Cần thể chế và cơ chế thực thi các chính sách phát triển Y dược cổ truyền

Tổ chức Y tế thế giới khuyến nghị các quốc gia có nền y học cổ truyền lâu đời như Việt Nam cần tăng cường phát hiện, nghiên cứu, tiêu chuẩn hóa dược liệu và xây dựng khung pháp lý để y dược cổ truyền vừa phát huy giá trị vừa bảo đảm an toàn cho người bệnh.

Đoàn chủ tịch chủ tọa phiên tọa đàm khoa học.
Đoàn chủ tịch chủ tọa phiên tọa đàm khoa học.

Ngày 25/7, bốn hội: Đông y Việt Nam, Nam y Việt Nam, Giáo dục chăm sóc sức khỏe cộng đồng Việt Nam và Quân dân y Việt Nam đồng phối hợp tổ chức Tọa đàm khoa học có chủ đề: "Những nội dung cần thiết đưa vào Luật Y dược cổ truyền từ góc nhìn khoa học và thực tiễn".

Các báo cáo tại tọa đàm đều khẳng định: Y dược cổ truyền Việt Nam là di sản quý báu của dân tộc, được hình thành, phát triển qua hàng nghìn năm lịch sử, gắn liền với tri thức bản địa, kinh nghiệm dân gian và những giá trị nhân văn sâu sắc.

Quan điểm phát triển y dược cổ truyền được Đảng, Nhà nước xác định và tổ chức triển khai rất sớm, bắt nguồn từ tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh với định hướng "Kết hợp thuốc Đông và thuốc Tây" - một chỉ dẫn mang tính chiến lược, đặt nền móng cho việc xây dựng nền y học Việt Nam vừa hiện đại, vừa kế thừa truyền thống. Nhiều nội dung cụ thể từng bước được cụ thể hóa trong nhiều chủ trương, chính sách lớn.

toadam2572-4288.jpg
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Văn Truyền, chuyên gia cao cấp dược học trao đổi tại tọa đàm.

Theo Phó giáo sư, Tiến sĩ Phạm Lê Tuấn, Chủ tịch Hội Quân dân Y Việt Nam, trong bối cảnh hiện nay, khi nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng đa dạng, xu hướng sử dụng các dược liệu thiên nhiên, các phương pháp không dùng thuốc, ít xâm lấn ngày càng gia tăng, thì vai trò của y dược cổ truyền ngày càng được khẳng định mạnh mẽ. Thế nhưng, thực tế hiện nay, nhiều tri thức y dược học dân gian đứng trước nguy cơ mai một; thuốc Nam trong một số trường hợp vẫn chưa được nhìn nhận đúng vị thế; chuỗi giá trị dược liệu còn thiếu liên kết, thiếu chuẩn hóa; cơ chế bảo hộ, tôn vinh và chia sẻ lợi ích đối với người nắm giữ tri thức còn hạn chế…

Từ thực tiễn nêu trên, có thể thấy rằng, mặc dù chủ trương, định hướng đã rất rõ; hệ thống văn bản chỉ đạo ngày càng đầy đủ… Nhưng điểm nghẽn hiện nay vẫn nằm ở thể chế cụ thể và cơ chế thực thi.

Nhằm triển khai các nội dung về phát triển y học cổ truyền được nêu trong Nghị quyết số 72/NQ-TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân cũng như Kết luận của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm tại buổi làm việc và chúc mừng ngành Y tế nhân dịp kỷ niệm 70 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/02/1955-27/02/2025)… việc xây dựng luật về y dược cổ truyền cần sớm được triển khai.

Các đại biểu dự tọa đàm thống nhất cho rằng việc xây dựng luật về dược cổ truyền cần quán triệt một số quan điểm xuyên suốt đó là: phải thể chế hóa đầy đủ, nhất quán các chủ trương của Đảng về phát triển nền y học Việt Nam, trong đó y dược cổ truyền giữ vai trò quan trọng, cùng với y học hiện đại tạo thành hệ thống y tế toàn diện, hiệu quả.

Luật phải khẳng định rõ vị trí pháp lý của y dược cổ truyền là một trụ cột trong hệ thống y tế, không phải là lĩnh vực bổ trợ hay thứ yếu; từ đó tạo nền tảng cho việc phân bổ nguồn lực, tổ chức hệ thống và hoạch định chính sách.

Phát triển y dược cổ truyền phải dựa trên nguyên tắc kết hợp hài hòa giữa bảo tồn-kế thừa-phát triển-hiện đại hóa, vừa giữ gìn bản sắc, vừa tiếp cận khoa học công nghệ tiên tiến. Mọi chính sách trong luật hướng tới mục tiêu lấy người bệnh làm trung tâm, tăng khả năng tiếp cận dịch vụ y dược cổ truyền, nhất là ở tuyến cơ sở và cộng đồng.

Luật cần tiếp cận theo hướng mở, hội nhập, tiệm cận chuẩn mực quốc tế nhưng vẫn phù hợp điều kiện thực tiễn Việt Nam. Đồng thời được thiết kế như một công cụ giải quyết các điểm nghẽn hiện nay, chứ không chỉ dừng ở việc hợp thức hóa các quy định hiện hành.

toadam2574-1004.jpg
Các báo cáo trao đổi tại tọa đàm.

