Mái trường của trí tuệ, nhân văn và khát vọng

“Xét rằng cần phải nâng cao nền văn học Việt Nam cho xứng đáng với một nước độc lập và để theo kịp bước các nước tiên tiến trên hoàn cầu” là sứ mệnh Chủ tịch Hồ Chí Minh giao phó khi thành lập Ban Đại học Văn khoa (10/10/1945), tiền thân của Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn hôm nay.

Chỉ 1 tháng sau khi ký Sắc lệnh số 45 thành lập Ban Đại học Văn khoa, Chủ tịch Hồ Chí Minh trực tiếp chủ tọa Lễ Khai giảng niên khóa đầu tiên của Đại học Quốc gia Việt Nam vào ngày 15/11/1945.
Chỉ 1 tháng sau khi ký Sắc lệnh số 45 thành lập Ban Đại học Văn khoa, Chủ tịch Hồ Chí Minh trực tiếp chủ tọa Lễ Khai giảng niên khóa đầu tiên của Đại học Quốc gia Việt Nam vào ngày 15/11/1945.

Hành trình 80 năm - dù dưới các tên gọi Đại học Văn khoa (1945), Đại học Tổng hợp Hà Nội (1956), Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (1995) là di sản quý giá, nguồn lực quan trọng để nhà trường tiếp tục phát triển đột phá trong kỷ nguyên tri thức số toàn cầu.

Sau khi hòa bình được lập lại ở miền bắc, Chính phủ hợp nhất Ban Đại học Văn khoa với một số cơ sở đại học để hình thành Trường đại học Tổng hợp Hà Nội (1956) - trung tâm khoa học cơ bản, đa ngành hàng đầu của đất nước. Học phong Đại học Tổng hợp Hà Nội vang danh trên trường khoa học quốc gia và quốc tế; lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn hội tụ nhiều bậc danh sư xuất sắc. Năm 1995, Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn ra đời trên cơ sở phân tách Trường đại học Tổng hợp Hà Nội. Suốt 3 thập kỷ hoạt động trong cơ cấu Đại học Quốc gia Hà Nội (1995-2025), nhà trường đã đạt được nhiều thành tựu to lớn, trở thành trung tâm đào tạo nhân lực chất lượng cao và bồi dưỡng nhân tài, nghiên cứu khoa học xuất sắc, tư vấn chính sách vĩ mô cho Đảng và Nhà nước, sáng tạo và truyền bá tri thức khoa học xã hội và nhân văn, lan tỏa tiếng Việt và văn hóa Việt Nam ra thế giới...

Trên quan điểm “hàn lâm làm nền tảng-hiện đại là xu hướng”, nhà trường hoàn thiện triết lý giáo dục “Văn hiến-hiện đại-khai phóng” và kiên định hệ giá trị cốt lõi “Tiên phong-Sáng tạo-Chất lượng cao-Trình độ cao”. Văn hóa bảo đảm chất lượng và xếp hạng đại học được chú trọng: 100% chương trình cử nhân được kiểm định chất lượng theo chuẩn quốc gia và quốc tế (AUN-QA); năm 2024, lĩnh vực khoa học xã hội của nhà trường được tổ chức Times Higher Education xếp hạng 501-600 thế giới; năm 2025, Bộ Giáo dục và Đào tạo đánh giá nhà trường thuộc nhóm cơ sở giáo dục đại học có kết quả kiểm định chất lượng giáo dục cao nhất cả nước.

Nhà trường hiện có 500 viên chức, trong đó, cán bộ khoa học có học vị Tiến sĩ đạt 85%, học hàm Giáo sư, Phó Giáo sư đạt 25%; 30 chương trình cử nhân, 28 chương trình thạc sĩ và 22 chương trình Tiến sĩ; gần 14.000 người học (học viên sau đại học và lưu học sinh chiếm khoảng 25%).

Nhà trường đã thực hiện nhiều chương trình khoa học nhà nước; xuất bản hàng nghìn sách chuyên khảo và giáo trình; công bố quốc tế hằng năm đạt gần 200 ấn phẩm (trong đó khoảng 100 bài thuộc danh mục web of science). Nhà trường đang triển khai Đề án Biên soạn, xuất bản sách phục vụ đào tạo và nghiên cứu khoa học (giai đoạn 2024-2029), gồm 300 chuyên khảo, 200 giáo trình, 100 sách dịch. Đề án khẳng định mạch nguồn tri thức truyền thống Văn khoa-tinh hoa Tổng hợp-danh tiếng Nhân văn, đồng thời thể hiện tầm nhìn chiến lược và cam kết của nhà trường trong dẫn dắt quốc gia về đào tạo, nghiên cứu, tư vấn chính sách, sáng tạo và truyền bá tri thức về khoa học xã hội và nhân văn ra cộng đồng và thế giới.

