Mái trường của trí tuệ, nhân văn và khát vọng

“Xét rằng cần phải nâng cao nền văn học Việt Nam cho xứng đáng với một nước độc lập và để theo kịp bước các nước tiên tiến trên hoàn cầu” là sứ mệnh Chủ tịch Hồ Chí Minh giao phó khi thành lập Ban Đại học Văn khoa (10/10/1945), tiền thân của Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn hôm nay.

Chỉ 1 tháng sau khi ký Sắc lệnh số 45 thành lập Ban Đại học Văn khoa, Chủ tịch Hồ Chí Minh trực tiếp chủ tọa Lễ Khai giảng niên khóa đầu tiên của Đại học Quốc gia Việt Nam vào ngày 15/11/1945.
Chỉ 1 tháng sau khi ký Sắc lệnh số 45 thành lập Ban Đại học Văn khoa, Chủ tịch Hồ Chí Minh trực tiếp chủ tọa Lễ Khai giảng niên khóa đầu tiên của Đại học Quốc gia Việt Nam vào ngày 15/11/1945.

Hành trình 80 năm - dù dưới các tên gọi Đại học Văn khoa (1945), Đại học Tổng hợp Hà Nội (1956), Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (1995) là di sản quý giá, nguồn lực quan trọng để nhà trường tiếp tục phát triển đột phá trong kỷ nguyên tri thức số toàn cầu.

Sau khi hòa bình được lập lại ở miền bắc, Chính phủ hợp nhất Ban Đại học Văn khoa với một số cơ sở đại học để hình thành Trường đại học Tổng hợp Hà Nội (1956) - trung tâm khoa học cơ bản, đa ngành hàng đầu của đất nước. Học phong Đại học Tổng hợp Hà Nội vang danh trên trường khoa học quốc gia và quốc tế; lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn hội tụ nhiều bậc danh sư xuất sắc. Năm 1995, Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn ra đời trên cơ sở phân tách Trường đại học Tổng hợp Hà Nội. Suốt 3 thập kỷ hoạt động trong cơ cấu Đại học Quốc gia Hà Nội (1995-2025), nhà trường đã đạt được nhiều thành tựu to lớn, trở thành trung tâm đào tạo nhân lực chất lượng cao và bồi dưỡng nhân tài, nghiên cứu khoa học xuất sắc, tư vấn chính sách vĩ mô cho Đảng và Nhà nước, sáng tạo và truyền bá tri thức khoa học xã hội và nhân văn, lan tỏa tiếng Việt và văn hóa Việt Nam ra thế giới...

Trên quan điểm “hàn lâm làm nền tảng-hiện đại là xu hướng”, nhà trường hoàn thiện triết lý giáo dục “Văn hiến-hiện đại-khai phóng” và kiên định hệ giá trị cốt lõi “Tiên phong-Sáng tạo-Chất lượng cao-Trình độ cao”. Văn hóa bảo đảm chất lượng và xếp hạng đại học được chú trọng: 100% chương trình cử nhân được kiểm định chất lượng theo chuẩn quốc gia và quốc tế (AUN-QA); năm 2024, lĩnh vực khoa học xã hội của nhà trường được tổ chức Times Higher Education xếp hạng 501-600 thế giới; năm 2025, Bộ Giáo dục và Đào tạo đánh giá nhà trường thuộc nhóm cơ sở giáo dục đại học có kết quả kiểm định chất lượng giáo dục cao nhất cả nước.

Nhà trường hiện có 500 viên chức, trong đó, cán bộ khoa học có học vị Tiến sĩ đạt 85%, học hàm Giáo sư, Phó Giáo sư đạt 25%; 30 chương trình cử nhân, 28 chương trình thạc sĩ và 22 chương trình Tiến sĩ; gần 14.000 người học (học viên sau đại học và lưu học sinh chiếm khoảng 25%).

Nhà trường đã thực hiện nhiều chương trình khoa học nhà nước; xuất bản hàng nghìn sách chuyên khảo và giáo trình; công bố quốc tế hằng năm đạt gần 200 ấn phẩm (trong đó khoảng 100 bài thuộc danh mục web of science). Nhà trường đang triển khai Đề án Biên soạn, xuất bản sách phục vụ đào tạo và nghiên cứu khoa học (giai đoạn 2024-2029), gồm 300 chuyên khảo, 200 giáo trình, 100 sách dịch. Đề án khẳng định mạch nguồn tri thức truyền thống Văn khoa-tinh hoa Tổng hợp-danh tiếng Nhân văn, đồng thời thể hiện tầm nhìn chiến lược và cam kết của nhà trường trong dẫn dắt quốc gia về đào tạo, nghiên cứu, tư vấn chính sách, sáng tạo và truyền bá tri thức về khoa học xã hội và nhân văn ra cộng đồng và thế giới.

