Cơ hội thúc đẩy thương mại Mỹ - châu Phi

Nam Phi dự kiến sẽ đăng cai Hội nghị cấp cao thương mại châu Phi - Mỹ vào tháng 11 tới. Đây sẽ là dịp để châu Phi thu hút hơn nữa nguồn lực đầu tư từ nền kinh tế số 1 thế giới, đồng thời cũng là cơ hội để Mỹ thâm nhập sâu rộng thị trường “lục địa đen”, trong bối cảnh các nước lớn khác đang thúc đẩy cuộc đua cạnh tranh ảnh hưởng tại châu Phi.
Biếm họa: CHENXIA
Biếm họa: CHENXIA

Trong tuyên bố chung, giới chức hai nước thông báo Diễn đàn Hợp tác kinh tế và thương mại khu vực miền nam sa mạc Sahara - Mỹ dự kiến diễn ra tại thành phố Johannesburg - trung tâm kinh tế của Nam Phi, từ ngày 2 đến 4/11 tới. Theo kế hoạch, diễn đàn sẽ thảo luận tương lai của Đạo luật Cơ hội và tăng trưởng châu Phi (AGOA). Đây là chương trình thương mại hàng đầu của Mỹ dành cho châu lục, trong đó miễn thuế hàng hóa của các nước châu Phi khi thâm nhập thị trường Mỹ. Theo kế hoạch, AGOA sẽ hết hạn vào ngày 30/9/2025.

Đại diện Thương mại Mỹ Katherine Tai đã nhắc lại lời của Tổng thống Mỹ Joe Biden rằng “tương lai là châu Phi”, đồng thời cho biết bà muốn đến Nam Phi để thảo luận về AGOA. Trong khi đó, Bộ trưởng Thương mại và công nghiệp Nam Phi Ebrahim Patel kêu gọi gia hạn AGOA, cho rằng việc kéo dài đạo luật này sau năm 2025 sẽ thúc đẩy đầu tư vào châu Phi và đem lại lợi ích cho cả các nước châu Phi và Mỹ.

Trước đó, ngày 18/9, Cơ quan Phát triển quốc tế Mỹ (USAID) đã chủ trì Diễn đàn Kinh tế thế giới về thu hẹp khoảng cách: Tài trợ cho tăng trưởng nông nghiệp của châu Phi. Sự kiện này tập trung thảo luận cách thức các chính phủ tài trợ, tổ chức tài chính phát triển, chính phủ châu Phi và khu vực tư nhân xúc tiến hành động nhằm củng cố chuỗi giá trị lương thực ở châu lục thông qua tài trợ đổi mới và hỗ trợ tốt hơn cho các doanh nghiệp nông nghiệp vừa và nhỏ. Hiện, phần lớn doanh nghiệp vừa và nhỏ trong lĩnh vực nông nghiệp của châu Phi không thể tiếp cận nguồn tài chính ngân hàng chính thức, điều này đã tạo ra khoảng cách ước tính khoảng 100 tỷ USD về nhu cầu tài chính chưa được đáp ứng.

Đầu tư vào châu Phi là một trong những ưu tiên hàng đầu của chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden, trong bối cảnh nước này đang khan hiếm nguồn cung kim loại như cobalt, lithium và các kim loại khác được sử dụng để sản xuất pin cho xe ô-tô điện, máy tính xách tay và điện thoại thông minh. Theo The Wall Street Journal (WSJ), Mỹ và Saudi Arabia đang đàm phán để tiếp cận nguồn cung kim loại ở châu Phi. Theo đó, một liên doanh do Chính phủ Saudi Arabia hậu thuẫn sẽ chi 15 tỷ USD để mua cổ phần trong các khu mỏ kim loại ở các nước châu Phi như CHDC Congo, Guinea và Namibia. Sau đó, các công ty Mỹ sẽ có quyền mua một số sản phẩm kim loại từ mỏ mà Saudi Arabia có cổ phần này.

