành cuộc họp trù bị đầu tiên. Mỹ cũng tuyên bố bắt đầu giai đoạn hai của kế hoạch hòa bình Gaza do Washington bảo trợ.

Đại diện thương mại của Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật bản tại một sự kiện hợp tác. Ảnh: ASAHI

Chuyến công du chiến lược

Tiếp nối thành công từ chuyến công du Trung Quốc, Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung tiếp tục đẩy mạnh ngoại giao láng giềng bằng chuyến thăm Nhật Bản.

Các nhà lãnh đạo EU và Jordan gặp gỡ tại Thủ đô Amman. Ảnh: AP

Cái bắt tay nồng ấm

Hội nghị thượng đỉnh đầu tiên trong lịch sử giữa Liên minh châu Âu (EU) và Jordan vừa được tổ chức hôm 8/1, tại Thủ đô Amman.

Biếm họa: KAMAL SHARAF

Nước cờ mạo hiểm

Trước những tuyên bố mới đây của chính quyền Mỹ, ngày 6/1, Đan Mạch và lãnh đạo Greenland đã đề nghị sớm tổ chức một cuộc gặp nhằm đối thoại nghiêm túc về vấn đề này. Trong khi đó, các nhà lãnh đạo châu Âu đã ra tuyên bố chung bày tỏ ủng hộ Đan Mạch cũng như vùng lãnh thổ tự trị từ năm 2009 của nước này.

Biếm họa: FAHD BAHADY

Năm 2025 - Những gam màu tương phản

Thế giới vừa đi qua năm 2025 đầy biến động phức tạp và bất ổn khó lường. Với những gam màu tương phản, bức tranh toàn cầu giống như tấm bản đồ bị chia cắt, bởi xung đột vũ trang, chia rẽ chính trị, cạnh tranh chiến lược và tranh chấp thương mại.

Biếm họa: AMEEN ALHABARAH

Khát vọng hòa bình và ổn định

Người dân thế giới đón Giáng sinh 2025 với nhiều cung bậc cảm xúc, cả trong niềm hân hoan, phấn khởi lẫn trong lo lắng, hoài nghi. Trái ngược với vẻ ảm đạm, lặng lẽ ở Australia-nơi vừa trải qua vụ xả súng kinh hoàng, không khí đón Giáng sinh ở Trung Đông khá sôi động, phản ánh khát vọng hòa bình, ổn định sau nhiều năm xung đột.

Biếm họa: AGO

Điểm nóng căng thẳng mới

Trong khi các xung đột ở Trung Đông, Ukraine… còn chưa lắng dịu thì tại khu vực Caribe, một điểm nóng khác đang nổi lên sau khi các biện pháp quân sự và kinh tế của Mỹ nhằm vào Venezuela ngày càng gia tăng.

Tổng thống V.Putin tại cuộc họp báo tổng kết năm 2025. Ảnh: TASS

Thận trọng nhưng không khép kín

Cuộc họp báo tổng kết năm 2025 kéo dài gần năm giờ đồng hồ của Tổng thống Nga Vladimir Putin đã truyền tải những thông điệp một cách trực diện tới người dân trong nước và cộng đồng quốc tế.

Biếm họa: LIU RUI

Triển vọng mới

Nga cho biết sẽ phản đối mạnh mẽ nếu các đề xuất do Ukraine và Liên minh châu Âu (EU) xây dựng được đưa vào kế hoạch hòa bình nhằm giải quyết xung đột hiện nay. Trong khi đó, Mỹ cũng xúc tiến đàm phán nhằm nhanh chóng chấm dứt cuộc xung đột tại Ukraine.

Việc FED cắt giảm lãi suất sẽ kích thích tiêu dùng tại Mỹ dịp cuối năm. Ảnh: CNN

Cú huých đúng thời điểm

Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED) vừa quyết định hạ lãi suất 0,25 điểm phần trăm trong lần thứ ba liên tiếp, đưa lãi suất cơ bản xuống mức thấp nhất kể từ tháng 11/2022. Giới phân tích đánh giá cao động thái của FED, coi đây là cú huých tích cực đối với thị trường Mỹ đúng thời điểm mua sắm nhộn nhịp cuối năm.

Tổng thống Nga V.Putin (bên trái) tiếp Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff tại Moscow. Ảnh: GETTYIMAGES

Sự lạc quan thận trọng

Đề cập kết quả cuộc gặp giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và Đặc phái viên Tổng thống Mỹ Steve Witkoff, Trợ lý Tổng thống Nga Yuri Ushakov cho hay "hòa bình không còn là điều xa vời". Tuy nhiên, tuyên bố này cho thấy sự thận trọng của Moscow về triển vọng chấm dứt xung đột với Kiev.

Hải quân Mỹ bắt giữ một tàu ngầm chở ma túy tại Caribe. Ảnh: ABC NEWS

Ăn miếng trả miếng

Viện Hàng không dân dụng quốc gia (INAC) Venezuela thông báo “cấm cửa” một loạt hãng hàng không quốc tế, sau khi các hãng này dừng các chuyến bay đi và đến quốc gia Nam Mỹ.

Biếm họa: FAHD BAHADY

Tiến trình không thể đảo ngược

Ngày 25/11, Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) Antonio Guterres nhấn mạnh quyền thành lập nhà nước là quyền cơ bản của người Palestine, đồng thời nhắc lại lời kêu gọi chấm dứt tình trạng chiếm đóng bất hợp pháp lãnh thổ Palestine.

EUC công bố Hiệp ước Địa Trung Hải sau khi phê chuẩn ngày 20/11. Ảnh: EU NEWS

Tầm nhìn gắn kết Địa Trung Hải

Hiệp ước Địa Trung Hải ra đời vào thời điểm Liên minh châu ÂU (EU) và các nước láng giềng phía nam kỷ niệm 30 năm ngày thông qua Tuyên bố Barcelona về quan hệ đối tác, hòa bình và thịnh vượng chung.

Biếm họa: ARCADIO ESQUIVEL

Cuộc chiến toàn cầu

Ngày 18/11 vừa qua, Chương trình Lương thực thế giới của LHQ (WFP) cảnh báo, năm 2026, gần 320 triệu người có nguy cơ đối mặt nạn đói nghiêm trọng, tăng hơn gấp đôi so con số ghi nhận hồi năm 2019. Nếu không hành động khẩn cấp, cuộc khủng hoảng đói nghèo sẽ còn lan rộng ở cấp độ toàn cầu trong thời gian tới.