Với hơn 200 đối tác toàn cầu, hằng năm nhà trường đón hơn 1.000 sinh viên và gần 300 lượt nhà khoa học quốc tế đến học tập, giảng dạy, nghiên cứu. Nhiều cựu sinh viên quốc tế của trường trở thành chính khách, đại sứ, học giả uy tín. Hiện nay, nhà trường đang đẩy mạnh chiến lược quốc tế hóa đào tạo, tối thiểu 30% học phần được giảng dạy bằng tiếng Anh, công nhận tín chỉ, đưa người học đi trao đổi quốc tế.

Thành tựu của hành trình 80 năm Văn khoa-Tổng hợp-Nhân văn góp phần vào thành công chung của giáo dục đại học Việt Nam hiện đại. Ghi nhận tinh thần hăng say lao động và phụng sự Tổ quốc của nhà trường, Đảng và Nhà nước đã phong tặng nhiều huân chương, danh hiệu cao quý: Huân chương Độc lập hạng nhất (2001), Anh hùng lao động (2005), Huân chương Hồ Chí Minh (2010), Huân chương Lao động hạng nhất (2015, 2025); gần 30 nhà giáo được trao tặng giải thưởng Hồ Chí Minh và giải thưởng Nhà nước.

Trong thư chúc mừng gửi trường ngày 10/10/2025 nhân kỷ niệm 80 năm truyền thống và 30 năm phát triển, đồng chí Tô Lâm, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam ghi nhận những đóng góp, bày tỏ tin tưởng và kỳ vọng rằng “với triết lý Văn hiến-hiện đại-khai phóng và tinh thần đổi mới sáng tạo, nhà trường sẽ tiếp tục phát triển đột phá, kết hợp giữa truyền thống và đổi mới, văn hiến và thời đại, hàn lâm và hội nhập, tinh hoa và đại chúng; đến năm 2030, một số lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn của nhà trường được xếp hạng trong nhóm 150 đại học châu Á”.

Thời gian tới, trường đẩy mạnh đổi mới toàn diện để phát triển đột phá: Tái cấu trúc tổ chức bộ máy theo hướng tinh-gọn-mạnh, quản trị đại học số hiện đại, quốc tế hóa đào tạo và nghiên cứu; bồi dưỡng đội ngũ, thu hút nhân tài, phát triển đội ngũ chuyên gia đầu ngành xuất sắc, viên chức chuyên nghiệp; phát triển cơ cấu đào tạo theo hướng liên ngành, xuyên lĩnh vực, khoa học cơ bản định hướng ứng dụng, cung cấp đội ngũ nhân lực trình độ cao cho đất nước; triển khai các chương trình khoa học trọng điểm, hướng đến các cụm công trình xuất sắc đạt giải thưởng danh giá trong và ngoài nước, các tư vấn chính sách đỉnh cao cho Trung ương và địa phương…

Kiên định triết lý và quyết tâm đổi mới, Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn sẽ tiếp tục là mái trường của trí tuệ, nhân văn và khát vọng; nơi nuôi dưỡng nhân tài, sáng tạo tri thức, góp phần xây dựng nền tảng văn hóa, con người Việt Nam và lan tỏa các giá trị tốt đẹp của dân tộc ra thế giới - như lời chúc của Tổng Bí thư Tô Lâm gửi đến nhà trường ngày 10/10/2025.

Có thể bạn quan tâm

Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức họp Ban Chỉ đạo cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh trung học cơ sở, trung học phổ thông năm học 2025-2026.

100% địa phương có dự án tham gia thi nghiên cứu khoa học kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh

Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết đã tiếp nhận đăng ký dự thi của 51 đơn vị thuộc 34 tỉnh, thành phố và 17 trường trực thuộc, tham dự Cuộc thi nghiên cứu khoa học kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh trung học cơ sở, trung học phổ thông năm học 2025-2026. Năm nay, số lượng dự thi tăng 30 dự án so với năm học trước.

