Cần thể chế và cơ chế thực thi các chính sách phát triển Y dược cổ truyền

Tổ chức Y tế thế giới khuyến nghị các quốc gia có nền y học cổ truyền lâu đời như Việt Nam cần tăng cường phát hiện, nghiên cứu, tiêu chuẩn hóa dược liệu và xây dựng khung pháp lý để y dược cổ truyền vừa phát huy giá trị vừa bảo đảm an toàn cho người bệnh.

Đoàn chủ tịch chủ tọa phiên tọa đàm khoa học.
Đoàn chủ tịch chủ tọa phiên tọa đàm khoa học.

Ngày 25/7, bốn hội: Đông y Việt Nam, Nam y Việt Nam, Giáo dục chăm sóc sức khỏe cộng đồng Việt Nam và Quân dân y Việt Nam đồng phối hợp tổ chức Tọa đàm khoa học có chủ đề: "Những nội dung cần thiết đưa vào Luật Y dược cổ truyền từ góc nhìn khoa học và thực tiễn".

Các báo cáo tại tọa đàm đều khẳng định: Y dược cổ truyền Việt Nam là di sản quý báu của dân tộc, được hình thành, phát triển qua hàng nghìn năm lịch sử, gắn liền với tri thức bản địa, kinh nghiệm dân gian và những giá trị nhân văn sâu sắc.

Quan điểm phát triển y dược cổ truyền được Đảng, Nhà nước xác định và tổ chức triển khai rất sớm, bắt nguồn từ tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh với định hướng "Kết hợp thuốc Đông và thuốc Tây" - một chỉ dẫn mang tính chiến lược, đặt nền móng cho việc xây dựng nền y học Việt Nam vừa hiện đại, vừa kế thừa truyền thống. Nhiều nội dung cụ thể từng bước được cụ thể hóa trong nhiều chủ trương, chính sách lớn.

toadam2572-4288.jpg
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Văn Truyền, chuyên gia cao cấp dược học trao đổi tại tọa đàm.

Theo Phó giáo sư, Tiến sĩ Phạm Lê Tuấn, Chủ tịch Hội Quân dân Y Việt Nam, trong bối cảnh hiện nay, khi nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng đa dạng, xu hướng sử dụng các dược liệu thiên nhiên, các phương pháp không dùng thuốc, ít xâm lấn ngày càng gia tăng, thì vai trò của y dược cổ truyền ngày càng được khẳng định mạnh mẽ. Thế nhưng, thực tế hiện nay, nhiều tri thức y dược học dân gian đứng trước nguy cơ mai một; thuốc Nam trong một số trường hợp vẫn chưa được nhìn nhận đúng vị thế; chuỗi giá trị dược liệu còn thiếu liên kết, thiếu chuẩn hóa; cơ chế bảo hộ, tôn vinh và chia sẻ lợi ích đối với người nắm giữ tri thức còn hạn chế…

Từ thực tiễn nêu trên, có thể thấy rằng, mặc dù chủ trương, định hướng đã rất rõ; hệ thống văn bản chỉ đạo ngày càng đầy đủ… Nhưng điểm nghẽn hiện nay vẫn nằm ở thể chế cụ thể và cơ chế thực thi.

Nhằm triển khai các nội dung về phát triển y học cổ truyền được nêu trong Nghị quyết số 72/NQ-TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân cũng như Kết luận của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm tại buổi làm việc và chúc mừng ngành Y tế nhân dịp kỷ niệm 70 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/02/1955-27/02/2025)… việc xây dựng luật về y dược cổ truyền cần sớm được triển khai.

Các đại biểu dự tọa đàm thống nhất cho rằng việc xây dựng luật về dược cổ truyền cần quán triệt một số quan điểm xuyên suốt đó là: phải thể chế hóa đầy đủ, nhất quán các chủ trương của Đảng về phát triển nền y học Việt Nam, trong đó y dược cổ truyền giữ vai trò quan trọng, cùng với y học hiện đại tạo thành hệ thống y tế toàn diện, hiệu quả.

Luật phải khẳng định rõ vị trí pháp lý của y dược cổ truyền là một trụ cột trong hệ thống y tế, không phải là lĩnh vực bổ trợ hay thứ yếu; từ đó tạo nền tảng cho việc phân bổ nguồn lực, tổ chức hệ thống và hoạch định chính sách.