Tăng cường tiếp cận châu Phi cũng là cách để Mỹ cạnh tranh trực tiếp với các nước lớn khác như Nga hay Trung Quốc trong việc gia tăng sức ảnh hưởng ở “lục địa đen”. Sau khi Nga xóa khoản nợ lên tới 20 tỷ USD cho các quốc gia châu Phi hồi tháng 3 vừa qua, Phó Tổng thống Mỹ Kamala Harris đã lập tức có chuyến công du tới châu lục này nhằm tăng cường đầu tư và hiện diện trong khu vực. Trước bà Harris, Đệ nhất phu nhân Jill Biden, Bộ trưởng Ngoại giao Anthony Blinken và Bộ trưởng Tài chính Janet Yellen cũng đã thăm một số quốc gia châu Phi nhằm củng cố cam kết của Tổng thống Joe Biden về sự “dấn thân vào châu Phi”.

Không chỉ Nga, Trung Quốc cũng đang tìm cách mở rộng sự hiện diện và củng cố mối quan hệ với châu Phi. Từ ngày 28/8 đến 2/9 vừa qua, Trung Quốc đã tổ chức Diễn đàn an ninh và hòa bình Trung Quốc - châu Phi lần thứ ba, đón tiếp các quan chức quốc phòng của Liên minh châu Phi (AU) và gần 50 quốc gia “lục địa đen”.

Giới chức Mỹ luôn khẳng định rằng, quan hệ giữa nước này và châu Phi là sự đầu tư lẫn nhau và cùng nhau tăng trưởng kinh tế, quan hệ đối tác sáng tạo và kết nối sâu sắc giữa người dân Mỹ và người dân châu Phi. Hội nghị cấp cao thương mại tháng 11 tới sẽ củng cố thêm sự hợp tác giữa hai bên, là cơ hội để Mỹ biến các cam kết về đầu tư tại châu Phi trở thành hiện thực.

Có thể bạn quan tâm

Biếm họa: KAP

Bài toán khó

Làn sóng di cư trên tuyến đường Đại Tây Dương và Địa Trung Hải tới châu Âu đang có dấu hiệu gia tăng trở lại, bất chấp nhiều hiểm nguy rình rập trong suốt quá trình lênh đênh trên biển. Trước tình hình đó, Hội đồng châu Âu (EUC) đã thông qua một tuyên bố chính trị quan trọng về quản lý di cư nhằm giải quyết những thách thức hiện tại, đặc biệt là việc trục xuất người di cư bất hợp pháp trong khi vẫn duy trì các giá trị nhân quyền cốt lõi.

Biếm họa: ALEX FALCO CHANG

Thách thức lớn của “lục địa đen”

Chính phủ các quốc gia châu Phi cùng nhiều tổ chức y tế thế giới đang nỗ lực hết sức nhằm ngăn chặn dịch Ebola lan rộng. Tuy nhiên, nhiều khó khăn và trở ngại trong công tác chống dịch đang đe dọa sự hợp tác của các cơ chế ứng phó khẩn cấp quốc gia.

Biếm họa: ALAA ALLAGTA

Không nhiều hy vọng

Ngày 2/6, Israel và Lebanon đã bắt đầu vòng đàm phán trực tiếp mới kéo dài hai ngày tại Bộ Ngoại giao Mỹ ở Washington. Tuy nhiên, tình hình chiến sự trên thực địa vẫn rất căng thẳng, với các cuộc tấn công đáp trả của Israel và lực lượng Hezbollah.

Biếm họa: TOONSMAG

Sự ủng hộ quan trọng

Nhiều kế hoạch được đánh giá là táo bạo của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ của cử tri. Đây là kết quả một cuộc thăm dò dư luận do tổ chức McLaughlin & Associates mới thực hiện với sự tham gia của 1.000 người. Kết quả cuộc thăm dò cho thấy sự tin tưởng, ủng hộ của cử tri Mỹ đối với chính quyền Tổng thống Trump trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sẽ diễn ra trong vòng chưa đầy nửa năm nữa.

Biếm họa: SIMON REGIS

Triển vọng mong manh

Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Marco Rubio cho rằng vẫn có khả năng đạt được một thỏa thuận giữa Mỹ và Iran trong vài ngày tới. 

Biếm họa: PETER SCHRANK

Chiến lược giảm rủi ro

Với một loạt thỏa thuận thương mại ký kết với các đối tác châu Á - Thái Bình Dương gần đây, Liên minh châu Âu (EU) đang thúc đẩy toàn diện và mạnh mẽ các mối quan hệ kinh tế chiến lược với khu vực.

