Thực hiện chương trình hợp tác giữa Trường đại học Tokyo (Nhật Bản) và Học viện Nông nghiệp Việt Nam, năm 2012, một số hộ nông dân thôn Thượng Phúc, xã Đồng Phú, huyện Chương Mỹ (Hà Nội) thí điểm trồng lúa hữu cơ. Với kỹ thuật thâm canh lúa cải tiến, quy trình sản xuất nghiêm ngặt, không sử dụng phân bón hóa học, thuốc trừ sâu; nước tưới lấy từ sông Bùi rồi lọc qua than hoạt tính, thời gian đầu không ít người còn hoài nghi về kết quả dự án.
Song, sau 19 vụ sản xuất, đến nay diện tích sản xuất hữu cơ của xã Đồng Phú được chứng nhận hữu cơ theo tiêu chuẩn của Mỹ tăng lên gần 24ha, chứng nhận hữu cơ theo tiêu chuẩn Việt Nam đạt 42ha và vụ xuân 2022 tiếp tục mở rộng thêm 10ha. Đặc biệt, năng suất lúa cao, chất lượng gạo thơm ngon. Nông dân không phải lo lắng đến tiêu thụ sản phẩm nhờ có doanh nghiệp trực tiếp thu mua với giá bán cao hơn lúa thông thường khoảng 30%. Anh Nguyễn Văn Quỳnh, nông dân xã Đồng Phú vui mừng cho biết, vụ xuân vừa rồi cả sáu sào ruộng của gia đình anh được doanh nghiệp đặt hàng trồng giống lúa thơm, cho năng suất rất cao, đạt gần 300kg/sào. Với giá bán lúa tươi tại ruộng hơn 11.000 đồng/kg, gia đình anh thu được khoảng 20 triệu đồng/vụ.
Đến nay, gạo hữu cơ Đồng Phú không chỉ được người tiêu dùng trong nước ưa chuộng mà còn được xuất khẩu sang thị trường khó tính như châu Âu và chào hàng các thị trường có tiềm năng như Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc… Gạo hữu cơ Đồng Phú cũng được chứng nhận sản phẩm OCOP bốn sao.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Đồng Phú Phạm Văn Hải cho biết, cùng với sản xuất hiệu quả hai vụ lúa hữu cơ, nông dân còn tận dụng trồng đậu tương hữu cơ để cải tạo đất. Sản xuất hữu cơ không chỉ góp phần nâng cao thu nhập cho nông dân, mà điều đáng mừng là giảm thiểu ô nhiễm, cân bằng hệ sinh thái, an toàn vệ sinh thực phẩm được bảo đảm. Môi trường sống, sức khỏe người dân được cải thiện rõ rệt. Ý thức gìn giữ, nâng cao chất lượng môi trường sống của người dân ngày càng nâng cao.
Đại diện Phòng Kinh tế Ủy ban nhân dân huyện Chương Mỹ cho biết, từ thành công của mô hình sản xuất hữu cơ tại xã Đồng Phú, thời gian qua, một số xã của huyện Chương Mỹ như Nam Phương Tiến, Quảng Bị… cũng học tập, chuyển hướng sản xuất hữu cơ, từng bước hình thành thêm vùng trồng lúa hữu cơ. Thời gian tới, huyện tiếp tục tạo điều kiện tối đa cho các hợp tác xã phát triển sản xuất theo hướng hữu cơ và phối hợp Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn hỗ trợ cho nông dân chuyển đổi sang hình thức này.
Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Nội, giai đoạn 2022-2025, thành phố đã xác định năm nhóm cây trồng chủ lực, có thế mạnh để tập trung phát triển sản xuất theo hướng hữu cơ gồm: Lúa, rau màu, cây ăn quả, chè và dược liệu-lâm sản ngoài gỗ từ tự nhiên. Thành phố phấn đấu đến năm 2025, vùng lúa hữu cơ đạt hơn 1.420ha, đáp ứng từ 10 đến 15% nhu cầu lương thực cho người dân Thủ đô. Vùng rau, cây ăn quả và chè hữu cơ đạt 1.150ha và vùng sản xuất dược liệu và lâm sản ngoài gỗ từ tự nhiên khoảng 190ha. Diện tích đất canh tác nông nghiệp theo hướng hữu cơ sẽ chiếm ít nhất 1,5% tổng diện tích đất nông nghiệp.
Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Nội Chu Phú Mỹ cho biết, thực hiện chủ trương phát triển trồng trọt theo hướng hữu cơ, đơn vị đang phối hợp các sở, ngành, ủy ban nhân dân các quận, huyện, thị xã tập trung rà soát, tổng hợp, đánh giá thực trạng, nhu cầu và điều kiện đáp ứng sản xuất nông nghiệp theo hướng hữu cơ. Trên cơ sở đó, nghiên cứu xây dựng, tiến tới ban hành các cơ chế, chính sách hỗ trợ phù hợp; đồng thời tiếp tục triển khai thực hiện có hiệu quả các chính sách khuyến khích phát triển sản xuất, phát triển hợp tác, liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp. Hà Nội phấn đấu đưa trồng trọt hữu cơ trở thành mũi nhọn trong phát triển nông nghiệp, giúp gia tăng giá trị cho nông sản, cải thiện chất lượng môi trường, nâng cao đời sống nông dân.