Phát triển y dược cổ truyền phải dựa trên nguyên tắc kết hợp hài hòa giữa bảo tồn-kế thừa-phát triển-hiện đại hóa, vừa giữ gìn bản sắc, vừa tiếp cận khoa học công nghệ tiên tiến. Mọi chính sách trong luật hướng tới mục tiêu lấy người bệnh làm trung tâm, tăng khả năng tiếp cận dịch vụ y dược cổ truyền, nhất là ở tuyến cơ sở và cộng đồng.

Luật cần tiếp cận theo hướng mở, hội nhập, tiệm cận chuẩn mực quốc tế nhưng vẫn phù hợp điều kiện thực tiễn Việt Nam. Đồng thời được thiết kế như một công cụ giải quyết các điểm nghẽn hiện nay, chứ không chỉ dừng ở việc hợp thức hóa các quy định hiện hành.

toadam2574-1004.jpg
Các báo cáo trao đổi tại tọa đàm.

Nhiều ý kiến góp ý cho rằng, luật cần tạo hành lang cho các chính sách mang tính đột phá, như việc phát triển y dược cổ truyền thành trụ cột của hệ thống y tế, giúp tăng cường năng lực cho tuyến cơ sở; ưu tiên phát triển dược liệu quốc gia…

Tọa đàm thống nhất kiến nghị cơ quan chức năng sớm đưa Luật Y dược cổ truyền vào chương trình xây dựng luật của Quốc hội. Mặt khác tổ chức tổng kết toàn diện các chính sách hiện hành về y học cổ truyền.

Việc xây dựng Luật Y dược cổ truyền không chỉ là yêu cầu về mặt pháp lý mà còn là yêu cầu cấp thiết từ thực tiễn phát triển. Luật sẽ là công cụ quan trọng để tháo gỡ các điểm nghẽn tồn tại lâu nay; khơi thông nguồn lực… Khẳng định vị thế, đưa y dược cổ truyền phát triển đúng tầm vóc, tiềm năng và bản sắc của nền y học dân tộc Việt Nam.

Có thể bạn quan tâm

Nhân viên y tế xã Hiệp Phước đến nhà khám sức khỏe cho người cao tuổi.

Thành phố Hồ Chí Minh đưa khám sức khỏe đến tận nhà người dân yếu thế

Trước thực tế không phải mọi người đều có điều kiện đến các điểm khám sức khỏe tập trung, đơn cử như người cao tuổi, người khuyết tật hoặc người mắc bệnh mạn tính nặng, việc di chuyển trở thành rào cản khiến họ khó tiếp cận dịch vụ y tế, dù đây là nhóm cần được theo dõi sức khỏe thường xuyên nhất.

Ê-kíp thực hiện ca ghép thận tại Bệnh viện Nhân dân 115.

Ghép thận lần thứ ba thành công cho bệnh nhân từng hai lần thải ghép

Các bác sĩ Bệnh viện Nhân dân 115, Thành phố Hồ Chí Minh vừa thực hiện thành công ca ghép thận lần thứ ba cho bệnh nhân suy thận mạn giai đoạn cuối có tiền sử hai lần ghép thận thất bại và bất thường mạch máu phức tạp. Đây là ca ghép thận thứ ba đầu tiên tại bệnh viện và là trường hợp thứ hai được ghi nhận tại Việt Nam.

Ê-kíp bác sĩ tiến hành ghép tạng cho người nhận.

Chạy đua với "thời gian vàng" để trao cơ hội sống từ 2 nguồn tạng hiến

Mỗi phút đều quý giá khi gan và tim hiến được điều phối từ 2 bệnh viện khác nhau cùng về Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 trong một ngày. Sự phối hợp khẩn trương, đồng bộ giữa các đơn vị đã giúp 2 ca ghép diễn ra thành công, lan tỏa ý nghĩa nhân văn từ nghĩa cử hiến tạng và tinh thần sẻ chia vì sự sống.

