Lưu giữ lịch sử qua phim tài liệu

Trong suốt hơn 20 năm làm báo, làm quản lý văn hóa, Nghệ sĩ Nhân dân Huỳnh Văn Hùng (Huỳnh Hùng) luôn giữ cho mình mạch nguồn sáng tạo. Những thước phim tài liệu của ông không chỉ mang dấu ấn cá nhân với nhiều giải thưởng cao quý, mà còn để lại những giá trị lịch sử còn mãi với thời gian.

Đạo diễn Huỳnh Hùng và ê-kíp làm phim tài liệu. (Ảnh nhân vật cung cấp)
Đạo diễn Huỳnh Hùng và ê-kíp làm phim tài liệu. (Ảnh nhân vật cung cấp)

Dấu ấn phim tài liệu

Nghệ sĩ Nhân dân Huỳnh Hùng sinh năm 1960, quê huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam (cũ), hiện ông sinh sống tại thành phố Đà Nẵng. Ông tốt nghiệp Khoa Ngữ văn, Trường đại học Tổng hợp Huế năm 1982.

Gắn bó với lĩnh vực văn hóa, báo chí, từng trải qua nhiều vị trí khác nhau như cán bộ văn phòng huyện Điện Bàn (cũ), Trưởng phòng Văn hóa-Thông tin-Thể thao huyện Điện Bàn; Phó Giám đốc Trung tâm Truyền hình Việt Nam tại Đà Nẵng; Giám đốc Đài Phát thanh-Truyền hình Đà Nẵng (cũ); Giám đốc Sở Văn hóa-Thể thao thành phố Đà Nẵng (cũ). Với hành trình hơn 20 năm làm báo, ở nhiều cương vị khác nhau, nhưng ông là một đạo diễn phim tài liệu thành công, để lại nhiều dấu ấn trong lòng khán giả.

Là người xứ Quảng, mạch chảy văn hóa đã thấm đẫm trong ông, nuôi dưỡng chất liệu cảm xúc bất tận để không ngừng sáng tạo. Với ông, tình yêu quê hương, đất nước, niềm tự hào về lịch sử dân tộc Việt Nam qua những nhân vật lịch sử, luôn thôi thúc ông tìm hiểu và “nuôi đề tài”.

Tên tuổi ông gắn với các bộ phim tài liệu nổi tiếng như “Sông núi khắc tên” kể về danh tướng Nguyễn Văn Thoại, “Người giữ thành Hà Nội” nói về Tổng đốc Hoàng Diệu; “Trang đời huyền thoại” về chân dung Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Thứ (Mẹ Thứ); “Con mắt còn có đuôi” về học giả, nhà báo Phan Khôi; Một tấm gương, “Một tấm lòng” về chân dung ông Hồ Nghinh, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Quảng Nam- Đà Nẵng

Năm 1997, bộ phim “Người giữ thành Hà Nội” - một tác phẩm xuất sắc của ông về Tổng đốc Hoàng Diệu, được trao đến 8 giải thưởng và huy chương các loại. Chính tác phẩm này đã đánh dấu đậm nét con đường của ông khi chọn phim tài liệu để gửi gắm giấc mơ điện ảnh. Phim “Trang đời huyền thoại” đạt Huy chương vàng Liên hoan truyền hình toàn quốc; Giải B Hội Nhà báo Việt Nam; Giải B (không có giải A), Giải thưởng văn học nghệ thuật Đà Nẵng lần thứ nhất, giai đoạn 1997-2005.

Năm 2017, ông và ê-kíp công chiếu phim tài liệu “Sóng cửa Hàn” đúng dịp chào mừng kỷ niệm 160 năm Ngày Đà Nẵng kháng Pháp (1858- 2018). Đây không chỉ là bộ phim tài liệu lịch sử đơn thuần, mà còn gợi mở, khai thông rất nhiều vấn đề còn bỏ ngỏ của lịch sử. Bằng sự sáng tạo, kết nối và xâu chuỗi các sự kiện lịch sử qua từng thước phim minh chứng cụ thể cho một thời quân và dân Đà Nẵng sẵn sàng xả thân vì nghĩa lớn. Trong phim, có nhiều ý kiến của các nhà khoa học lịch sử lần đầu tiên công bố, khẳng định về thời điểm lịch sử của Đà Nẵng lúc bấy giờ.

Đạo diễn Huỳnh Hùng đúc kết: "Tôi khá thú vị với mảng phim tài liệu, đây là một thể loại vừa có giá trị tư tưởng, vừa có giá trị nghệ thuật. Phim tài liệu là phim có dấu ấn cá nhân, dấu ấn tác giả khá rõ, không như các thể loại khác. Phim tài liệu là phim mà nếu biết đầu tư, công sức tâm huyết thì giá trị của phim sẽ sống với thời gian. Một bộ phim tài liệu hay, sản xuất 1 lần nhưng có thể phát đi phát lại nhiều lần, thậm chí 10 đến 20 năm sau. Đây là nơi lưu giữ ký ức một cách sống động...".