Biếm họa: JINDING

Cú sốc nguồn cung

Trong bối cảnh cuộc khủng hoảng tại Trung Đông ngày càng phức tạp và giá dầu mỏ liên tục tăng cao, LHQ vừa hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2026 xuống còn 2,5%, đồng thời cảnh báo lạm phát có thể leo thang mạnh.

Biếm họa: LATUFF

Điểm sáng hiếm hoi

Israel và Lebanon tuần qua tiếp tục tiến hành đàm phán tại Thủ đô Washington D.C (Mỹ) nhằm tìm kiếm cơ hội chấm dứt căng thẳng leo thang. Dù cánh cửa hòa bình vẫn chưa thể mở ra song hai bên cũng đã đạt thỏa thuận kéo dài lệnh ngừng bắn thêm 45 ngày.

Tổng thống Macron (giữa) tại Thủ đô Nairobi của Kenya. Ảnh: AFP

Tìm lại vị thế

Hội nghị Thượng đỉnh “Africa Forward” (Châu Phi Tiến bước) diễn ra từ ngày 11 đến 12/5 tại Thủ đô Nairobi của Kenya được xem là dấu mốc khép lại gần một thập niên đầy biến động trong quan hệ giữa Pháp và châu Phi dưới thời Tổng thống Emmanuel Macron.

Một phiên thảo luận của các nhà lãnh đạo ASEAN. Nguồn: THE ASEAN SECRETARIAT

ASEAN chủ động kiến tạo tương lai

Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 vừa kết thúc tại Cebu (Philippines), đánh dấu bước chuyển quan trọng của Hiệp hội về chủ động thích ứng trong kỷ nguyên mới.

Biếm họa: ALAA ALLAGTA

Nút thắt khó gỡ

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian khẳng định Tehran sẵn sàng tham gia đối thoại với Mỹ trên cơ sở luật pháp quốc tế, nhưng sẽ không chấp nhận các yêu cầu mang tính áp đặt. Trong khi đó, Mỹ cũng đã bày tỏ thiện chí đàm phán khi tạm thời ngừng chiến dịch hộ tống tàu qua Eo biển Hormuz nhằm tránh đối đầu quân sự trực tiếp với Iran.

Biếm họa: NIELS BO BOJESEN

Le lói tín hiệu tích cực

Phong trào Hồi giáo Hamas gửi thông điệp tích cực về các cuộc đàm phán hòa bình liên quan Dải Gaza với các nhà trung gian hòa giải quốc tế. Phản hồi của nhóm vũ trang này được giới quan sát đánh giá cao, coi đây là cơ hội chấm dứt xung đột, khôi phục hòa bình ở dải đất hẹp ven Địa Trung Hải.

Biếm họa: ALAA ALLAGTA

Áp lực gia tăng

Căng thẳng quân sự giữa Mỹ và Israel với Iran đang đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng.

Biếm họa: NAYER TALAL NAYER

Bài toán nan giải

Gần 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu trong năm 2025, đặc biệt là tới châu Âu, cho thấy hành trình tìm kiếm an toàn hoặc cơ hội sống tốt hơn tiếp tục là một trong những chuyến đi nguy hiểm nhất đối với hàng chục nghìn người trên thế giới.

Hai nhà lãnh đạo Hàn Quốc (bên trái) và Ấn Độ cam kết thúc đẩy mạnh hợp tác. Ảnh: THE KOREA TIMES

Tầm nhìn chiến lược Hàn Quốc-Ấn Độ

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung (từ ngày 19 đến 21/4) được cả hai bên đánh giá đạt kết quả mang tính đột phá. Không chỉ củng cố mối quan hệ Đối tác chiến lược đặc biệt Hàn Quốc-Ấn Độ, hai nước còn xác lập tầm nhìn chiến lược mới về quan hệ “Đối tác hướng tới tương lai” giữa hai nước.

Biếm họa: SIMON REGIS

Thỏa thuận bất ngờ

Israel và Lebanon cuối tuần qua bất ngờ đạt thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 10 ngày. Lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon được ký kết sau hơn một tháng bùng phát xung đột, được cộng đồng quốc tế hồ hởi đón nhận.