Bài 1: Việt Nam bước vào cuộc đua du lịch y tế

Bài 1: Việt Nam bước vào cuộc đua du lịch y tế

Du lịch y tế đang trở thành một trong những phân khúc tăng trưởng nhanh nhất của ngành du lịch thế giới. Khi nhu cầu chăm sóc sức khỏe tăng mạnh, chi phí điều trị ngày càng cao, thời gian chờ khám chữa bệnh kéo dài và, ngày càng nhiều người sẵn sàng vượt qua biên giới để tìm kiếm dịch vụ y tế phù hợp hơn.

Cán bộ y tế tiêm vaccine cho trẻ trong độ tuổi để phòng các bệnh truyền nhiễm trên địa bàn Hà Nội.

Cúm mùa có thể gây biến chứng nặng ở cả người trẻ khỏe mạnh

Theo bác sĩ chuyên khoa cấp II Nguyễn Trung Cấp, phần lớn bệnh nhân mắc cúm mùa có diễn biến nhẹ với các triệu chứng thường gặp như sốt, ho, đau mỏi người, sổ mũi và có thể hồi phục sau khoảng 5-7 ngày. Tuy nhiên, vẫn có một tỷ lệ bệnh nhân tiến triển nặng, thậm chí tử vong do các biến chứng của bệnh.

Kiến tạo "tấm lưới y tế" cho du lịch khám phá tại Việt Nam

Kiến tạo "tấm lưới y tế" cho du lịch khám phá tại Việt Nam

Từ độ cao hơn 6.000m trên cao nguyên Tây Tạng đến những cung leo núi ở Nepal, những hang động sâu hay vùng biển dành cho thợ lặn, phía sau mỗi hành trình mạo hiểm đều là một hệ thống bảo đảm an toàn được chuẩn bị kỹ lưỡng: bảo hiểm, cứu hộ, trực thăng y tế, bệnh viện và mạng lưới phản ứng nhanh.

Kiểm tra hạ tầng, trang thiết bị phục vụ chuyển đổi số, bệnh án điện tử tại các bệnh viện trên địa bàn Hà Nội. (Ảnh: TRUNG TUYẾN)

Nền tảng xây dựng bệnh viện thông minh

Chuyển đổi số lĩnh vực y tế giờ đây không chỉ là nhiệm vụ của từng cá nhân, từng đơn vị, mà còn là điều kiện tiên quyết để hình thành hạ tầng dữ liệu quốc gia, phục vụ quản lý, điều hành, nhất là hướng tới xây dựng hệ thống bệnh viện thông minh.

Tại Bệnh viện Nhi Trung ương, thay vì phải trải qua một cuộc đại phẫu với việc tháo rời và tái tạo lại gần như toàn bộ khối xương trán-ổ mắt, nhiều bệnh nhi hiện nay đã được điều trị bằng kỹ thuật kéo giãn phức hợp trán-ổ mắt.

Bước tiến trong điều trị dị tật sọ mặt: Mỗi ngày kéo giãn xương 1mm thay thế đại phẫu

Thay vì phải trải qua cuộc đại phẫu bóc tách và tái tạo toàn bộ vùng trán-ổ mắt, nhiều trẻ mắc dị tật dính liền sớm khớp sọ tại Bệnh viện Nhi Trung ương được điều trị bằng kỹ thuật kéo giãn phức hợp trán-ổ mắt. Chỉ với tốc độ 1mm mỗi ngày, xương mới dần hình thành, giúp điều chỉnh biến dạng khuôn mặt.

Các bệnh nhân khỏe mạnh xuất viện.

Vụ 8 công nhân ngộ độc khí H₂S ở Ninh Bình: 5 người xuất viện, 3 trường hợp tiếp tục điều trị

Sau nhiều ngày điều trị tích cực tại Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình, đến nay, 5/8 công nhân bị ngộ độc khí hydro sulfide (H₂S) đã được xuất viện. Hai trường hợp ngộ độc nặng vẫn đang được theo dõi tổn thương tim, một người bệnh tiếp tục điều trị do phát hiện thêm vấn đề sức khỏe.

Điều dưỡng trưởng Khoa Thần kinh, Bệnh viện Đa khoa Hải Dương bị một nhóm người hành hung. (Ảnh: MXH)

Bộ Y tế yêu cầu làm rõ vụ điều dưỡng bị hành hung

Sau vụ việc một điều dưỡng trưởng khoa tại Bệnh viện Đa khoa Hải Dương bị một nhóm người hành hung ngay trong bệnh viện và tại nhà riêng, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) đã có văn bản đề nghị Sở Y tế thành phố Hải Phòng khẩn trương phối hợp điều tra, xử lý nghiêm vụ việc.