Với hơn 200 đối tác toàn cầu, hằng năm nhà trường đón hơn 1.000 sinh viên và gần 300 lượt nhà khoa học quốc tế đến học tập, giảng dạy, nghiên cứu. Nhiều cựu sinh viên quốc tế của trường trở thành chính khách, đại sứ, học giả uy tín. Hiện nay, nhà trường đang đẩy mạnh chiến lược quốc tế hóa đào tạo, tối thiểu 30% học phần được giảng dạy bằng tiếng Anh, công nhận tín chỉ, đưa người học đi trao đổi quốc tế.

Thành tựu của hành trình 80 năm Văn khoa-Tổng hợp-Nhân văn góp phần vào thành công chung của giáo dục đại học Việt Nam hiện đại. Ghi nhận tinh thần hăng say lao động và phụng sự Tổ quốc của nhà trường, Đảng và Nhà nước đã phong tặng nhiều huân chương, danh hiệu cao quý: Huân chương Độc lập hạng nhất (2001), Anh hùng lao động (2005), Huân chương Hồ Chí Minh (2010), Huân chương Lao động hạng nhất (2015, 2025); gần 30 nhà giáo được trao tặng giải thưởng Hồ Chí Minh và giải thưởng Nhà nước.

Trong thư chúc mừng gửi trường ngày 10/10/2025 nhân kỷ niệm 80 năm truyền thống và 30 năm phát triển, đồng chí Tô Lâm, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam ghi nhận những đóng góp, bày tỏ tin tưởng và kỳ vọng rằng “với triết lý Văn hiến-hiện đại-khai phóng và tinh thần đổi mới sáng tạo, nhà trường sẽ tiếp tục phát triển đột phá, kết hợp giữa truyền thống và đổi mới, văn hiến và thời đại, hàn lâm và hội nhập, tinh hoa và đại chúng; đến năm 2030, một số lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn của nhà trường được xếp hạng trong nhóm 150 đại học châu Á”.

Thời gian tới, trường đẩy mạnh đổi mới toàn diện để phát triển đột phá: Tái cấu trúc tổ chức bộ máy theo hướng tinh-gọn-mạnh, quản trị đại học số hiện đại, quốc tế hóa đào tạo và nghiên cứu; bồi dưỡng đội ngũ, thu hút nhân tài, phát triển đội ngũ chuyên gia đầu ngành xuất sắc, viên chức chuyên nghiệp; phát triển cơ cấu đào tạo theo hướng liên ngành, xuyên lĩnh vực, khoa học cơ bản định hướng ứng dụng, cung cấp đội ngũ nhân lực trình độ cao cho đất nước; triển khai các chương trình khoa học trọng điểm, hướng đến các cụm công trình xuất sắc đạt giải thưởng danh giá trong và ngoài nước, các tư vấn chính sách đỉnh cao cho Trung ương và địa phương…

Kiên định triết lý và quyết tâm đổi mới, Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn sẽ tiếp tục là mái trường của trí tuệ, nhân văn và khát vọng; nơi nuôi dưỡng nhân tài, sáng tạo tri thức, góp phần xây dựng nền tảng văn hóa, con người Việt Nam và lan tỏa các giá trị tốt đẹp của dân tộc ra thế giới - như lời chúc của Tổng Bí thư Tô Lâm gửi đến nhà trường ngày 10/10/2025.

Có thể bạn quan tâm

Các đại biểu, giảng viên và sinh viên chụp ảnh lưu niệm tại chương trình. (Ảnh: TQ)

Đổi mới hoạt động lớp học, nâng cao năng lực giao tiếp tiếng Anh

Chương trình chuyên đề “Phát triển sự tự tin khi nói tiếng Anh: Các hoạt động thực tiễn trong lớp học dành cho giáo viên tiếng Anh” nhằm tạo cơ hội trao đổi học thuật, chia sẻ kinh nghiệm giảng dạy và tiếp cận các phương pháp dạy học tiếng Anh hiện đại, hướng tới nâng cao năng lực giao tiếp cho người học.

Trẻ em trực tiếp trải nghiệm điều khiển robot lập trình thông minh tại gian hàng Neopia, kích thích tư duy sáng tạo và niềm yêu thích khoa học công nghệ.

[Ảnh] Đổi mới phương pháp học tập qua công nghệ và đồ chơi giáo dục tại VietEdu Fair 2026

Ngày 15/10, Triển lãm quốc tế giáo dục Việt Nam 2026 (VietEdu Fair 2026) chính thức mở cửa tại Trung tâm triển lãm Việt Nam (Hà Nội). Sự kiện giới thiệu các giải pháp công nghệ giáo dục, thiết bị học tập STEM và dòng đồ chơi phát triển trí tuệ, phản ánh xu hướng "học qua chơi" đang ngày càng chiếm ưu thế trong giáo dục hiện đại.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng các đồng chí lãnh đạo và đại diện GELEXIMCO bấm nút khánh thành Trung tâm Đổi mới sáng tạo liên ngành. (Ảnh: TOÀN PHƯƠNG)

Khánh thành Trung tâm Đổi mới sáng tạo liên ngành tại Đại học Bách khoa Hà Nội

Ngày 15/10, Tập đoàn GELEXIMCO và Đại học Bách khoa Hà Nội tổ chức khánh thành Trung tâm Đổi mới sáng tạo liên ngành, đánh dấu bước tiến mới trong quan hệ hợp tác chiến lược giữa hai đơn vị, đồng thời thúc đẩy mô hình phối hợp “3 nhà”: Nhà nước-Nhà trường-Doanh nghiệp trong nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ.