Biếm họa: LIU RUI

Ba kịch bản với kinh tế toàn cầu

Tại Hội nghị mùa xuân năm 2026 của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) diễn ra tại Thủ đô Washington D.C (Mỹ), lãnh đạo hai định chế tài chính lớn nhất thế giới cảnh báo triển vọng tăng trưởng toàn cầu sẽ suy giảm, thậm chí rơi vào suy thoái nếu cuộc xung đột Trung Đông tiếp diễn và kéo dài.

Cảnh sát Colombia thu giữ lượng lớn ma túy sau một chiến dịch truy quét. Ảnh: NBC News

Căng thẳng thương mại Colombia-Ecuador leo thang

Căng thẳng thương mại giữa Colombia và Ecuador gia tăng nhanh chóng, khởi nguồn từ các tranh chấp nhỏ về kỹ thuật leo thang thành cuộc “xung đột toàn diện” với các mức thuế mang tính trừng phạt khắc nghiệt. Lo ngại tác động tới dòng chảy thương mại, các nước trong khu vực nỗ lực thúc đẩy đối thoại nhằm hạ nhiệt căng thẳng.

Biếm họa: FAHD BAHADY

Nguy cơ bất ổn an ninh lương thực toàn cầu

Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp LHQ (FAO) nhận định, cuộc xung đột đang diễn ra tại Trung Đông có thể làm gia tăng rủi ro đối với an ninh lương thực toàn cầu, đặc biệt với những quốc gia phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu lương thực, phân bón và năng lượng.

Biếm họa: JAWAD MORAD

Cú sốc liên kết

Ủy ban Kinh tế - Xã hội LHQ khu vực Tây Á (ESCWA) cảnh báo việc giá lương thực toàn cầu tăng 20% có thể đẩy thêm năm triệu người ở các nước Arab có thu nhập thấp và trung bình vào tình trạng mất an ninh lương thực nghiêm trọng. Quan ngại của ESCWA là không thừa trong bối cảnh xung đột ở Tây Á đang không ngừng leo thang.

Biếm họa: SANOUNI IMAD

Giá đắt phải trả

LHQ cảnh báo xung đột leo thang tại Trung Đông đang gây ra những tổn thất kinh tế đặc biệt nghiêm trọng đối với thế giới Arab, đồng thời tạo “hiệu ứng domino” có thể làm suy yếu kinh tế toàn cầu. Trong bối cảnh đó, nhiều nước đang thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao nhằm đạt được ngừng bắn và kiến tạo hòa bình.

Biếm họa: FAHD BAHADY

Khoét sâu rạn nứt

Giới phân tích chính trị Lebanon nhận định rằng, trong số các cuộc khủng hoảng mà nước này trải qua kể từ cuộc nội chiến giai đoạn 1975-1990, cuộc chiến giữa lực lượng Hezbollah và Israel bùng phát do xung đột tại Iran là cuộc khủng hoảng gây bất ổn nhiều nhất.

Biếm họa: PARESH NATH

Ngoại giao năng lượng

Căng thẳng leo thang tại Trung Đông đang làm tê liệt hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz, buộc nhiều quốc gia phải khẩn trương triển khai các biện pháp ứng phó nhằm bảo đảm nguồn cung và ổn định thị trường năng lượng.

Biếm họa: MUZAFFAR YULCHIBOEV

Sứ mệnh bất khả thi

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết, Washington đã yêu cầu các quốc gia cử tàu chiến tham gia bảo vệ và khai thông tuyến vận tải qua eo biển Hormuz, trong bối cảnh nguy cơ khủng hoảng năng lượng toàn cầu gia tăng khi hoạt động hàng hải tại khu vực này gần như tê liệt.

Biếm họa: AGO

Trụ cột năng lượng toàn cầu

Trong bối cảnh giá dầu leo thang do xung đột Trung Đông và nguồn năng lượng ngày càng trở nên khó đáp ứng nhu cầu, dù còn những rủi ro song nhiều quốc gia đang quay trở lại với điện hạt nhân, coi đây như một trụ cột chiến lược nhằm bảo đảm an ninh năng lượng về lâu dài.