Lót dạ trước bữa tiệc thế nào để bảo vệ dạ dày, gan và giấc ngủ?

Lịch tất niên liên miên cuối năm, nạp nhiều cồn vào cơ thể khiến nhiều người rất khó cân bằng sức khỏe. Khi uống rượu, bia liên tiếp, cơ thể con người đối mặt với nhiều thay đổi như gan không kịp nghỉ, tim không kịp trở về nhịp ổn định, não không kịp lấy lại nhịp sinh học bình thường. 

Ảnh minh họa.
Ảnh minh họa.

Đừng để cơ thể quá tải vì rượu bia

Việc nạp nhiều cồn vào cơ thể thời gian dài sẽ dễ thấy mình trở nên cáu gắt, mất tập trung, dễ quên việc, ngủ không sâu dù có hôm không uống. Đó là dấu hiệu cơ thể đã quá tải.

Ở tuổi 35–45, câu chuyện thường không phải là “gan tự nhiên yếu hẳn đi”, mà là gánh nền đã khác: nhiều năm thiếu ngủ, stress kéo dài, ít vận động, mỡ nội tạng tích tụ, gan nhiễm mỡ (rất phổ biến), đôi khi kèm tăng huyết áp, trào ngược dạ dày, rối loạn lo âu…

Ngoài ra, khả năng chuyển hóa cồn và dự trữ cơ thể cũng không còn như tuổi 20–25. Vì vậy cùng một lượng rượu, người ở giai đoạn này dễ dính hậu quả hơn: mệt kéo dài sang hôm sau, thậm chí sang hôm sau nữa.

Với phụ nữ và người có bệnh nền (tăng huyết áp, tim mạch, gan, dạ dày, rối loạn lo âu…), ngưỡng chịu đựng của cơ thể thường còn thấp hơn nữa, nên hậu quả sau nhậu có thể rõ hơn, dù uống ít hơn người khác.

Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học Dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, ngay khi rượu chạm vào miệng, một phần nhỏ ethanol đã bắt đầu hấp thu qua niêm mạc. Sau đó, rượu qua thực quản, chảy vào dạ dày. Tại đây, một phần tiếp tục được hấp thu. Phần lớn còn lại xuống ruột non – nơi có bề mặt hấp thu rất rộng, nên ethanol thấm vào máu khá nhanh.​

Máu mang ethanol đi khắp cơ thể. Một phần được đưa lên não. Ở đây, rượu tác động lên các chất dẫn truyền thần kinh, làm thay đổi cách các tế bào thần kinh giao tiếp. Một số hệ thống ức chế tăng hoạt động, khiến ta cảm thấy thư giãn, bớt căng thẳng, dễ buồn ngủ. Một số hệ thống kích thích giảm hoạt động, làm cảm giác e dè, tự kiểm soát giảm xuống. Đó là lý do có người nói nhiều hơn, mạnh miệng hơn, quyết định nhanh hơn khi có rượu.

Song song với đó, gan nhận phần lớn lượng ethanol trong máu. Vai trò của gan giống như một nhà máy xử lý “chất thải hóa học”. Đầu tiên, men ADH (Alcohol Dehydrogenase) biến ethanol thành acetaldehyde – chất này còn độc hơn rượu, có thể góp phần gây đau đầu, buồn nôn, nóng bừng, tim đập nhanh. Sau đó, men ALDH (Aldehyde Dehydrogenase) tiếp tục biến acetaldehyde thành acetate, ít độc hơn, rồi được chuyển hóa tiếp và thải ra ngoài.​

Gan làm việc với tốc độ tương đối ổn định. Nói nôm na, nó không thể “tăng ca thần tốc” chỉ vì hôm nay là tiệc tất niên. Vì vậy, uống nhanh, uống dồn dập vượt quá khả năng chuyển hóa sẽ làm acetaldehyde tích tụ, tăng cảm giác say, đau đầu, mệt mỏi kéo dài.​

Ăn trước tiệc thế nào hợp lý?

Bác sĩ Hoàng nhấn mạnh, một trong những sai lầm lớn nhất là đi nhậu khi bụng đói. Dạ dày trống khiến rượu vừa vào đã thấm rất nhanh, lên thẳng máu, lên thẳng não, gan chưa kịp “làm nóng máy”.

