Lợi ích thiết thực cho Trung Đông

Cộng đồng quốc tế hoan nghênh sự kiện Iran và Saudi Arabia nối lại quan hệ ngoại giao. Việc hai quốc gia có tầm ảnh hưởng lớn tại vùng Vịnh xác lập lại mối quan hệ phù hợp hơn mang lại lợi ích không chỉ với hai nước, mà còn cho khu vực Trung Ðông vốn nhiều bất ổn.
Từ trái sang: Cố vấn an ninh quốc gia Saudi Arabia Musaad bin Mohammed al-Aiban, Chủ nhiệm Văn phòng Ủy ban Công tác Đối ngoại Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc Vương Nghị và Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran Ali Shamkhani. (Ảnh: Reuters/Vietnam+)
Từ trái sang: Cố vấn an ninh quốc gia Saudi Arabia Musaad bin Mohammed al-Aiban, Chủ nhiệm Văn phòng Ủy ban Công tác Đối ngoại Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc Vương Nghị và Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran Ali Shamkhani. (Ảnh: Reuters/Vietnam+)

Các hãng truyền thông của Iran và Saudi Arabia đều dẫn tuyên bố chung được các phái đoàn hai nước đưa ra sau cuộc thảo luận tại Trung Quốc, trong đó nêu rõ: Iran và Saudi Arabia nhất trí nối lại quan hệ ngoại giao và trong vòng hai tháng tới sẽ mở cửa trở lại các đại sứ quán và phái đoàn ngoại giao ở mỗi nước. Tuyên bố chung nhấn mạnh, Iran và Saudi Arabia tôn trọng chủ quyền quốc gia và không can thiệp công việc nội bộ của nhau. Hai nước nhất trí tái khởi động các thỏa thuận hợp tác song phương về an ninh, thương mại, đầu tư và văn hóa.

Quan hệ giữa Iran và Saudi Arabia trong một thời gian dài luôn ở trạng thái căng thẳng, bởi hai bên được cho là ủng hộ các phe đối địch trong một số cuộc xung đột ở khu vực. Saudi Arabia đứng về phía chính phủ được quốc tế công nhận tại Yemen, trong khi Iran ủng hộ lực lượng Houthi. Tại Leban, Riyadh đứng về phía các chính trị gia theo dòng Hồi giáo Sunni, trong khi Tehran ủng hộ lực lượng Hezbollah của người Shiite. Tại Syria, Iran ủng hộ chính quyền Tổng thống Bashar Assad, trong khi Saudi Arabia lại đứng về lực lượng nổi dậy. Năm 2016, Saudi Arabia và Iran cắt đứt quan hệ ngoại giao.

Hai năm gần đây, Iran và Saudi Arabia đã tìm cách cải thiện quan hệ song phương. Tháng 4/2021 đánh dấu các cuộc đối thoại trực tiếp đầu tiên tại Iraq giữa các quan chức Iran và Saudi Arabia nhằm hàn gắn quan hệ. Từ tháng 4 đến tháng 9/2022, ít nhất bốn vòng đàm phán giữa Iran và Saudi Arabia được tổ chức với vai trò trung gian của Iraq và Oman. Thỏa thuận khôi phục quan hệ ngoại giao Iran-Saudi Arabia đạt được hôm 10/3 sau cuộc đàm phán tại Trung Quốc và được đánh giá là bước ngoặt đưa Iran và Saudi Arabia xích lại gần nhau hơn.

Chủ nhiệm Văn phòng Ủy ban Công tác đối ngoại Trung ương Ðảng Cộng sản Trung Quốc Vương Nghị đánh giá, việc Iran và Saudi Arabia khôi phục quan hệ ngoại giao là một thắng lợi cho đối thoại và hòa bình. Chúc mừng Riyadh và Tehran đã có bước đi mang tính lịch sử và đạt được kết quả quan trọng trong việc cải thiện quan hệ song phương, ông Vương Nghị đồng thời khẳng định Trung Quốc là người bạn đáng tin cậy của cả hai nước và sẵn sàng tiếp tục đóng vai trò mang tính xây dựng.

Trung Quốc tạo nhiều dấu ấn đáng kể trong nỗ lực góp phần ổn định tình hình ở Trung Ðông. Tháng 12/2022, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã đến thăm Saudi Arabia và tham dự cuộc họp thượng đỉnh đầu tiên giữa Trung Quốc với sáu nước thành viên Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC). Tháng 2/2023, Chủ tịch Trung Quốc đã tiếp đón Tổng thống Ebrahim Raisi, đánh dấu chuyến công du cấp nhà nước đầu tiên của một nhà lãnh đạo Iran tới Bắc Kinh trong vòng 20 năm.

Người phát ngôn Hội đồng An ninh quốc gia Mỹ cho biết, Chính phủ Mỹ đã nhận được thông tin về việc Iran và Saudi Arabia khôi phục quan hệ ngoại giao; khẳng định Washington hoan nghênh mọi nỗ lực nhằm giảm căng thẳng ở khu vực Trung Ðông. Liên minh châu Âu (EU) cho rằng, Saudi Arabia và Iran đều có vai trò quan trọng đối với an ninh khu vực, vì vậy việc hai nước khôi phục quan hệ ngoại giao có thể góp phần ổn định toàn bộ khu vực. Người phát ngôn của Tổng Thư ký Liên hợp quốc hoan nghênh thỏa thuận vừa đạt được giữa Riyadh và Tehran. Tổng Thư ký GCC bày tỏ hy vọng thỏa thuận giữa Saudi Arabia và Iran sẽ góp phần tăng cường an ninh và hòa bình.