Ê-kíp bác sĩ Bệnh viện K thực hiện ca phẫu thuật cho bệnh nhân. (Ảnh: THÁI HÀ)

Phẫu thuật thành công cho bệnh nhân ung thư phổi bằng kỹ thuật tạo hình phế quản

Thay vì phải cắt bỏ toàn bộ một lá phổi như nhiều trường hợp ung thư phổi trước đây, các bác sĩ Bệnh viện K đã áp dụng thành công kỹ thuật tạo hình phế quản (Sleeve) – một trong những kỹ thuật khó của ngoại khoa lồng ngực giúp loại bỏ khối u, bảo tồn tối đa nhu mô phổi và chức năng hô hấp cho người bệnh có khối u phổi lớn.

Khám sàng lọc cho sản phụ.

Năm địa phương công bố mức hỗ trợ cụ thể khuyến khích các gia đình sinh đủ 2 con

Theo Cục Dân số, Bộ Y tế, đã có 8/34 tỉnh, thành phố trình Hội đồng nhân dân ban hành các chính sách hỗ trợ đặc thù nhằm thực hiện hiệu quả mục tiêu của Chương trình bảo đảm mức sinh thay thế. Trong đó, có 5 địa phương đã ban hành chính sách hỗ trợ, khuyến khích sinh đủ 2 con với mức hỗ trợ cụ thể.

Cán bộ y tế Bệnh viện Đại học Y Hà Nội chuẩn bị thuốc cấp phát cho người bệnh điều trị nội trú. (Ảnh: MINH NGHĨA)

Định vị vai trò của dược bệnh viện

Để bảo đảm an toàn, nâng cao chất lượng; công tác dược cần chuyển mạnh từ tư duy cung ứng sang quản trị toàn diện việc sử dụng thuốc, đưa dược sĩ lâm sàng trở thành thành viên của nhóm điều trị…

Các y, bác sĩ trực tiếp thăm khám và tư vấn sức khỏe cho người dân trên địa bàn xã A Lưới 4.

Lan tỏa tinh thần tình nguyện vì sức khỏe cộng đồng ở vùng cao A Lưới

Đoàn viên thanh niên Khoa Quốc tế-Đại học Huế phối hợp Bệnh viện đa khoa Quốc tế Huế tổ chức chương trình chăm sóc sức khỏe cộng đồng tại xã A Lưới 4. Đây là hoạt động hưởng ứng Chiến dịch Mùa hè xanh, mang dịch vụ y tế đến với người dân vùng cao, góp phần lan tỏa tinh thần sẻ chia, trách nhiệm vì cộng đồng.

Phường Hải An (Hải Phòng) phối hợp Bệnh viện Hữu nghị Việt-Tiệp và Bệnh viện đa khoa Quốc tế tổ chức khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người có công cao tuổi, người khuyết tật cao tuổi và thành viên hộ cận nghèo cao tuổi trên địa bàn.

Không "khoán trắng" cho ngành y tế trong chăm sóc sức khỏe toàn dân

Theo Sở Y tế Hải Phòng, công tác triển khai khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân đến nay được kích hoạt đồng bộ trên 114/114 xã, phường, đặc khu; bảo đảm 100% người dân thuộc các hộ nghèo, gia đình chính sách và đồng bào khu vực hải đảo khó khăn đều có cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế hoàn toàn miễn phí.

Ê-kíp nhân viên y tế nghiêng mình trước nghĩa cử cao đẹp hiến tạng của ông L.V.H.

Con trai quyết định hiến tạng của cha chết não, trao cơ hội sống cho 3 người bệnh

Sau khi được xác định chết não, ông L.V.H. (63 tuổi) đã được gia đình đồng ý hiến mô, tạng tại Bệnh viện Thanh Nhàn. Lá gan của ông được ghép cho một bệnh nhân suy gan giai đoạn cuối, hai giác mạc mang lại cơ hội tìm lại ánh sáng cho hai người bệnh khác, tiếp nối sự sống từ một nghĩa cử đầy nhân văn.