Lợi ích thiết thực cho Trung Đông

Cộng đồng quốc tế hoan nghênh sự kiện Iran và Saudi Arabia nối lại quan hệ ngoại giao. Việc hai quốc gia có tầm ảnh hưởng lớn tại vùng Vịnh xác lập lại mối quan hệ phù hợp hơn mang lại lợi ích không chỉ với hai nước, mà còn cho khu vực Trung Ðông vốn nhiều bất ổn.
Từ trái sang: Cố vấn an ninh quốc gia Saudi Arabia Musaad bin Mohammed al-Aiban, Chủ nhiệm Văn phòng Ủy ban Công tác Đối ngoại Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc Vương Nghị và Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran Ali Shamkhani. (Ảnh: Reuters/Vietnam+)
Từ trái sang: Cố vấn an ninh quốc gia Saudi Arabia Musaad bin Mohammed al-Aiban, Chủ nhiệm Văn phòng Ủy ban Công tác Đối ngoại Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc Vương Nghị và Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran Ali Shamkhani. (Ảnh: Reuters/Vietnam+)

Các hãng truyền thông của Iran và Saudi Arabia đều dẫn tuyên bố chung được các phái đoàn hai nước đưa ra sau cuộc thảo luận tại Trung Quốc, trong đó nêu rõ: Iran và Saudi Arabia nhất trí nối lại quan hệ ngoại giao và trong vòng hai tháng tới sẽ mở cửa trở lại các đại sứ quán và phái đoàn ngoại giao ở mỗi nước. Tuyên bố chung nhấn mạnh, Iran và Saudi Arabia tôn trọng chủ quyền quốc gia và không can thiệp công việc nội bộ của nhau. Hai nước nhất trí tái khởi động các thỏa thuận hợp tác song phương về an ninh, thương mại, đầu tư và văn hóa.

Quan hệ giữa Iran và Saudi Arabia trong một thời gian dài luôn ở trạng thái căng thẳng, bởi hai bên được cho là ủng hộ các phe đối địch trong một số cuộc xung đột ở khu vực. Saudi Arabia đứng về phía chính phủ được quốc tế công nhận tại Yemen, trong khi Iran ủng hộ lực lượng Houthi. Tại Leban, Riyadh đứng về phía các chính trị gia theo dòng Hồi giáo Sunni, trong khi Tehran ủng hộ lực lượng Hezbollah của người Shiite. Tại Syria, Iran ủng hộ chính quyền Tổng thống Bashar Assad, trong khi Saudi Arabia lại đứng về lực lượng nổi dậy. Năm 2016, Saudi Arabia và Iran cắt đứt quan hệ ngoại giao.

Hai năm gần đây, Iran và Saudi Arabia đã tìm cách cải thiện quan hệ song phương. Tháng 4/2021 đánh dấu các cuộc đối thoại trực tiếp đầu tiên tại Iraq giữa các quan chức Iran và Saudi Arabia nhằm hàn gắn quan hệ. Từ tháng 4 đến tháng 9/2022, ít nhất bốn vòng đàm phán giữa Iran và Saudi Arabia được tổ chức với vai trò trung gian của Iraq và Oman. Thỏa thuận khôi phục quan hệ ngoại giao Iran-Saudi Arabia đạt được hôm 10/3 sau cuộc đàm phán tại Trung Quốc và được đánh giá là bước ngoặt đưa Iran và Saudi Arabia xích lại gần nhau hơn.

Chủ nhiệm Văn phòng Ủy ban Công tác đối ngoại Trung ương Ðảng Cộng sản Trung Quốc Vương Nghị đánh giá, việc Iran và Saudi Arabia khôi phục quan hệ ngoại giao là một thắng lợi cho đối thoại và hòa bình. Chúc mừng Riyadh và Tehran đã có bước đi mang tính lịch sử và đạt được kết quả quan trọng trong việc cải thiện quan hệ song phương, ông Vương Nghị đồng thời khẳng định Trung Quốc là người bạn đáng tin cậy của cả hai nước và sẵn sàng tiếp tục đóng vai trò mang tính xây dựng.

Trung Quốc tạo nhiều dấu ấn đáng kể trong nỗ lực góp phần ổn định tình hình ở Trung Ðông. Tháng 12/2022, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã đến thăm Saudi Arabia và tham dự cuộc họp thượng đỉnh đầu tiên giữa Trung Quốc với sáu nước thành viên Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC). Tháng 2/2023, Chủ tịch Trung Quốc đã tiếp đón Tổng thống Ebrahim Raisi, đánh dấu chuyến công du cấp nhà nước đầu tiên của một nhà lãnh đạo Iran tới Bắc Kinh trong vòng 20 năm.

Người phát ngôn Hội đồng An ninh quốc gia Mỹ cho biết, Chính phủ Mỹ đã nhận được thông tin về việc Iran và Saudi Arabia khôi phục quan hệ ngoại giao; khẳng định Washington hoan nghênh mọi nỗ lực nhằm giảm căng thẳng ở khu vực Trung Ðông. Liên minh châu Âu (EU) cho rằng, Saudi Arabia và Iran đều có vai trò quan trọng đối với an ninh khu vực, vì vậy việc hai nước khôi phục quan hệ ngoại giao có thể góp phần ổn định toàn bộ khu vực. Người phát ngôn của Tổng Thư ký Liên hợp quốc hoan nghênh thỏa thuận vừa đạt được giữa Riyadh và Tehran. Tổng Thư ký GCC bày tỏ hy vọng thỏa thuận giữa Saudi Arabia và Iran sẽ góp phần tăng cường an ninh và hòa bình.

Theo mạng tin tức Nour News của cơ quan an ninh Iran, Thư ký Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran cùng một số quan chức cấp cao kinh tế, ngân hàng ngày 16/3 thăm Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE). Ðây tiếp tục là tín hiệu tích cực trong quan hệ giữa Iran và các nước vùng Vịnh. Việc các quốc gia trong khu vực nỗ lực giải tỏa hiểu lầm và khúc mắc, dần thu hẹp bất đồng và tăng cường hợp tác mang lại lợi ích thiết thực, góp phần hạ nhiệt “chảo lửa Trung Ðông”, kiến tạo hòa bình, ổn định để cùng vượt qua thách thức và phát triển.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu.