Nam dược trị Nam nhân - triết lý sâu sắc của Đại danh y Tuệ Tĩnh

Câu nói “Nam dược trị nam nhân” là một triết lý sâu sắc của Đại danh y Tuệ Tĩnh, người được mệnh danh là ông tổ của nền y học cổ truyền Việt Nam. Câu nói này không chỉ đơn thuần là một lời khẳng định về công dụng của thuốc nam mà còn chứa đựng nhiều ý nghĩa sâu xa về tinh thần tự tôn dân tộc.

Các diễn giả tham gia tọa đàm. (Ảnh: HÀ MINH)
Các diễn giả tham gia tọa đàm. (Ảnh: HÀ MINH)

Chiều 10/8, tại Trường quay TTXVN đã diễn ra Tọa đàm “Nam dược trị nam nhân” nhằm hướng tới kỷ niệm 700 năm Ngày sinh Đại danh y-Thiền sư Tuệ Tĩnh (1330-2030).

Tọa đàm có sự góp mặt của 12 chuyên gia là các nhà lãnh đạo, các nhà nghiên cứu, những người tâm huyết đến từ rất nhiều hội và tổ chức nghề nghiệp về y học cổ truyền, tham gia giao lưu, bàn luận về "Nam dược trị nam nhân" - thuốc nam chữa bệnh cho người Nam và chấn hưng y học cổ truyền, hướng tới kỷ niệm 700 năm Ngày sinh của Đại danh y-Thiền sư Tuệ Tĩnh (1330-2030).

Tại tọa đàm, các khách mời tham dự đã kể lại những câu chuyện ý nghĩa về Đại danh y Tuệ Tĩnh, soi rọi triết lý chữa bệnh của ông - một dân tộc khỏe mạnh nhất khi được chữa lành bằng chính cây cỏ mọc trên đất nước mình, bằng chính hiểu biết của mình và tư tưởng đó vẫn còn nguyên giá trị đến ngày nay.

ndo_br_nam-duoc-2.jpg
Các diễn giả tham gia tọa đàm. (Ảnh: Hà Minh)

Danh y Tuệ Tĩnh tên thật là Nguyễn Bá Tĩnh, người làng Nghĩa Phú, huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương cũ. Lên 6 tuổi, ông đã mồ côi cha mẹ và được nhà chùa đón về nuôi dạy. Ông được đặt pháp danh là Tiểu Huệ, biệt danh là Huệ Tĩnh, bắt đầu chuyên chú vào việc học chữ và học cả nghề thuốc giúp việc chữa bệnh cho dân nghèo trong vùng.

Năm 22 tuổi, ông đậu Thái học sinh dưới triều vua Trần Dụ Tông nhưng không ra làm quan mà ở lại chùa đi tu lấy pháp hiệu là Tuệ Tĩnh. Những ngày đi tu cũng là những ngày ông chuyên học thuốc, làm thuốc, chữa bệnh cứu người.

Không chỉ nghiên cứu y dược chữa bệnh cho người dân, ông còn truyền dạy cho nhân dân cách kiếm các loại cây chữa những bệnh thông thường trồng trong vườn nhà, chùa làng để sử dụng khi cần thiết.

Năm ông 55 tuổi, vua nhà Trần phái Tuệ Tĩnh đi sứ nhà Minh (Trung Quốc). Do có tài năng chữa khỏi bệnh cho Tống Vương Phi (vợ vua Minh), vua Minh phong ông là Thái y-Thiền sư và giữ lại làm việc ở Viện Thái y. Một thời gian sau, ông mất tại Giang Nam, Trung Quốc.

Theo truyền ngôn, lúc lâm chung, thiền sư Tuệ Tĩnh có trăng trối rằng: "Về sau có ai bên nước Nam sang, nhớ cho hài cốt tôi về với". Gần ba trăm năm sau, Tiến sĩ Nguyễn Danh Nho là người cùng làng Nghĩa Phú được nhà vua cử đi sứ Trung Quốc. Khi đi qua mộ Tuệ Tĩnh đã cho người dập bia, về nước thuê thợ khắc bia rồi cho về quê. Tiến sĩ Nguyễn Danh Nho đã cùng dân làng Nghĩa Phú dựng đền thờ Tuệ Tĩnh tại quê nhà để ghi nhớ công lao Đại danh y-Thiền sư đã trọn đời hy sinh vì sự nghiệp cao cả chữa bệnh cứu người.

