Chiều 7/8, Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) tổ chức kỷ niệm 30 năm thành lập (13/8/1996-13/8/2026). Báo cáo tại lễ kỷ niệm, Tiến sĩ Vũ Tuấn Cường, Cục trưởng Quản lý Dược cho biết, mỗi giai đoạn phát triển đều đặt ra những yêu cầu và thử thách khác nhau nhưng các thế hệ cán bộ, công chức, viên chức và người lao động của Cục đã nỗ lực hoàn thành nhiệm vụ với mục tiêu cao nhất là bảo đảm người dân được tiếp cận thuốc có chất lượng, an toàn, hiệu quả và chi phí hợp lý.
Đến nay ngành Dược Việt Nam đã có những bước phát triển đáng ghi nhận. Quy mô thị trường dược phẩm hiện đạt khoảng 7 tỷ USD và dự báo mức độ tăng trưởng 10-15% mỗi năm. Hệ thống sản xuất, kinh doanh và cung ứng thuốc ngày càng được mở rộng.
Các nguyên tắc, tiêu chuẩn thực hành tốt trong sản xuất, kiểm nghiệm, bảo quản và phân phối thuốc được triển khai ngày càng sâu rộng. Nhiều doanh nghiệp đã chủ động đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực sản xuất, từng bước tiếp cận các tiêu chuẩn tiên tiến và làm chủ nhiều dạng bào chế.
Đáng chú ý, thuốc sản xuất trong nước hiện chiếm khoảng 60% số lượng thuốc sử dụng và 46% tổng giá trị sử dụng thuốc, cho thấy năng lực đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe của ngành công nghiệp dược trong nước từng bước được nâng cao. Cả nước hiện có 245 cơ sở sản xuất dược phẩm, trong đó 26 nhà máy đạt tiêu chuẩn EU-GMP hoặc tương đương. Một số doanh nghiệp đã từng bước làm chủ công nghệ sản xuất thuốc chuyên sâu, thuốc công nghệ cao và đưa sản phẩm tiếp cận các thị trường có yêu cầu nghiêm ngặt.
Công tác quản lý chất lượng thuốc, đăng ký lưu hành, cảnh giác dược, thông tin, quảng cáo và quản lý hoạt động kinh doanh dược từng bước được chuẩn hóa, công khai và minh bạch hơn. Hệ thống cung ứng thuốc tiếp tục được củng cố, góp phần đưa thuốc đến với người dân ở các vùng, miền, kể cả khu vực có điều kiện kinh tế-xã hội còn khó khăn.
Phát biểu tại lễ kỷ niệm, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan biểu dương và ghi nhận những thành tích, đóng góp của các thế hệ lãnh đạo, cán bộ, công chức, viên chức và người lao động Cục Quản lý Dược trong suốt 30 năm qua.
Bên cạnh những kết quả đạt được, ngành Dược Việt Nam vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức, đó là thiếu nhân lực trong lĩnh vực dược lâm sàng, quản lý chất lượng thuốc; năng lực nghiên cứu, phát triển thuốc mới và nguyên liệu làm thuốc còn hạn chế; công nghiệp hóa dược chưa phát triển, quy mô nhỏ, khả năng cạnh tranh thấp…
Hiện nay, sản xuất trong nước vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguyên liệu, công nghệ và một số sản phẩm nhập khẩu; khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị dược phẩm toàn cầu chưa tương xứng với tiềm năng; tập trung vào sản xuất các loại thuốc thông thường, thuốc tương đương sinh học.
Trong khi đó, khoa học, công nghệ và y học thế giới đang phát triển rất nhanh; công nghệ sinh học, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, y học chính xác và các phương pháp điều trị tiên tiến đang tạo ra những thay đổi căn bản trong nghiên cứu, sản xuất, lưu hành và sử dụng thuốc.
Chiến lược quốc gia phát triển ngành Dược Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; Chương trình phát triển công nghiệp dược, dược liệu sản xuất trong nước đến 2030 tầm nhìn 2045 đã xác định định hướng phát triển ngành Dược Việt Nam ngang tầm các nước tiên tiến trong khu vực, bảo đảm người dân được tiếp cận thuốc với mức chi phí hợp lý, đồng thời nâng cao năng lực nghiên cứu, sản xuất và chuyển giao công nghệ dược phẩm.
Để thực hiện mục tiêu đó, Bộ trưởng Đào Hồng Lan đề nghị Cục Quản lý Dược tiếp tục chủ động tham mưu hoàn thiện thể chế, chính sách và pháp luật về dược theo hướng đồng bộ, minh bạch, ổn định và khả thi; vừa bảo đảm quản lý chặt chẽ chất lượng, an toàn và hiệu quả của thuốc, vừa tạo môi trường thuận lợi cho đầu tư, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và phát triển công nghiệp dược, nâng cao năng lực sản xuất thuốc trong nước đạt chuẩn quốc tế.
Đặt nhiệm vụ bảo đảm cung ứng đầy đủ, kịp thời thuốc có chất lượng với giá hợp lý cho người dân là yêu cầu xuyên suốt. Cần chủ động theo dõi, dự báo cung-cầu, kịp thời phát hiện và xử lý nguy cơ thiếu thuốc; nâng cao hiệu quả phối hợp giữa cơ quan quản lý, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và doanh nghiệp. Đồng thời, tăng cường kiểm tra nguồn gốc, chất lượng thuốc và nguyên liệu làm thuốc, cấp gia hạn, thu hồi số đăng ký lưu hành thuốc, nguyên liệu làm thuốc đúng quy định, thời hạn, ứng dụng công nghệ thông tin…
Người đứng đầu ngành y tế cũng yêu cầu Cục Quản lý dược tham mưu đẩy mạnh phát triển công nghiệp dược trong nước, nhất là nguyên liệu làm thuốc, khuyến khích các doanh nghiệp nghiên cứu, phát triển, tiếp nhận, bàn giao công nghệ sản xuất các dạng bào chế thuốc; thuốc công nghệ cao, thuốc sinh học, thuốc chuyên khoa, thuốc hiếm và các dạng bào chế hiện đại; thúc đẩy chuyển giao công nghệ và tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp với viện nghiên cứu, trường đại học và bệnh viện. Thu hút nguồn lực đầu tư từ các doanh nghiệp trong và ngoài nước cho nghiên cứu phát triển sản phẩm hóa dược.
Đồng thời, tăng cường quản lý chất lượng thuốc trong toàn bộ vòng đời sản phẩm; đẩy mạnh hậu kiểm, cảnh giác dược và phòng, chống thuốc giả, thuốc kém chất lượng, thuốc không rõ nguồn gốc; quản lý giá thuốc, vaccine, kinh doanh dược và quảng cáo thuốc. Mọi quyết định quản lý phải lấy sự an toàn, sức khỏe và quyền lợi chính đáng của người dân làm trung tâm.
Bên cạnh đó, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số, số hóa hệ thống quản lý phân phối thuốc quốc gia để đảm bảo minh bạch; xây dựng hệ thống dữ liệu dược thống nhất, chính xác, có khả năng kết nối và chia sẻ; tăng cường ứng dụng công nghệ trong đăng ký, cấp phép, quản lý chất lượng, truy xuất nguồn gốc và giám sát thị trường. Khuyến khích, tạo điều kiện doanh nghiệp trong nước nghiên cứu, hợp tác chuyển giao công nghệ…