“Mẩn ngứa, nóng bừng” do rượu, bia không đơn thuần là say rượu

Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Hữu Trường, Phó Giám đốc Trung tâm Dị ứng-Miễn dịch lâm sàng, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, các biểu hiện như nóng bừng mặt, mẩn ngứa, khó thở, thậm chí choáng váng sau khi uống rượu, bia không đơn thuần là “say rượu”, mà có thể là những phản ứng dị ứng tiềm ẩn nguy hiểm.

Thứ Năm, ngày 29/01/2026 - 07:00

Dịp Tết Nguyên đán đang đến gần, những buổi tất niên, gặp gỡ, sum họp gia đình thường khó tránh khỏi chén rượu, ly bia. Tuy nhiên, không ít người sau khi uống lại xuất hiện các biểu hiện như nóng bừng mặt, mẩn ngứa, khó thở, thậm chí choáng váng.

Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Hữu Trường cho hay, nhiều người nghĩ rằng cơ thể mình chỉ “không hợp” với rượu, bia, nhưng thực tế cơ chế gây phản ứng rất đa dạng.

Theo đó, khi rượu vào cơ thể, cồn được chuyển hóa thành acetaldehyde. Cả hai chất này đều có thể kích thích tế bào mast (tế bào miễn dịch), làm giải phóng histamine - chất gây ra các biểu hiện dị ứng như ngứa, nổi mề đay, khó thở.

Rượu bia ức chế quá trình phân hủy histamine từ thức ăn, khiến nồng độ histamine trong cơ thể tăng cao, có thể làm bùng phát mày đay hoặc cơn hen.

Ngoài cồn, các chất phụ gia, chất bảo quản (như sulphite, phẩm màu) hoặc nguyên liệu như lúa mạch, men bia… cũng có thể là dị nguyên với những người nhạy cảm.

Về yếu tố di truyền và chủng tộc, người châu Á thường dễ gặp phản ứng với rượu bia hơn do đặc điểm chuyển hóa cồn khác biệt so với người phương Tây.

Các phản ứng có thể xuất hiện ngay sau khi uống, với mức độ từ nhẹ đến nguy hiểm như hội chứng nóng bừng: Đỏ mặt, cảm giác bốc hỏa, tim đập nhanh, chóng mặt, đau đầu, buồn nôn; triệu chứng ngoài da: Nổi mày đay, sẩn ngứa, phù Quincke (sưng môi, mi mắt, mặt); triệu chứng đường hô hấp: Khó thở, co thắt phế quản, khởi phát cơn hen cấp.

Nguy hiểm nhất là tình trạng sốc phản vệ - tình trạng cấp cứu tối khẩn, với biểu hiện tụt huyết áp, khó thở dữ dội, có thể đe dọa tính mạng nếu không xử trí kịp thời.

Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Hữu Trường khuyến cáo, rượu bia không chỉ gây phản ứng tức thì mà còn để lại nhiều hệ lụy lâu dài như làm nặng các bệnh dị ứng sẵn có. Người bị hen phế quản, viêm mũi dị ứng, mày đay mạn tính có thể bị tái phát hoặc nặng hơn sau khi uống rượu bia.

Uống rượu thường xuyên làm tăng nồng độ kháng thể IgE trong máu, khiến cơ thể dễ dị ứng hơn với bụi nhà, phấn hoa, thực phẩm…

Đối với phụ nữ mang thai, việc sử dụng rượu bia trong thai kỳ có thể làm tăng nguy cơ dị ứng cho trẻ sau này do nồng độ IgE cao.

Chuyên gia này khuyến cáo, để bảo vệ sức khỏe trong mùa lễ Tết, người dân cần lưu ý, lắng nghe cơ thể. Nếu từng có tiền sử nổi mẩn, khó thở sau khi uống rượu bia, cần hết sức thận trọng hoặc tránh sử dụng.

Mọi người không chủ quan với triệu chứng nhẹ. Đỏ mặt, ngứa, nóng bừng có thể là dấu hiệu cảnh báo cho phản ứng nặng hơn ở những lần sau. Bên cạnh đó, nguy cơ dị ứng thường tăng theo lượng rượu bia tiêu thụ.

Khi có biểu hiện sưng mặt, môi, lưỡi hoặc khó thở sau uống rượu bia, cần đưa người bệnh đến ngay cơ sở y tế gần nhất.

Rượu bia có thể là chất xúc tác cho niềm vui ngày Tết, nhưng sử dụng thiếu kiểm soát có thể trả giá bằng sức khỏe, thậm chí tính mạng. Chủ động phòng ngừa và lắng nghe cơ thể là cách bảo vệ bản thân và gia đình tốt nhất.