Bóc gỡ chiêu trò “vẽ bệnh-moi tiền”

Trục lợi trên sức khỏe người bệnh

Thời gian qua, hàng loạt phòng khám tư nhân sử dụng thủ đoạn “vẽ bệnh-moi tiền” đã bị cơ quan chức năng triệt phá, bộc lộ một thực trạng nhức nhối khi nỗi đau của bệnh nhân trở thành công cụ trục lợi bất chính. Những cơ sở này thường núp bóng hoạt động khám, chữa bệnh nam khoa, phụ khoa, nha khoa hoặc các bệnh lý cơ xương khớp để thực hiện những hành vi lừa dối tinh vi, biến quá trình thăm khám đơn giản thành những cái bẫy tài chính đắt đỏ.

Để “tăng uy tín”, hoạt động quảng bá dịch vụ y tế của các cơ sở vi phạm không dừng lại ở các phương thức truyền thống như phát tờ rơi, mà đã tận dụng triệt để sức mạnh của mạng xã hội, website để tiếp cận khách hàng. Thủ đoạn phổ biến nhất bắt đầu từ những chiến dịch quảng cáo rầm rộ với cam kết “chữa khỏi 100%” hoặc các gói khám giá rẻ bất ngờ chỉ từ 199.000 đồng đến dưới 1 triệu đồng để lôi kéo.

Một số đơn vị còn tổ chức các chương trình tư vấn hoặc khám sức khỏe miễn phí trá hình, thuê diễn viên đóng vai bác sĩ nước ngoài, mạo danh phòng khám của bệnh viện công lập và sử dụng đội ngũ tư vấn viên trực tuyến hùng hậu để “dẫn dụ” người bệnh. Khi bệnh nhân đã đặt chân vào phòng khám, quy trình “vẽ bệnh” bắt đầu vận hành tàn nhẫn với các thủ đoạn hù dọa, thổi phồng tình trạng bệnh.

Trước tình trạng vi phạm phức tạp, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe và tài sản của người dân, công an các địa phương và Bộ Công an đã chủ động bám sát địa bàn, sử dụng đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ để vạch trần, xử lý nghiêm các đối tượng theo quy định của pháp luật.

Điển hình, tháng 7/2026, Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an tỉnh Nghệ An phát hiện, tiến hành triệt phá Phòng khám đa khoa Y học Nghệ An (địa chỉ tại số 72, đường Lê Lợi, phường Thành Vinh). Phòng khám (thuộc Công ty trách nhiệm hữu hạn Y học Nghệ An) được thành lập từ tháng 9/2024, do Tạ Thị Cẩm Vân (trú tại phường Phú Thượng, Hà Nội) cầm đầu, chi hàng tỷ đồng mỗi tháng để quảng cáo sai sự thật. Thủ đoạn của nhóm đối tượng là cố tình “vẽ bệnh”, bố trí từ 3-4 nhân viên liên tục tư vấn, giả vờ trao đổi với nhau, thổi phồng mức độ nghiêm trọng của bệnh, tạo áp lực tâm lý buộc bệnh nhân phải lựa chọn các gói điều trị với chi phí cao gấp hàng chục, thậm chí hàng trăm lần giá trị thực. Phòng khám thu hút hàng nghìn lượt người với tổng số tiền thanh toán lên tới hàng chục tỷ đồng. Đến nay, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Nghệ An đã khởi tố vụ án, khởi tố 10 bị can về hành vi “Lừa dối khách hàng” (khoản 2, Điều 198 Bộ luật Hình sự).

Cũng trong tháng 7, Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an tỉnh Lạng Sơn làm rõ vi phạm tại Phòng khám chuyên khoa Răng-Hàm-Mặt Anh Đức (thôn Trần Phú, xã Bắc Sơn) do Hoàng Trọng Nguyên (trú tại xã Kha Sơn, tỉnh Thái Nguyên) làm chủ. Nguyên đã giả danh bác sĩ, đăng tải hình ảnh mặc áo blouse kèm quảng cáo “Bác sĩ thực hiện với 20 năm kinh nghiệm” để khám, chữa nha khoa cho nhiều người từ năm 2023, chiếm đoạt hàng tỷ đồng. Hiện, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã ra Quyết định khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can đối với Hoàng Trọng Nguyên, đồng thời tiếp tục điều tra mở rộng, xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.

