Châu Âu vui mừng với động thái nhượng bộ của “ông chủ” Nhà Trắng về vấn đề Greenland, đồng thời hoan nghênh quyết định của Mỹ hủy bỏ áp thuế trừng phạt tám quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU).
Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump hồ hởi thông báo, ông và Tổng Thư ký NATO đã nhất trí về khuôn khổ một thỏa thuận trong tương lai liên quan Greenland và toàn bộ khu vực Bắc Cực. Ông Trump nhấn mạnh, đây là một thỏa thuận dài hạn ở mức cao nhất và đặt Mỹ và các đồng minh vào vị thế thuận lợi. Người đứng đầu Nhà Trắng tuyên bố, thông qua cuộc đàm phán với Tổng Thư ký NATO, Washington quyết định hủy bỏ lệnh áp thuế trừng phạt đối với một loạt quốc gia châu Âu, vốn dự kiến bắt đầu từ ngày 1/2.
Trả lời phỏng vấn kênh CNBC, Tổng thống Trump mô tả sự đồng thuận hiện tại về Greenland là “khái niệm về một thỏa thuận” và hứa hẹn sẽ giải thích rõ hơn. Tuy nhiên, ông Trump gợi ý rằng, khuôn khổ này liên quan quyền khai thác khoáng sản của Mỹ, cũng như hệ thống phòng thủ tên lửa “Vòm Vàng” trong phạm vi Greenland do Washington đề xuất. Tổng thống Trump cho biết, các cuộc thảo luận về “Vòm Vàng” đang được tiến hành.
Về phía NATO, Tổng Thư ký Mark Rutte coi đây là một thắng lợi ngoại giao khi thuyết phục thành công Tổng thống Trump giảm bớt các yêu cầu về Greenland. Hiện chưa có thông tin chi tiết về thỏa thuận này, nhưng một nguồn tin cho biết, Mỹ và Đan Mạch sẽ đàm phán lại Hiệp ước Quốc phòng năm 1951 về Greenland. Trong khi đó, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen nhấn mạnh vấn đề chủ quyền của Đan Mạch không phải là chủ đề đưa ra thảo luận, nhưng Copenhagen sẵn sàng bàn về hiệp ước nói trên với Mỹ. Thủ tướng Frederiksen cho biết, các nước thành viên NATO ủng hộ việc duy trì hiện diện thường trực ở Bắc Cực, trong đó có khu vực quanh Greenland.
Bên kia bờ Đại Tây Dương, các nhà lãnh đạo châu Âu thở phào nhẹ nhõm sau khi Tổng thống Trump nhượng bộ về vấn đề Greenland và hoan nghênh quyết định này của “ông chủ” Nhà Trắng. Phát biểu ý kiến tại họp báo sau Hội nghị thượng đỉnh EU tại Brussels (Bỉ), Chủ tịch Hội đồng châu Âu (EUC) Antonio Costa mô tả việc Mỹ rút lại kế hoạch áp thuế bổ sung đối với tám nước châu Âu là một động thái tích cực. Ông Costa nhấn mạnh mục tiêu giữ ổn định quan hệ thương mại EU - Mỹ, đồng thời EU sẽ tiếp tục bảo vệ lợi ích của mình cũng như tự vệ chống lại bất kỳ hình thức cưỡng ép nào.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cũng hoan nghênh quyết định mới nhất của Tổng thống Trump về vấn đề Greenland, cho rằng sự phản ứng thống nhất của châu Âu đã tác động đến quyết định của nhà lãnh đạo Mỹ. “Ông chủ” Điện Elysee nhấn mạnh, khi châu Âu phản ứng với các mối đe dọa bằng sự thống nhất và sử dụng các công cụ sẵn có, “lục địa già” đã được tôn trọng.
Trong khi đó, Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen cho biết, vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch này mong muốn tiến hành đối thoại hòa bình với Mỹ. Tuy nhiên, ông Nielsen tuyên bố cứng rắn rằng, Greenland muốn tiếp tục là một phần của Đan Mạch và việc xâm phạm chủ quyền là “lằn ranh đỏ”. Thủ hiến Nielsen cũng nhấn mạnh sẽ lựa chọn Đan Mạch, EU và NATO, đồng thời cho biết, chưa nắm được nội dung về thỏa thuận liên quan Greenland mà Tổng thống Trump đề cập sau cuộc gặp Tổng Thư ký NATO.
Trong cuộc gặp bên lề Hội nghị thượng đỉnh EU tại Brussels, Tổng Thư ký NATO Rutte và Thủ tướng Đan Mạch Frederiksen đều nhất trí rằng, liên minh quân sự này cần tăng cường nỗ lực bảo đảm an ninh tại Bắc Cực. Ông Rutte nhấn mạnh vai trò bảo đảm an ninh, an toàn của toàn bộ quốc gia thành viên NATO, đồng thời sẽ tăng cường hợp tác để nâng cao khả năng răn đe và phòng thủ tại Bắc Cực. Về phần mình, Thủ tướng Frederiksen nói: “Chúng tôi đã nhất trí rằng, NATO cần tăng cường tham gia ở Bắc Cực. Phòng thủ và an ninh tại Bắc Cực là vấn đề của toàn bộ liên minh quân sự này”.
Những tuần gần đây, thế giới đều sửng sốt khi Mỹ tuyên bố khả năng mua Greenland, hoặc thậm chí sử dụng quân đội để giành quyền kiểm soát, dù hòn đảo này là một lãnh thổ của Đan Mạch - một đồng minh NATO và trong đó Mỹ là thành viên chủ chốt. Tổng thống Trump lập luận rằng, Mỹ cần giành được Greenland vì lý do an ninh quốc gia. Tuy nhiên, giới chức Đan Mạch và Greenland lập tức bác bỏ đề xuất của Washington, khẳng định Greenland không phải để bán. Khi căng thẳng leo thang, hàng loạt quốc gia NATO châu Âu đã tăng cường hiện diện quân sự tại khu vực này. Đáp lại, Tổng thống Trump đe dọa áp thuế trừng phạt đối với tám nước thành viên EU, khởi điểm ở mức 10% vào tháng 2 và tăng lên 25% vào tháng 6.