Việc ăn trước tiệc không chỉ để “đỡ say” mà còn để giảm xung lực rượu đổ vào hệ thần kinh và giấc ngủ. Khi dạ dày đã có thức ăn, tốc độ rượu xuống ruột non – nơi hấp thu chính – sẽ chậm lại, tốc độ hấp thu vào máu cũng chậm theo.

Các món nên xuất hiện trước buổi tiệc có thể rất bình dân, dễ kiếm: một bát phở gà nhỏ, một bát bún cá, một suất cơm với ức gà hoặc cá, vài quả trứng luộc, một ly sữa, một hộp sữa chua, vài lát phô mai, một nắm nhỏ hạnh nhân, óc chó, một lát bánh mì.

Những thực phẩm này kết hợp được nhiều yếu tố. Chất béo tốt giúp tạo một lớp màng bảo vệ, lớp đệm cho niêm mạc dạ dày. Protein – đặc biệt là các acid amin như cysteine – là nguyên liệu để cơ thể tổng hợp glutathione, một chất chống oxy hóa quan trọng trong gan.

Một số nghiên cứu trên động vật gợi ý cysteine/glutathione có thể giảm phần nào stress oxy hóa do rượu, nhưng bằng chứng trên người còn hạn chế, nên chỉ nên coi là hỗ trợ dinh dưỡng chứ không phải “thuốc giải rượu”. Tinh bột phức như cơm, bánh mì, yến mạch giúp ổn định đường huyết, tránh tụt đường huyết gây choáng váng.

Khi đã lót dạ kỹ, rượu vào cơ thể như một dòng chảy chậm hơn, ít tạo “sóng” hơn. Điều đó giúp gan đỡ bị quá tải, não đỡ bị “tấn công ồ ạt”, giấc ngủ sau buổi tiệc cũng bớt bị phá nát.

Một mẹo nhỏ để “tự kiểm soát” ở bàn tiệc: thay vì đếm “bao nhiêu ly”, bác sĩ Hoàn khuyến cáo mọi người hãy hình dung đơn vị cồn. Một đơn vị cồn thường được hiểu tương đương khoảng 10g ethanol nguyên chất. Quy đổi thực tế có thể dao động theo loại đồ uống và dung tích, nhưng nguyên tắc là: càng biết mình đã uống “bao nhiêu cồn”, càng dễ dừng đúng lúc.

Có thể bạn quan tâm

Người dân mua sắm thực phẩm tại siêu thị. (Ảnh: ĐỖ THOA)

Bộ Y tế từng bước chuẩn bị nền tảng quản lý an toàn thực phẩm dựa trên phân tích nguy cơ

Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) đánh dấu bước đột phá về đổi mới tư duy quản lý an toàn thực phẩm, chuyển từ kiểm soát từng khâu riêng lẻ, ứng phó bị động sang quản lý toàn bộ chuỗi giá trị thực phẩm dựa trên nguy cơ, chủ động phòng ngừa từ sớm thông qua phân tích nguy cơ.

Đội ngũ y, bác sĩ thực hiện việc lấy tạng. (Ảnh: SONG NGÂN)

Ca hiến tạng đầu tiên tại Gia Lai: Dấu mốc lịch sử của y tế địa phương

Ngày 15/10, Bệnh viện Hùng Vương Gia Lai đã phối hợp thành công với Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia và các bệnh viện lớn trong cả nước để thực hiện ca hiến tạng từ người chết não đầu tiên tại tỉnh Gia Lai - một dấu mốc giàu ý nghĩa nhân văn, khẳng định năng lực chuyên môn và sự phát triển của hệ thống y tế địa phương.

Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà (ở giữa) và đại diện các vụ, cục liên quan trao đổi những nội dung mới của các dự án luật thuộc ngành y tế chuẩn bị trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI. (Ảnh: Trần Minh)

Sửa đổi, bổ sung hành lang pháp lý để công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân hiệu quả hơn

Nhằm giải quyết các vấn đề liên quan đến sắp xếp bộ máy tổ chức; thực hiện cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực y tế; bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, Bộ Y tế đang khẩn trương hoàn thiện để trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI tới đây bốn dự án luật liên quan.

Tiến sĩ Tống Trần Hà, Phó Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em phát biểu.