Thầy thuốc Nhân dân, Giáo sư, Tiến sĩ Trương Việt Bình, Chủ tịch Hội Nam y Việt Nam - người dành cả sự nghiệp nghiên cứu về Đại danh y-Thiền sư Tuệ Tĩnh đã giới thiệu về thân thế, sự nghiệp và giá trị di sản của Đại danh y, đặc biệt là hai tác phẩm “Nam dược thần hiệu” và “Hồng nghĩa giác tư y thư”.

Theo diễn giả, Tuệ Tĩnh là một nhà Y dược học danh tiếng của nước ta, trước tác và sự nghiệp của ông ảnh hưởng rất lớn đến nền y dược học cổ truyền Việt Nam. Biết kết hợp lý luận Đông y với kinh nghiệm dân gian, Tuệ Tĩnh đã xây dựng nền y dược học cổ truyền Việt Nam theo thực tiễn, bệnh tật, khí hậu phong tục tập quán của người Việt Nam, sử dụng nguồn dược liệu phong phú và các phương pháp chữa bệnh của dân tộc Việt Nam với ý thức tự lực tự cường cũng như quan điểm phòng bệnh chủ động tích cực là tập luyện dưỡng sinh, bồi bổ tinh-khí-thần để sức khỏe tốt hơn, tuổi thọ tăng hơn, sống vui và hạnh phúc hơn.

Những tác phẩm nổi tiếng của Tuệ Tĩnh, bên cạnh kiến thức y lý cổ truyền sâu sắc, những kinh nghiệm phong phú về sử dụng thuốc nam, còn có ý nghĩa cực kỳ quan trọng, đó là xây dựng những quan điểm về y học dân tộc mà đến ngày nay vẫn còn nguyên giá trị thời sự của nó. Đó là xây dựng nền y dược học trên tinh thần tự cường dân tộc.

Hiện nay, các tác phẩm của Tuệ Tĩnh đã và đang phát huy tác dụng tốt. Thuốc nam được phát triển, nhất là ở tuyến y tế cơ sở và kể cả ở các chùa. Phương pháp dưỡng sinh theo tinh thần của Tuệ Tĩnh đã trở thành một phương pháp khoa học và được phổ biến rộng rãi ở nhiều cơ sở y tế.

Tại tọa đàm, các chuyên gia đến từ Hội Nam y Việt Nam, Hội Đông y Việt Nam, Hội Quân dân y Việt Nam, Hội Hành nghề y tư nhân Việt Nam đã tập trung chia sẻ về những giá trị của y học cổ truyền; đồng thời trao đổi về việc kế thừa, phát huy tinh thần “Nam dược trị Nam nhân”; vai trò của y học cổ truyền với sự phát triển đất nước trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc và khả năng tham gia sâu hơn vào công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu.

Các chuyên gia cũng gợi mở, đề xuất một số giải pháp để y học cổ truyền Việt Nam được gìn giữ, phát huy và hội nhập quốc tế sâu rộng hơn nữa.

Có thể bạn quan tâm

Quang cảnh Hội nghị khoa học toàn quốc về Công nghệ Sinh học 2026. (Ảnh: Ban Tổ chức cung cấp)

Tiếp tục nghiên cứu tối ưu nuôi cấy tế bào gốc trung mô thúc đẩy các liệu pháp y học tái tạo

Tại hội nghị khoa học toàn quốc về Công nghệ Sinh học 2026 vừa diễn ra tại thành phố Đà Nẵng, Viện Nghiên cứu Ứng dụng Công nghệ Tế bào Mescells có báo cáo chuyên sâu về “Phân tích một số thông số quy trình trọng yếu trong nuôi cấy tế bào gốc trung mô bằng mô hình động học tăng trưởng”.

Lãnh đạo Bộ Y tế chúc mừng Cục quản lý Dược nhân kỷ niệm 30 năm thành lập.

Quy mô thị trường dược phẩm Việt Nam đạt 7 tỷ USD

Qua 30 năm xây dựng và phát triển, Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) đã khẳng định vai trò là cơ quan tham mưu quan trọng trong quản lý nhà nước về thuốc, nguyên liệu làm thuốc và mỹ phẩm; tích cực tham gia xây dựng, hoàn thiện thể chế, chính sách và pháp luật; góp phần bảo đảm cung ứng thuốc có chất lượng, an toàn, hiệu quả...

Quang cảnh buổi phát động thực hiện chiến dịch 90 ngày đêm.