Nhóm GreenMind, tác giả thùng rác EcoBin

Học sinh ứng dụng trí tuệ nhân tạo làm thùng rác thông minh dự thi khởi nghiệp

Nhóm học sinh lớp 11 Trường trung học phổ thông Nhân Chính (Hà Nội) đã lên ý tưởng, chế tạo thùng rác EcoBin tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) tự động phân loại rác thải sinh hoạt. Dự án được các em đem tới cuộc thi "Học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp (SV STARTUP) lần thứ VIII" và nhận được kết quả ban đầu tích cực.

Nhóm sinh viên thuyết trình tại chung kết cuộc thi Startup Wheel 2024 - Cuộc thi khởi nghiệp lớn nhất Đông Nam Á, Bảng Vietnam Youth Startup. (Ảnh minh hoạ)

Phê duyệt Chương trình "Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp giai đoạn 2026-2035"

Chương trình "Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp giai đoạn 2026-2035" hướng tới xây dựng môi trường thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp cho học sinh, sinh viên; phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp trong cơ sở giáo dục; và gắn hoạt động khởi nghiệp với đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế tri thức.

Từ phải qua: Trần Đình Hoàng Phúc, cậu bé giành 8.0 IELTS khi mới 10 tuổi; Nguyễn Ngọc Linh Đan, nữ sinh lớp 8 với thành tích 8.5 IELTS.

Những học sinh vượt mốc 8.0 IELTS chia sẻ bí kíp xa rời AI để tư duy độc lập

Đạt 8.0 IELTS khi mới 10 tuổi nhưng vẫn "tiếc vì đề dễ", chinh phục mốc 8.5 IELTS lúc đang học lớp 8 và tự tin hướng tới điểm 9.0... là thành tích mà nhiều bạn nhỏ Việt Nam giành được trong năm qua. Đáng chú ý, có trường hợp đã có thể từ bỏ AI để tư duy, phân tích độc lập nhiều bài nghiên cứu tiếng Anh vốn "khó nhằn".

Học sinh Trường trung học phổ thông Đồng Đăng lắng nghe chiến sĩ Đồn Biên phòng Cửa khẩu Hữu Nghị giới thiệu về cột mốc quốc giới số 1116.

Học bên cột mốc biên cương

Tại tỉnh Lạng Sơn, mô hình “Tiết học biên cương” đã và đang được triển khai hiệu quả tại nhiều cấp học ở các địa phương, lan tỏa tình yêu nước, trách nhiệm với Tổ quốc cho thế hệ măng non.

Nhà giáo Ưu tú Nguyễn Văn Đóa (ngoài cùng bên phải) cùng hai học sinh tại Olympic Vật lý quốc tế năm 2024.

Nuôi dưỡng đam mê cho học sinh giỏi Vật lý

Hơn 20 năm công tác trong ngành giáo dục, trong đó có 17 năm tại Trường trung học phổ thông chuyên Bắc Giang (tỉnh Bắc Ninh), Nhà giáo Ưu tú Nguyễn Văn Đóa may mắn được trực tiếp giảng dạy, bồi dưỡng đội tuyển học sinh giỏi môn Vật lý, nhiều năm có học sinh là thành viên trong đội tuyển Olympic Vật lý khu vực và quốc tế.

Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Anh Tuấn, Hiệu trưởng Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội).

Trao tặng Huân chương Cành cọ Hàn lâm cho Hiệu trưởng Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn

Ngày 23/2, Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) cho biết: Chính phủ Cộng hòa Pháp đã quyết định trao tặng Huân chương Cành cọ Hàn lâm cho Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Anh Tuấn, Hiệu trưởng nhà trường nhằm ghi nhận những đóng góp nổi bật của ông trong lĩnh vực khoa học, giáo dục và văn hóa.

Tổng Bí thư Tô Lâm dự Lễ khởi công Trường phổ thông nội trú liên cấp xã Ea Rốk, Đắk Lắk. (Ảnh nhandan.vn)

Ươm mầm tri thức nơi phên dậu Tổ quốc

Từ sự kiện lễ khởi công xây dựng Trường Phổ thông Dân tộc nội trú tiểu học và trung học cơ sở tại xã biên giới Ea Rốk (tỉnh Đắk Lắk) diễn ra sáng 11/2 vừa qua, có thể nhìn rộng ra một quyết sách mang tầm chiến lược đang được triển khai trên toàn tuyến biên giới đất liền.