Nhiều ý kiến góp ý cho rằng, luật cần tạo hành lang cho các chính sách mang tính đột phá, như việc phát triển y dược cổ truyền thành trụ cột của hệ thống y tế, giúp tăng cường năng lực cho tuyến cơ sở; ưu tiên phát triển dược liệu quốc gia…

Tọa đàm thống nhất kiến nghị cơ quan chức năng sớm đưa Luật Y dược cổ truyền vào chương trình xây dựng luật của Quốc hội. Mặt khác tổ chức tổng kết toàn diện các chính sách hiện hành về y học cổ truyền.

Việc xây dựng Luật Y dược cổ truyền không chỉ là yêu cầu về mặt pháp lý mà còn là yêu cầu cấp thiết từ thực tiễn phát triển. Luật sẽ là công cụ quan trọng để tháo gỡ các điểm nghẽn tồn tại lâu nay; khơi thông nguồn lực… Khẳng định vị thế, đưa y dược cổ truyền phát triển đúng tầm vóc, tiềm năng và bản sắc của nền y học dân tộc Việt Nam.

Có thể bạn quan tâm

Lãnh đạo thành phố Huế tặng hoa chúc mừng hội thảo. (Ảnh: BAN TỔ CHỨC)

Kết nối chuyên gia, phát triển nội soi can thiệp chuyên sâu khu vực Đông Nam Á

Hội thảo Nội soi quốc tế Đông Nam Á 2026 tổ chức tại Bệnh viện Trung ương Huế là diễn đàn kết nối các chuyên gia, cập nhật tiến bộ kỹ thuật và thúc đẩy hợp tác đào tạo, chuyển giao công nghệ giữa các trung tâm nội soi trong khu vực, góp phần nâng cao năng lực nội soi can thiệp, mở rộng cơ hội điều trị hiệu quả cho người bệnh.

Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Kiều Đình Hùng (bên phải) chia sẻ về phẫu thuật ít xâm lấn. (Ảnh: T.H)

Hành trình theo đuổi những cuộc phẫu thuật ít tổn thương

Gắn bó nhiều năm với ngoại khoa, Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Kiều Đình Hùng, Phó Chủ tịch Hội Phẫu thuật Thần kinh Việt Nam, giảng viên cao cấp Bộ môn Ngoại, Trường đại học Y Hà Nội luôn trăn trở làm thế nào để phẫu thuật ít gây tổn thương nhất cho người bệnh, thậm chí có thể tránh mổ khi còn giải pháp điều trị phù hợp.

Các đại biểu tham dự hội thảo. (Ảnh: HUY SƠN)

Y học dự phòng phải đi trước một bước

Mục tiêu cuối cùng của y học dự phòng không chỉ là giảm số người mắc bệnh, mà cao hơn là người dân sống lâu hơn, sống khỏe hơn, ít phải điều trị bệnh và có chất lượng sống tốt hơn. Hội Y học dự phòng Việt Nam cần tiếp tục là lực lượng nòng cốt kết nối trí tuệ của các nhà khoa học, cán bộ y tế vì sức khỏe cộng đồng.

Lãnh đạo Ủy ban nhân dân Đặc khu Phú Quốc cùng đại diện Sở Y tế An Giang, Bệnh viện Vinmec Phú Quốc, Trung tâm Y tế Phú Quốc phát động Đề án Đào tạo sơ cấp cứu ban đầu cho cộng đồng. (Ảnh: HOÀNG DUNG)

Phú Quốc nâng tầm y tế cộng đồng, chuẩn bị cho APEC 2027

Ngày 23/10, Ủy ban nhân dân Đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang tổ chức Lễ phát động Đề án Đào tạo sơ cấp cứu trong cộng đồng. Sự kiện diễn ra nhân dịp kỷ niệm 1 năm vận hành Cơ sở Cấp cứu ngoại viện 115, nhằm bảo vệ tối đa “thời gian vàng” cho người bệnh và sẵn sàng nguồn lực y tế phục vụ Hội nghị APEC 2027.

Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan trình bày tờ trình tóm tắt dự án Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi). (Ảnh: DUY LINH)

Sửa Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác

Trong quá trình xây dựng và trình Dự án Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi), Ban soạn thảo đã nhận được sự quan tâm rộng rãi của đại biểu Quốc hội, chuyên gia và người dân. Bên cạnh nhiều ý kiến đồng tình, có những ý kiến băn khoăn về các quy định liên quan đến người dưới 18 tuổi.

Người dân trên địa bàn Hà Nội tiêm vaccine phòng bệnh viêm não mô cầu. (Ảnh: THẮNG ĐẠT)

Khi có dấu hiệu nghi mắc bệnh viêm não mô cầu, người dân cần đến ngay cơ sở y tế

Ngay sau khi Thành phố Hồ Chí Minh ghi nhận một số trường hợp mắc và tử vong do mắc bệnh viêm não mô cầu, ngành y tế Hà Nội đã tăng cường giám sát dịch tễ, cảnh báo nguy cơ; đồng thời khuyến cáo người dân thực hiện các biện pháp phòng bệnh và thực hiện tiêm phòng vaccine phù hợp để bảo vệ sức khỏe bản thân và cộng đồng.

Nhiều thiết bị điều trị hiện đại được Bệnh viện Bạch Mai đưa vào sử dụng. (Ảnh: THÀNH DƯƠNG)

Xây dựng hệ thống quản lý thiết bị y tế thống nhất, liên thông

Công tác quản lý thiết bị y tế tại Việt Nam hiện nay còn chưa đồng bộ và có một số khoảng trống pháp lý. Từ kinh nghiệm nhiều nước trên thế giới và khuyến cáo của các tổ chức quốc tế, Bộ Y tế đang xây dựng hệ thống quản lý mặt hàng này một cách thống nhất, liên thông và theo chuỗi cung ứng.