Ông dẫn chứng, phim “Trang đời huyền thoại” do ông và các đồng nghiệp sản xuất năm 1997 về Mẹ Thứ - biểu tượng của Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng, trung dũng, tận hiến, hy sinh; đến nay sau gần 30 năm phát lại vẫn còn nguyên cảm xúc, nguyên giá trị.

5f1bfc0e86c00c9e55d1-1895.jpg
Nghệ sĩ Nhân dân, đạo diễn Huỳnh Văn Hùng. (Ảnh: Anh đào)

Người kết nối, gìn giữ và bảo vệ các di sản văn hóa

Đối với ngành văn hóa Đà Nẵng, thời điểm làm Giám đốc Sở Văn hóa-Thể thao Đà Nẵng, ông là người theo đuổi đến cùng để giữ lại, bảo vệ Di tích quốc gia đặc biệt Thành Điện Hải và Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia Hải Vân quan.

Lý giải về điều này, ông cho rằng, di sản văn hóa là giá trị, là những trầm tích của các lớp tiền nhân đã đổ mồ hôi, công sức, máu xương để tạo ra. Hiện nay, những giá trị đó còn đọng lại trong các di sản. Dưới góc nhìn của một người làm công tác văn hóa, lịch sử, làm phim, nếu biết khai thác quá khứ, phát huy giá trị thì đây là một nguồn lực rất lớn, có giá trị đóng góp vào sự phát triển kinh tế-xã hội.

Đối với đất và người xứ Quảng, ông nhận ra những giá trị cốt lõi, nhiều con người đất Quảng có tư tưởng, tầm nhìn vượt khỏi ranh giới quê hương, mang tầm quốc gia, dân tộc, như Hoàng Diệu, Trần Quý Cáp, Phạm Phú Thứ, Trần Cao Vân, Phan Châu Trinh; hay thời nay có nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình, ông Hồ Nghinh… Họ là người con của quê hương xứ Quảng nhưng có đóng góp lớn cho sự nghiệp yêu nước và cách mạng của dân tộc và ông là người may mắn, khi được thực hiện những bộ phim về họ.

Là chủ nhân của hàng chục giải thưởng nhưng đạo diễn Huỳnh Hùng vẫn khiêm tốn khi trải lòng: “Hơn 20 năm làm báo, tôi đã có một số phim tài liệu mà bây giờ ngồi xem lại, tôi vẫn khẳng định rằng, lựa chọn, theo đuổi và đam mê làm phim của mình là đúng. Đời một người làm báo, có một vài tác phẩm khiến mọi người nhớ đến, đó đã là hạnh phúc lắm rồi”.

Có thể bạn quan tâm

Các đồng chí lãnh đạo tỉnh tặng hoa chúc mừng Hội thảo khoa học. (Ảnh: A.T)

Bắc Ninh: Phát huy giá trị hệ thống di tích thuộc phòng tuyến sông Như Nguyệt

Ngày 14/8, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh tổ chức Hội thảo khoa học về Bảo tồn và phát huy hệ thống di tích thuộc phòng tuyến sông Như Nguyệt. 45 bài tham luận của các nhà nghiên cứu, tiếp cận vấn đề từ nhiều góc độ đã làm rõ và khẳng định giá trị của hệ thống di tích thuộc phòng tuyến sông Như Nguyệt.

Điện ảnh Quân đội nhân dân vinh dự nhận nhiều giải thưởng uy tín. (Nguồn: Điện ảnh Quân đội nhân dân)

Hành trình vẻ vang 66 năm của Điện ảnh Quân đội nhân dân

Kỷ niệm 66 năm Ngày truyền thống Điện ảnh Quân đội nhân dân (17/8/1960-17/8/2026), cán bộ, nghệ sĩ, chiến sĩ của đơn vị có dịp nhìn lại chặng đường vẻ vang và đáng tự hào. Từ chiến trường đến thời bình, đội ngũ làm phim quân đội đã góp phần lưu giữ những giá trị tinh thần đặc biệt quan trọng của đất nước và quân đội.

[Video] Giới thiệu sự kiện “Cùng Việt Nam tiến bước 2026”

[Video] Giới thiệu sự kiện “Cùng Việt Nam tiến bước 2026”

Sự kiện “Cùng Việt Nam tiến bước” tổ chức vào năm 2025 với hàng triệu bước chân đã cùng tạo nên một hành trình đầy tự hào. Hơn 1,1 triệu người tham gia, cùng nhau tích lũy 6 tỷ bước chân – lan tỏa tinh thần đoàn kết, rèn luyện sức khỏe và khát vọng vươn lên. Và hành trình ấy sẽ chính thức trở lại trong mùa thu này.

Công viên Thống Nhất có nhiều tiềm năng phát triển không gian sáng tạo. (Ảnh: Ngọc Liên

Ươm mầm không gian sáng tạo

Với diện tích rộng, hệ thống cây xanh lâu năm và cảnh quan mở, Công viên Thống Nhất (Hà Nội) có nhiều lợi thế trở thành một không gian sáng tạo giữa lòng Thủ đô. Nhiều ý tưởng đang được “ươm mầm” nhằm khai thác tiềm năng sẵn có, tạo nên đời sống sáng tạo thường xuyên phục vụ cộng đồng.

Đại diện các cơ quan tiến hành động thổ bắt đầu khai quật khẩn cấp. (Ảnh: Bảo tàng Nghệ An-Xô Viết Nghệ Tĩnh)

Nghệ An: Khai quật khẩn cấp mộ gạch cổ tại Rú Bụt

Ngày 13/8, thông tin từ Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nghệ An cho biết, Bảo tàng Nghệ An-Xô Viết Nghệ Tĩnh phối hợp Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội đang tổ chức khai quật khẩn cấp lăng mộ gạch cổ tại xã Kim Liên. Sau hai ngày khai quật, nhiều hiện vật đã được tìm thấy.

Các nghệ nhân vừa nghe nhạc vừa vẽ tranh. (Ảnh: THÙY VÂN)

Zhostovo - thương hiệu khay vẽ thủ công nổi tiếng của Nga

Phong cách nghệ thuật Zhostovo với những bó hoa rực rỡ đầy biểu cảm và hài hòa khó có thể nhầm lẫn với bất kỳ nghệ thuật nào khác trên thế giới. Đằng sau mỗi chiếc khay được vẽ là lịch sử nghệ thuật dân gian Nga, đã tồn tại qua nhiều thế kỷ, vẫn giữ được giá trị và chỉ cần nhìn thấy là đã cảm nhận được "chất Nga".

Nhà báo Nguyễn Đức Lợi, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam phát biểu tại sự kiện. (Ảnh: TRẦN HUẤN)

Phát động Giải Báo chí toàn quốc "Vì sự nghiệp phát triển Văn hóa Việt Nam" năm 2026

Giải Báo chí toàn quốc “Vì sự nghiệp phát triển văn hóa Việt Nam” lần thứ tư, năm 2026 được điều chỉnh theo hướng giảm số lượng, nâng cao chất lượng và giá trị tôn vinh. Ban tổ chức bổ sung giải Đặc biệt, trao cho tác phẩm xuất sắc nhất được lựa chọn từ 5 loại hình báo chí, với giá trị 100 triệu đồng và một chuyến du lịch.

Luật Phát triển công nghiệp văn hóa ra đời sẽ tạo "cú huých" chính sách cho công nghiệp văn hóa. (Ảnh: LINH BẢO)

Tạo “cú huých” chính sách cho công nghiệp văn hóa

Việc xây dựng dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, đồng thời triển khai các chỉ đạo, kết luận của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Phiên họp thứ hai của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam.

Phim có sự trở lại của Tom Holland. (Ảnh chụp màn hình)

“Người Nhện” lập kỷ lục vô tiền khoáng hậu, “The Odyssey” thiết lập cột mốc mới

Cuộc đua màn ảnh rộng trên thế giới mùa phim hè 2026 đang chứng kiến sự bùng nổ chưa từng có. Trong khi siêu phẩm “Spider-Man: Brand New Day” (tạm dịch “Người Nhện: Khởi đầu mới”) đang càn quét mọi kỷ lục doanh thu, thì “The Odyssey” của đạo diễn Christopher Nolan cũng chính thức ghi tên mình vào lịch sử điện ảnh.

Không gian Hồ Văn thuộc Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu-Quốc Tử Giám là nơi diễn ra chương trình. (Ảnh: Ban tổ chức)

Nghệ thuật trở thành nhịp cầu kết nối yêu thương trong mùa Vu Lan

Từ Hồ Văn, chương trình "Duyên 8" tiếp tục kể những câu chuyện, chia sẻ những ký ức về mẹ bằng âm nhạc. Không chỉ lan tỏa yêu thương trong mùa Vu Lan, góp phần khơi dậy tinh thần đạo hiếu, đạo học, để mỗi lần trở về với cha mẹ cũng là một lần mỗi người trở về với những giá trị bền vững của văn hóa Việt.