Theo mạng tin tức Nour News của cơ quan an ninh Iran, Thư ký Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran cùng một số quan chức cấp cao kinh tế, ngân hàng ngày 16/3 thăm Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE). Ðây tiếp tục là tín hiệu tích cực trong quan hệ giữa Iran và các nước vùng Vịnh. Việc các quốc gia trong khu vực nỗ lực giải tỏa hiểu lầm và khúc mắc, dần thu hẹp bất đồng và tăng cường hợp tác mang lại lợi ích thiết thực, góp phần hạ nhiệt “chảo lửa Trung Ðông”, kiến tạo hòa bình, ổn định để cùng vượt qua thách thức và phát triển.

Có thể bạn quan tâm

Luật Trí tuệ nhân tạo: Chỉ điều chỉnh đầu ra và hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo, không cản trở đổi mới sáng tạo. (Ảnh minh họa)

Phát triển AI: Kỳ vọng và rủi ro

Những bước tiến nhanh chóng của AI mang đến nhiều cơ hội cho phát triển, nhưng cũng đặt ra câu hỏi làm sao để việc hoạch định, hoàn thiện thể chế, chính sách theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ, khi mà kỳ vọng lớn thường đi kèm rủi ro cao.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: THX/TTXVN)

Mỹ và Canada tìm cách hạ nhiệt căng thẳng

Thủ tướng Canada Mark Carney vừa có cuộc trao đổi thẳng thắn với Tổng thống Mỹ Donald Trump về những vấn đề còn khúc mắc trong quan hệ thương mại song phương. Động thái nêu trên cho thấy căng thẳng trong vấn đề thuế quan giữa hai quốc gia láng giềng Bắc Mỹ đã có dấu hiệu hạ nhiệt.

Nhà máy lọc dầu tại tỉnh Wasit, Iraq. (Ảnh minh họa: THX/TTXVN)

Châu Âu trước sức ép từ giá dầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đẩy chi phí năng lượng tăng cao, gián đoạn nguồn cung, khiến châu Âu, vốn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, phải chật vật ứng phó.

Các nhà lãnh đạo chụp ảnh chung tại Hội nghị Cấp cao Nhóm BRICS ở Kazan, Nga, ngày 23/10/2024. (Ảnh: IRNA/TTXVN)

BRICS - Cơ chế hợp tác quan trọng

Với chủ đề “Xây dựng khả năng phục hồi, đổi mới, hợp tác và phát triển bền vững”, chương trình nghị sự của Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) lần thứ 18 dự kiến diễn ra tại New Delhi (Ấn Độ) vượt ra ngoài sự phối hợp chính trị truyền thống, hướng tới hợp tác thực tiễn ở nhiều lĩnh vực.

Trụ sở Ủy ban châu Âu (EC) ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Kiểm soát chặt hàng vào EU

Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) vừa thông qua gói cải cách toàn diện khung pháp lý hải quan của khối. Đây được đánh giá là cuộc cải tổ sâu rộng nhất trong hơn 50 năm qua của ngành hải quan châu Âu nhằm hiện đại hóa hệ thống kiểm soát thương mại, siết chặt quản lý hàng hóa.

Nhân viên y tế tiêm vaccine phòng dịch Ebola tại khu vực y tế Bulape, miền trung Cộng hòa dân chủ Congo, tháng 9/2025. (Ảnh: WHO/XINHUA)

Nỗ lực tự chủ y tế tại châu Phi

Hành trình hướng đến tự chủ chiến lược trong sản xuất các loại vaccine, bảo đảm an ninh y tế của châu Phi đang là nhu cầu cấp bách, xuất phát từ những bài học rút ra trong giai đoạn dịch Covid-19 hoành hành.

Cờ EU tung bay bên ngoài Trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Xinhua)

Tham vọng chiến lược và năng lực thực tế trong kế hoạch ngân sách của EU

Ngân sách là vấn đề thường dấy lên tranh cãi trong Liên minh châu Âu, khi các nước thành viên duy trì những quan điểm khác biệt về quy mô đóng góp và phân bổ tài chính. Hiện Liên minh Cờ xanh đang đứng trước bài toán cân bằng giữa tham vọng chiến lược và năng lực thực tế của các nước liên quan đến kế hoạch ngân sách dài hạn...

Hiện trường vụ tấn công tại một khu chợ ở Omdurman, Sudan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Sudan chưa yên bình

Giao tranh tại Sudan đang gia tăng trên nhiều mặt trận, làm thay đổi cục diện kiểm soát giữa Quân đội Sudan (SAF) với phe đối lập là Lực lượng Hỗ trợ nhanh (RSF) và Phong trào Giải phóng nhân dân Sudan-Bắc (SPLM-N). Xung đột gia tăng đẩy dân thường vào thế mắc kẹt giữa hai làn đạn.

Một tòa nhà bị hư hỏng tại quận Shevchenkivskyi ở Thủ đô Kiev, Ukraine, ngày 21/7/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cánh cửa hòa bình hé mở

Những diễn biến trên chiến trường song hành với các tín hiệu ngoại giao đang đẩy căng thẳng Nga-Ukraine vào thế giằng co, chênh vênh nơi lằn ranh đàm phán và xung đột. Cánh cửa hòa bình vẫn hé mở, song giữa hai bên tồn tại khác biệt chiến lược sâu sắc cùng những nút thắt khó gỡ trên cục diện chiến trường.