Học sinh Việt Nam. (Ảnh minh họa: ĐẠI THẮNG)

Việt Nam lần đầu tiên tổ chức triển lãm giáo dục tại APAIE 2026

Lần đầu tiên, Việt Nam chính thức tham gia và tổ chức Triển lãm Giáo dục Việt Nam (Vietnam Pavilion) tại Hội nghị và Triển lãm Giáo dục quốc tế khu vực châu Á - Thái Bình Dương (APAIE). Sự kiện đánh dấu một bước phát triển quan trọng trong tiến trình hội nhập quốc tế của giáo dục Việt Nam.

Học sinh Trường trung học cơ sở Linh Sơn, tỉnh Thanh Hóa thăm nhà máy sản xuất của Công ty cổ phần Bamboo King Vina.

Hướng nghiệp - Bài toán chiến lược của giáo dục

Một năm mới mở ra trong bối cảnh giáo dục Việt Nam đứng trước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ cả về tư duy lẫn cấu trúc. Hướng nghiệp, vì thế, không còn là câu chuyện chọn ngành hay chọn trường, mà trở thành bài toán chiến lược: chuẩn bị nguồn nhân lực đáp ứng kỳ vọng phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Lớp học thảo luận tại Trường trung học phổ thông Trí Đức. (Ảnh: THU TRANG)

Dạy học gắn với thực tiễn ngày càng được chú trọng

Thời gian qua, các cơ sở giáo dục phổ thông và đại học đã chú trọng công tác dạy học gắn với thực tiễn. Từ đó, kiến thức trên lớp đã được học sinh, sinh viên vận dụng một cách linh hoạt, sáng tạo, phù hợp điều kiện thực tế của địa phương, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo.

Gần 100 học sinh, phụ huynh và giáo viên lớp 10 Sử 2 Trường trung học phổ thông chuyên Chu Văn An tham gia hoạt động tại Làng Hữu nghị Việt Nam.

“Chạm” vào lịch sử bằng trái tim người trẻ

Giữa những ngày giáp Tết Bính Ngọ 2026, các hoạt động do học sinh, phụ huynh và giáo viên lớp 10 Sử 2, Trường trung học phổ thông Chuyên Chu Văn An, thành phố Hà Nội khởi xướng đã đưa lịch sử ra khỏi trang sách, “chạm” vào đời sống bằng những hành động tri ân cụ thể, giàu tính nhân văn.

(Ảnh minh họa)

Bộ Giáo dục và Đào tạo chốt quy định bỏ xét riêng học bạ, cho thí sinh đăng ký tối đa 15 nguyện vọng

Thí sinh xét học bạ phải đạt tối thiểu điểm thi tốt nghiệp là 15/30; được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng vào các chương trình đào tạo, các trường khác nhau; siết lại việc cộng điểm đối với chứng chỉ ngoại ngữ..., là những thay đổi đáng chú ý trong Quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 của Bộ Giáo dục và Đào tạo. 

Tự chủ đại học và đổi mới sáng tạo: Đòn bẩy thúc đẩy đại học Việt Nam bứt phá

Tự chủ đại học và đổi mới sáng tạo: Đòn bẩy thúc đẩy đại học Việt Nam bứt phá

Bước vào giai đoạn phát triển mới, với vai trò then chốt trong chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao, giáo dục đại học được tạo nhiều điều kiện thuận lợi để bứt phá phát triển. Nhưng để không “lỡ nhịp”, điều quyết định nằm ở chỗ mỗi cơ sở giáo dục đại học có "dám lựa chọn" cho mình một chiến lược phát triển nhất quán hay không.

(Ảnh minh họa : ĐẠI THẮNG)

Tăng cường thực nghiệm và lấy ý kiến phản hồi trong biên soạn tài liệu giáo dục địa phương

Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất quy định bắt buộc tổ chức dạy học thực nghiệm đối với bản thảo tài liệu giáo dục địa phương trước khi trình thẩm định, đồng thời khuyến khích thu thập ý kiến phản hồi của học sinh nhằm nâng cao tính sư phạm, tính khả thi và mức độ phù hợp của tài liệu khi triển khai thực tế.