Quảng trường trung tâm trong tương lai gần sẽ là “trái tim” của đô thị Đà Nẵng. Nơi hội tụ được các giá trị lõi về văn hóa - xã hội của thành phố. Đây cũng là một trong những nỗ lực lớn của chính quyền sau rất nhiều năm để thành phố phát triển “nóng”, khi kinh tế và văn hóa không được đặt song song cùng phát triển. Việc đầu tư, tôn tạo các giá trị văn hóa mang tính trọng tâm, trọng điểm sẽ từng bước lấy lại được sức vóc cho Đà Nẵng sau nhiều biến cố.
Quảng trường trung tâm trong tương lai là không gian công cộng ở khu vực có di tích quốc gia đặc biệt Thành Điện Hải - chứng tích ngày đầu kháng Pháp, trung tâm hành chính Đà Nẵng hiện nay, cùng bảo tàng lịch sử, bến du thuyền... Theo quy hoạch này, Quảng trường trung tâm Đà Nẵng là dự án được triển khai tiếp giáp đường Bạch Đằng, Trần Phú, Quang Trung và Lý Tự Trọng. Sau khi hoàn thành, đây sẽ trở thành không gian công cộng biểu tượng cho người dân và tầm nhìn đô thị bản sắc của Đà Nẵng, kết nối với nhiều điểm nhấn khác của đô thị.
Để triển khai dự án, sẽ có một tuyến đường ngầm đoạn tại đường Trần Phú và bãi đỗ xe ngầm, tạo một không gian công cộng rộng lớn. Bên cạnh đó, các tòa nhà chung quanh được khuyến khích chuyển đổi thành các công năng phù hợp để tích hợp tốt hơn với Quảng trường trung tâm.
Theo kiến trúc sư Phùng Phú Phong, Phó Giám đốc phụ trách Sở Xây dựng Đà Nẵng, khu vực quy hoạch Quảng trường trung tâm có nhiều thuận lợi khi hầu hết là đất công sản, không vướng giải tỏa đền bù. Hiện, thành phố đã trùng tu di tích đặc biệt quốc gia thành Điện Hải, sẽ di dời bảo tàng Đà Nẵng từ trong khu vực thành về tòa nhà hơn 100 tuổi ven sông Hàn. Phía đơn vị tư vấn Singapore khi làm đồ án điều chỉnh quy hoạch chung cho thành phố đã đồng ý định hướng quảng trường trước thành Điện Hải. Bên cạnh đó, Viện Kiến trúc quốc gia (Bộ Xây dựng) đã chủ trì và nhiều lần bảo vệ đồ án thiết kế quảng trường trung tâm tại khu vực này.
Ông Phong cho biết thêm, với diện tích không rộng, chỉ 9 ha, nhưng Quảng trường trung tâm mang ý nghĩa rất lớn về giá trị lịch sử, văn hóa. Thành phố cũng tính đến việc làm quảng trường trung tâm ở trên, phía dưới là không gian ngầm các bãi đỗ xe. Trong tương lai, đường Bạch Đằng sẽ là tuyến đi bộ ven sông Hàn kéo dài từ chân cầu Trần Thị Lý đến cầu Thuận Phước, ngang qua quảng trường. Thành phố đã tôn trọng hiện trạng và lấy chính các công trình này làm điểm nhấn kiến trúc. Để không xung đột giao thông và tạo không gian liền mạch từ thành Điện Hải ra đến mép sông Hàn, thành phố sẽ ngầm hóa hai tuyến đường này (đoạn đi qua quảng trường), sau đó tổ chức lại giao thông. Công chức thành phố vẫn đến trụ sở làm việc và các khách sạn vẫn hoạt động bình thường. TP Đà Nẵng sẽ mua lại dự án bến du thuyền, chuyển đổi công năng để làm trung tâm thông tin du lịch, triển lãm theo chuyên đề. Dự kiến trong tháng 6 tới, TP Đà Nẵng sẽ tổ chức thi phương án kiến trúc, thuê các đơn vị tư vấn trong và ngoài nước để nhanh chóng chọn ra ý tưởng phù hợp để triển khai.
Đây là lần thứ ba TP Đà Nẵng chọn lựa vị trí để xây dựng quảng trường trung tâm. Trước đó, năm 1993, thành phố đã quy hoạch tuyến đi bộ từ đường Điện Biên Phủ đến Lý Thái Tổ, Hùng Vương và điểm kết thúc là Quảng trường trung tâm thành phố. Đến năm 2016, thành phố đã lên ý tưởng xây dựng quảng trường trung tâm ở vệt đất 4,4 ha từ Nhà hát Trưng Vương theo trục Hùng Vương và Nguyễn Thái Học, xuống đến đường Bạch Đằng. Nhưng cả hai lần chọn lựa này đều không đi đến kết quả.
Nghệ sĩ Nhân dân Huỳnh Văn Hùng, nguyên Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP Đà Nẵng, người dày công phản biện để thành phố “kịp” dừng các dự án xâm chiếm vùng lõi của di tích đặc biệt cấp quốc gia thành Điện Hải bày tỏ tâm đắc khi nói rằng, việc lãnh đạo thành phố chọn vùng lõi di sản thành Điện Hải làm quảng trường trung tâm là một sự bứt phá. Ở đó có yếu tố lịch sử, văn hóa, điều kiện tự nhiên và dòng sông Hàn. Vị trí làm quảng trường trung tâm cũng chính là độ thị lõi cùng giá trị văn hóa, là nơi in dấu ấn của người Đà Nẵng đại diện cho nhân dân cả nước đi đầu trong kháng chiến chống ngoại xâm. Đây là là dấu ấn đặc biệt riêng của Đà Nẵng khi xây dựng hình ảnh trên hành trình phát triển. “Đầu tư cho văn hóa thì thành phố mới phát triển bền vững. Tôi tin tưởng thành phố sẽ làm được”, ông Hùng nói thêm.