Hội nghị công bố quyết định và kế hoạch giám sát đối với Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ Giáo dục và Đào tạo. (Ảnh: NGUYỄN MẠNH)

[Infographic] Đoàn Giám sát của Ban Bí thư thực hiện giám sát chuyên đề về công tác giáo dục phổ thông

Hoạt động giám sát thực hiện theo chương trình tổng thể của Ban Bí thư, nhằm đánh giá khách quan kết quả thực hiện, làm rõ những nội dung còn hạn chế, tồn tại, những vấn đề nhân dân và hệ thống chính trị quan tâm, đề xuất giải pháp tiếp tục đổi mới giáo dục phổ thông trong thời gian tới. 

Hình ảnh tại buổi gặp mặt đội tuyển tham dự Kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp thành phố năm học 2026-2027. (Ảnh: Trường THPT Việt Đức)

Hà Nội: Công bố kết quả giải thi chọn học sinh giỏi Thành phố và chọn đội tuyển dự thi cấp quốc gia

Ngày 13/10, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội công bố Quyết định công nhận học sinh đoạt giải trong kỳ thi chọn học sinh giỏi thành phố và chọn đội tuyển học sinh giỏi dự thi cấp quốc gia các môn văn hóa lớp 12 cấp trung học phổ thông năm học 2026-2027. Năm nay, thành phố có 3.331 học sinh đoạt giải. 

Đồng chí Trịnh Văn Quyết, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương, Trưởng đoàn Giám sát chủ trì hội nghị. (Ảnh: NGUYỄN MẠNH)

Giám sát việc thực hiện Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị: Tập trung vào lĩnh vực giáo dục phổ thông

Ngày 13/10, tại trụ sở Bộ Giáo dục và Đào tạo, Đoàn giám sát của Ban Bí thư Trung ương Đảng về triển khai thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo tổ chức Hội nghị công bố quyết định và kế hoạch giám sát đối với Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Phiên thảo luận với chủ đề "Gen Z & Dấu chân xanh” tập trung vào những vấn đề thiết thực với người trẻ trong thời đại số. (Ảnh: DƯƠNG TRIỀU)

Trang bị kỹ năng tài chính số an toàn cho sinh viên

Ngày 12/10, tại Hà Nội, báo Tiền Phong phối hợp một số đơn vị tổ chức tọa đàm “Chạm số - Sống xanh” nhằm tạo diễn đàn để sinh viên trao đổi về xu hướng thanh toán số, kỹ năng quản lý tài chính cá nhân, an toàn giao dịch, góp phần lan tỏa thông điệp về lối sống xanh, tiêu dùng có trách nhiệm trong thế hệ trẻ. 

Hoạt động nghiên cứu, thực hành tại Đại học Phenikaa. (Ảnh: THƠM VŨ)

Nâng cao hiệu quả hoạt động khoa học, công nghệ trong giáo dục đại học

Cùng với đào tạo, công tác nghiên cứu, phát triển khoa học, công nghệ là một trụ cột quan trọng của giáo dục đại học. Thời gian qua, hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được các cơ sở giáo dục đại học tích cực triển khai nhằm góp phần tạo động lực cho phát triển kinh tế-xã hội đất nước.

Ngày hội quy tụ gần 70 trường đại học và tổ chức giáo dục hàng đầu đại diện cho 17 quốc gia thành viên Liên minh châu Âu. (Ảnh: BTC)

Hợp tác giáo dục mở rộng ra nhiều cơ hội học tập cho sinh viên Việt Nam tại Liên minh châu Âu

Tuần lễ Giáo dục châu Âu 2026 đã chính thức khép lại sau chuỗi hoạt động sôi nổi diễn ra từ ngày 8-11/10 tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. Sự kiện quy tụ gần 70 trường đại học, cơ sở giáo dục đến từ 17 quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU), thu hút hơn 2.700 học sinh, sinh viên và phụ huynh.

Một trong 4 ưu tiên của giáo dục Việt Nam trong quá trình chuyển đổi số là đẩy mạnh hợp tác quốc tế. Trong ảnh: Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn cùng các đại biểu tại Triển lãm Giáo dục và công nghệ giáo dục. (Ảnh: NGUYỄN MẠNH)

Bốn ưu tiên của giáo dục và đào tạo trong quá trình chuyển đổi số

Trong bối cảnh công nghệ số và AI mở ra những cơ hội rất lớn cho giáo dục, nhưng đồng thời đặt ra các thách thức, đòi hỏi người học, người thầy, nhà trường và cả hệ thống giáo dục cũng phải chuyển đổi để không chỉ thích ứng mà còn từng bước làm chủ, định hướng việc sử dụng AI vì sự phát triển của con người.