Đau mạn tính và loãng xương đe dọa sức khỏe phụ nữ tuổi trung niên

Khoảng 30-40% phụ nữ mãn kinh bị loãng xương, trong khi những cơn đau cơ xương khớp, đau đầu và rối loạn tiết niệu sinh dục thường bị xem là biểu hiện bình thường. Việc chủ quan trước những thay đổi sức khỏe ở giai đoạn tiền mãn kinh, mãn kinh có thể khiến phụ nữ bỏ lỡ cơ hội phát hiện sớm và điều trị các bệnh lý liên quan.

Bệnh nhân tổn thương nhiều cơ quan khi mắc sốt rét nặng. (Ảnh: BVCC)

Người đàn ông hôn mê, suy đa cơ quan vì sốt rét sau khi trở về từ châu Phi

Vàng da, vàng mắt kéo dài sau khi trở về từ Congo, người đàn ông 46 tuổi tự uống thuốc nam thay vì nhập viện điều trị. Chỉ đến khi rối loạn ý thức, phải thở máy, bệnh nhân mới được phát hiện mắc sốt rét nặng, tổn thương nhiều cơ quan. Ca bệnh cảnh báo nguy cơ bỏ sót sốt rét ở người trở về từ vùng dịch lưu hành.

(Ảnh minh họa do AI thiết kế)

Mùi hoa sữa gây khó chịu, ai dễ bị ảnh hưởng?

Mùi hoa sữa nồng nặc có thể khiến một số người đau đầu, chóng mặt, buồn nôn hoặc khó chịu ở đường hô hấp. Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, người mắc chứng đau nửa đầu, hen phế quản, bệnh phổi mạn tính và có tiền sử dị ứng phấn hoa là những nhóm cần đặc biệt lưu ý khi hoa sữa vào mùa nở rộ. 

Bác sĩ của Bệnh viện Sản nhi tỉnh khám, điều trị 1 ca mắc bệnh sốt xuất huyết. (Ảnh: THANH DŨNG)

An Giang: Sốt xuất huyết, tay chân miệng tăng cao

Ngày 15/10, Sở Y tế tỉnh An Giang thông tin các ca sốt xuất huyết Dengue và ca tay chân miệng trong toàn tỉnh đều tăng, có 2 trường hợp tử vong. Ngành y tế khuyến cáo, khi có dấu hiệu nghi mắc bệnh, người dân đến cơ sở y tế để được khám, điều trị kịp thời, góp phần hạn chế biến chứng, ngăn ngừa dịch bệnh lây lan trong cộng đồng.

Ê-kíp thầy thuốc Bệnh viện Phụ sản Hà Nội chúc mừng gia đình.

Can thiệp cứu thai trong ca tam thai tự nhiên biến chứng hiếm gặp

Phát hiện hội chứng truyền máu song thai ở tuần 16 trong thai kỳ tam thai tự nhiên, sản phụ 31 tuổi được các bác sĩ Bệnh viện Phụ sản Hà Nội can thiệp laser và theo dõi đặc biệt. Sau hành trình nhiều biến cố, một em bé chào đời ở tuần 28, được chăm sóc tích cực và xuất viện khỏe mạnh.

Tiến sĩ, bác sĩ Quách Thị Hà Giang thăm khám cho người bệnh mắc bệnh da liễu. (Ảnh minh họa)

Phối hợp đa phương thức trong điều trị cho bệnh nhân da bọng nước tự miễn

Nhóm chuyên môn Bệnh da bọng nước tự miễn của Bệnh viện Da liễu Trung ương vừa điều trị thành công một ca bệnh mắc pemphigus thông thường với biểu hiện bọng nước, vết trợt cả ở da và niêm mạc, diễn biến bệnh dai dẳng... bằng sự phối hợp giữa thuốc sinh học rituximab và tiêm corticoid nội tổn thương niêm mạc miệng.

Cán bộ y tế hướng dẫn người dân trên địa bàn thực hiện các biện pháp phòng, chống sốt xuất huyết. (Ảnh: DUY TUÂN)

Người bệnh mắc sốt xuất huyết không được chủ quan khi vừa “hạ sốt”

Đối với nhiều bệnh việc hạ sốt, hết sốt, người bệnh thường nghĩ cơ thể đang hồi phục và đã qua nguy hiểm. Tuy nhiên, với sốt xuất huyết, cơn sốt vừa hạ có thể lại là thời điểm bệnh bước vào giai đoạn nguy hiểm. Theo ngành y tế Hà Nội, cuối năm là thời điểm bệnh sốt xuất huyết có xu hướng tăng cao.