Đáng chú ý, vừa qua Bộ Công an đã điều tra vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản và vi phạm quy định về kế toán xảy ra tại Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Nha khoa thẩm mỹ Đại Nam, thành lập năm 2009, do Hồ Ngọc Tiên Trung làm Giám đốc. Trung thuê 37 bác sĩ có chứng chỉ để đứng tên mở 46 phòng khám tại nhiều tỉnh, thành phố. Dù quảng cáo sử dụng vật liệu cao cấp từ Đức, Mỹ, Nhật Bản, nhưng Trung lại chỉ đạo dùng phôi sứ Alidea giá rẻ từ Trung Quốc để chế tác. Hệ thống này đã phục vụ hơn 1,24 triệu lượt khách, đạt doanh thu khoảng 2.532 tỷ đồng; số tiền chiếm đoạt bằng hành vi gian dối trong giai đoạn từ năm 2024 đến tháng 5/2026 tạm tính hơn 121 tỷ đồng.

Tăng sức nặng răn đe, chủ động phòng ngừa

Từ các vụ án lừa đảo, chiếm đoạt tài sản xảy ra tại các phòng khám nha khoa khác tại các địa phương, Đại tá Tống Như Sơn, Phó Chánh Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an khuyến cáo các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này phải tuân thủ đầy đủ điều kiện hoạt động, người trực tiếp khám, điều trị phải có giấy phép hành nghề phù hợp, được đăng ký hành nghề theo quy định. Không thuê, mượn giấy phép, bố trí bác sĩ đứng tên để hợp thức hóa hoạt động. Hoạt động quảng cáo, tư vấn phải trung thực, chính xác. Vật liệu, sản phẩm thực tế sử dụng phải đúng nguồn gốc, chất lượng, nội dung đã thỏa thuận với khách hàng; có hồ sơ, chứng từ truy xuất, xác định trách nhiệm ở từng công đoạn.

Đại tá Tống Như Sơn nhấn mạnh: Doanh nghiệp chỉ có thể phát triển bền vững khi bảo đảm an toàn cho người bệnh, trung thực trong hoạt động kinh doanh, tuân thủ pháp luật. Mọi hành vi gian dối về chuyên môn, sản phẩm, doanh thu đều bị xử lý nghiêm theo quy định.

Doanh nghiệp chỉ có thể phát triển bền vững khi bảo đảm an toàn cho người bệnh, trung thực trong hoạt động kinh doanh, tuân thủ pháp luật. Mọi hành vi gian dối về chuyên môn, sản phẩm, doanh thu đều bị xử lý nghiêm theo quy định.

Đại tá Tống Như Sơn, Phó Chánh Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an

Có thể thấy, hậu quả của các hoạt động lừa đảo trên không chỉ là số tiền lớn bị mất đi mà còn là tổn hại nặng nề về sức khỏe do các can thiệp y tế không cần thiết, gây hoang mang tinh thần và làm giảm niềm tin vào hệ thống y tế, tạo hệ lụy xã hội khi người dân e ngại đến bệnh viện, dẫn đến chậm trễ điều trị... Để tránh “tiền mất, tật mang”, khách hàng cần cảnh giác, thận trọng trước các cam kết như “chữa khỏi 100%”, “điều trị dứt điểm”, “không cần phẫu thuật” hoặc các gói khám giá rẻ bất thường; xác minh thông tin cơ sở khám, chữa bệnh; chỉ thực hiện khám, chữa bệnh tại các cơ sở y tế được cấp phép, có đội ngũ bác sĩ có giấy chứng chỉ hành nghề đúng quy định.

Với chế tài xử lý vi phạm như hiện tại, thực tế vẫn có nhiều cá nhân và cơ sở bất chấp vi phạm để trục lợi. Luật sư Nguyễn Thị Thanh Mai, Công ty Luật trách nhiệm hữu hạn Điểm kết nối cho rằng: Hiện nay pháp luật mới chỉ quy định xử lý hình sự trong trường hợp đủ cấu thành tội phạm. Theo đó, mức hình phạt cao nhất chỉ là 7 năm tù. Sau khi chấp hành hình phạt, bác sĩ vẫn có thể tiếp tục hành nghề phải đáp ứng điều kiện theo quy định của pháp luật để cấp lại chứng chỉ hành nghề. Do vậy, hình phạt cấm hành nghề vĩnh viễn mới đủ răn đe để cá nhân, tổ chức không dám vi phạm pháp luật, đồng thời tạo ra môi trường an toàn để người bệnh yên tâm khám, chữa bệnh.

Mặt khác, Điều 6 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2009 quy định những điều bác sĩ không được được làm như quảng cáo không đúng với khả năng, trình độ chuyên môn hoặc quá phạm vi hoạt động chuyên môn được ghi trong chứng chỉ hành nghề, giấy phép hoạt động; lợi dụng kiến thức y học quảng cáo gian dối về phương pháp chữa bệnh, thuốc chữa bệnh… Vì thế, khi tổ chức, cá nhân vi phạm thì pháp luật không nên nhân nhượng.