Vĩnh Long phát động chiến dịch 90 ngày đêm khám sức khỏe toàn dân

Chiều 7/8, Sở Y tế tỉnh Vĩnh Long tổ chức Lễ phát động Chiến dịch 90 ngày đêm cao điểm tổ chức khám sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc miễn phí cho toàn thể nhân dân trên địa bàn. Đây là bước đi mang tính đột phá nhằm chủ động bảo vệ sức khỏe cộng đồng và đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực y tế.

Hoạt động kiểm tra, đánh giá chất lượng thuốc tại Viện Kiểm nghiệm thuốc Trung ương. (Ảnh: Mai Hoàng)

Triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý chất lượng thuốc

Quản lý dược không chỉ nằm trong văn bản, hồ sơ hay giấy phép, mà là chuỗi trách nhiệm, từ nhà máy đến bệnh viện; từ dữ liệu quản lý đến từng nhà thuốc, từng người bệnh... Ngành y tế từng bước tiêu chuẩn hóa, quy chuẩn hóa và hội nhập quốc tế nhằm giúp cho người dân tiếp cận thuốc an toàn, chất lượng, hiệu quả và giá hợp lý.

Sản phẩm Slimaura Care x3 được rao bán trên mạng. (Ảnh chụp màn hình)

Khẩn trương kiểm tra, xác minh hoạt động kinh doanh sản phẩm giảm cân Slimaura Care x3

Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) đề nghị Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm thành phố Hà Nội khẩn trương kiểm tra, xác minh hoạt động sản xuất, kinh doanh, quảng cáo sản phẩm Slimaura Care x3 của Công ty TNHH Thương mại và dịch vụ Slimaura Care Việt Nam, đồng thời tiến hành lấy mẫu kiểm nghiệm để xử lý theo quy định.

Đại tá, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đình Ngân, Phó Chủ tịch Hội Nhãn khoa Việt Nam, Phó Giám đốc Bệnh viện Quân y 103 trao đổi tại tọa đàm do Báo Nhân Dân tổ chức. (Ảnh: BẢO LONG)

Kiểm soát cận thị từ sớm để hạn chế độ cận tăng lên theo thời gian

Cận thị đang có xu hướng xuất hiện sớm hơn và gia tăng nhanh hơn so với trước đây, khiến tỷ lệ cận thị ở lứa tuổi trưởng thành ở nước ta cao hơn đáng kể. Theo chuyên gia nhãn khoa, phát hiện sớm, theo dõi định kỳ và áp dụng các biện pháp kiểm soát phù hợp là giải pháp quan trọng để hạn chế độ cận tăng theo thời gian.

Quang cảnh tọa đàm. (Ảnh: BẢO LONG)

Giải pháp nâng cao thị lực thời hiện đại

Tật khúc xạ ở Việt Nam gia tăng nhanh và có xu hướng trẻ hóa rõ rệt. Từ chỗ được nhìn nhận chủ yếu như vấn đề của lứa tuổi học đường, cận thị và các tật khúc xạ khác đang mở rộng nhanh sang nhóm học sinh cuối cấp, sinh viên và người lao động trẻ tại khu vực đô thị.

Viện thẩm mỹ Kamly được quảng cáo cung cấp các dịch vụ làm đẹp bị yêu cầu dừng hoạt động từ 3/8. (Ảnh chụp màn hình)

Sở Y tế Hà Nội: Phòng khám đa khoa Kamly thực hiện các kỹ thuật chưa được Bộ Y tế phê duyệt

Liên quan phản ánh của báo chí về việc một cơ sở thẩm mỹ tư vấn truyền NMN, NAD+ và tế bào gốc chưa được cấp phép, Đoàn kiểm tra Sở Y tế Hà Nội đã yêu cầu Phòng khám đa khoa Kamly dừng hoạt động khám bệnh, chữa bệnh từ 18 giờ 30 phút ngày 3/8; phải tháo gỡ toàn bộ các nội dung quảng cáo không đúng theo quy định của pháp luật.

Các cơ quan chức năng phát hiện nhiều cơ sở sản xuất, kinh doanh răng giả trên địa bàn thành phố Hà Nội. (Ảnh: Diệu Linh)

Phát hiện nhiều vi phạm trong sản xuất, kinh doanh răng giả trên địa bàn Hà Nội

Qua bốn đợt kiểm tra, các đoàn kiểm tra của Sở Y tế Hà Nội đã phát hiện và xử lý vi phạm hành chính đối với 33/74 (44,6%) cơ sở sản xuất, kinh doanh thiết bị y tế thuộc loại B (răng giả); ban hành các quyết định xử phạt vi phạm hành chính, với tổng số tiền xử phạt lên đến hơn 1,3 tỷ đồng.