Hình ảnh siêu âm tim của bệnh nhân phát hiện bất thường. (Ảnh: BVCC)

Khàn tiếng kéo dài, người đàn ông 36 tuổi phát hiện bệnh tim bẩm sinh hiếm gặp

Đi khám vì khàn tiếng kéo dài suốt một tháng, người đàn ông 36 tuổi bất ngờ được phát hiện mắc bệnh tim bẩm sinh gây chèn ép dây thần kinh thanh quản. Đây là trường hợp hiếm gặp khi triệu chứng tưởng chừng chỉ liên quan đến bệnh lý tai mũi họng lại là dấu hiệu cảnh báo bất thường nghiêm trọng ở tim.

Ngành y tế tỉnh Ninh Bình triển khai phun hóa chất phòng, chống dịch sốt xuất huyết trên địa bàn. (Ảnh: YẾN TRINH)

Ninh Bình tăng cường phòng, chống sốt xuất huyết trong cao điểm mùa dịch

Trước nguy cơ dịch sốt xuất huyết tiếp tục diễn biến phức tạp, tỉnh Ninh Bình triển khai đồng bộ các biện pháp phòng, chống dịch, tăng cường giám sát, phát hiện và xử lý kịp thời các ổ dịch; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao ý thức chủ động phòng bệnh của người dân, quyết tâm không để dịch lây lan rộng trong cộng đồng.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Tuấn, Viện trưởng Viện Sức khỏe tâm thần chia sẻ về ca bệnh. (Ảnh: BVCC)

Bị chê bai, cô lập kéo dài, người trẻ đối mặt nguy cơ rối loạn tâm thần

Một nữ sinh viên mắc chứng ăn vô độ tâm thần, thường xuyên tự gây nôn sau khi ăn, dẫn đến hạ kali máu. Một nữ sinh 15 tuổi khác bị bạn bè cô lập, chế giễu gần 2 năm, sau đó xuất hiện trầm cảm kèm triệu chứng loạn thần. Các trường hợp cho thấy những tổn thương tâm lý kéo dài ở người trẻ cần được nhận diện và can thiệp kịp thời.

Toàn cảnh Hội thảo khoa học (Ảnh: THƯ THƯ)

Nhóm bệnh nhân hen nặng đối mặt với nhiều nguy cơ gây ảnh hưởng tới chất lượng cuộc sống

Đối với những bệnh nhân hen nặng, mỗi ngày đều có thể là một hành trình đầy thách thức. Những triệu chứng dai dẳng, các đợt kịch phát khó lường và những ảnh hưởng kéo dài đến cuộc sống thường nhật không chỉ tạo gánh nặng cho người bệnh mà còn cho gia đình và hệ thống chăm sóc sức khỏe.

Bệnh nhi nằm điều trị cúm A. (Ảnh: BVCC)

Mắc cúm A không sốt cao vẫn có thể suy hô hấp nặng

Một bệnh nhân mắc cúm A chỉ sốt nhẹ nhưng suy hô hấp tiến triển nhanh phải đặt nội khí quản cấp cứu. Các bác sĩ cảnh báo, mức độ nguy hiểm của cúm không phụ thuộc hoàn toàn vào nhiệt độ cơ thể, đặc biệt ở người cao tuổi và người có bệnh nền.

Theo Sở Y tế tỉnh Quảng Ngãi, từ ngày 10-12/10, các cơ sở y tế trong tỉnh tiếp nhận 158 bệnh nhân nghi ngờ bị ngộ độc thực phẩm do ăn bánh mì tại điểm bán bánh mì nằm trên đường Duy Tân, phường Cẩm Thành. (Ảnh: HIỂN CỪ)

Quảng Ngãi yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố

Ngay sau khi xảy ra vụ nghi ngộ độc thực phẩm do ăn bánh mì tại phường Cẩm Thành, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi đã phát đi công văn khẩn yêu cầu các sở, ban, ngành và địa phương tăng cường kiểm tra, giám sát cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố; kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm về an toàn thực phẩm.