Lễ hội Trỉa lúa của đồng bào Bru-Vân Kiều

Lễ hội Trỉa lúa là nét văn hóa truyền thống gắn với sản xuất nông nghiệp và tín ngưỡng dân gian của đồng bào Bru-Vân Kiều ở miền tây tỉnh Quảng Trị.

Già Hồ Ai làm chủ lễ trong Lễ hội Trỉa lúa năm nay.
Già Hồ Ai làm chủ lễ trong Lễ hội Trỉa lúa năm nay.

Việc lễ hội được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia góp phần khẳng định giá trị di sản, đồng thời đặt ra yêu cầu bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong đời sống đương đại.

Lễ hội Trỉa lúa được tổ chức hằng năm từ ngày 12 đến 14 tháng 7 âm lịch, trước khi đem hạt giống cất giữ ra gieo xuống đất. Từ một công đoạn quan trọng trong canh tác nương rẫy, hoạt động trỉa lúa đã trở thành nghi lễ nông nghiệp mang đậm tín ngưỡng dân gian. Qua lễ hội, đồng bào bày tỏ lòng biết ơn trời, đất và các vị thần linh, đồng thời cầu mong thần Lúa, thần Trời, thần Nước, thần Rừng, thần Núi phù hộ cho hạt giống nảy mầm, cây lúa sinh trưởng tốt.

Cuối tháng 8 vừa qua, tại khán thờ chân núi Chồng, bản Khe Cát, xã Trường Sơn, đồng bào Bru-Vân Kiều tổ chức Lễ hội Trỉa lúa năm 2026 với hai phần lễ và hội. Trong phần lễ, già làng Hồ Ai cùng các già làng thực hiện nghi thức cúng, khấn mời thần linh chứng giám, cầu mong những điều tốt đẹp cho dân bản. Sau nghi thức cầu khấn, bà con đeo gùi, cầm gậy chọc lỗ để gieo hạt. Già làng Hồ Ai cầm nia thóc giống, vừa thực hiện động tác gieo hạt, vừa khấn cầu thần Lúa phù hộ. Những thao tác giản dị tái hiện phương thức canh tác truyền thống, đồng thời thể hiện quan niệm của người Bru-Vân Kiều về sự hài hòa giữa con người và thiên nhiên. Lễ hội cũng là không gian gắn kết cộng đồng, trao truyền những giá trị văn hóa, tinh thần qua nhiều thế hệ.

Sau phần lễ, đồng bào quây quần bên mâm cỗ, chia sẻ niềm vui và giao lưu. Phần hội diễn ra sôi nổi với các trò chơi dân gian truyền thống như xà-hùa, bóng-má, cháy xà rì.

Như cội lim già giữa rừng Trường Sơn, già làng Hồ Ai am hiểu cách chế tác, sử dụng nhiều nhạc cụ và làn điệu dân ca của người Bru-Vân Kiều, như: chiêng, sáo khơ-lui, sáo sui, sáo pi, ta-riêng, hát si-nớt, hát tà-oải. Được cộng đồng tin tưởng, ông đảm nhiệm vai trò chủ lễ trong các nghi lễ truyền thống của bản làng, trong đó có lễ hội Trỉa lúa và lễ mừng cơm mới. Già Hồ Ai cho biết, người Bru-Vân Kiều quanh năm gắn bó với núi rừng, sông suối và nương rẫy, bởi vậy luôn trân trọng, biết ơn thiên nhiên. Lễ hội Trỉa lúa là dịp đồng bào bày tỏ lòng thành kính với trời đất, cầu mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, thần linh che chở để bản làng có cuộc sống no ấm, hạnh phúc. Mỗi mùa lễ hội, tiếng sáo khơ-lui của già Hồ Ai lại hòa cùng nhịp sống cộng đồng, gửi gắm tình yêu đại ngàn.

Theo Ban tổ chức lễ hội xã Trường Sơn, năm nay, trước ngày thực hiện nghi lễ chính, không khí lễ hội đã diễn ra sôi nổi với các hoạt động thể dục, thể thao truyền thống. Tại sân vận động xã, các đội vận động viên đến từ các thôn, bản tham gia tranh tài ở các môn kéo co, đẩy gậy và bắn cung. Những hoạt động này tạo không khí vui tươi, phấn khởi và góp phần bảo tồn các trò chơi, môn thể thao dân gian gắn với đời sống của cộng đồng dân tộc thiểu số sinh sống bên mái Trường Sơn.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Hoàng Trọng Đức cho biết, giữa những đổi thay của đời sống hôm nay, phương thức sản xuất nông nghiệp của đồng bào đã có nhiều cái mới. Trên các cánh đồng có máy móc phục vụ sản xuất, giống cây trồng có nhiều thay đổi để nâng cao năng suất, sản lượng. Tuy vậy, lễ hội Trỉa lúa vẫn được đồng bào chung tay gìn giữ, bảo tồn cũng là cách giữ lại bản sắc và sự gắn kết cộng đồng. Ngay khi mới thành lập, Ủy ban nhân dân xã đã có kế hoạch giữ gìn và phát triển lễ hội phục vụ đời sống của đồng bào Bru-Vân Kiều; đồng thời gắn với du lịch cộng đồng trên địa bàn thông qua phục dựng, biểu diễn các tiết mục văn nghệ, dụng cụ âm nhạc truyền thống đặc sắc của dân tộc thiểu số.

Theo lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh, Lễ hội Trỉa lúa vừa có giá trị về đời sống tinh thần, vừa chứa đựng tri thức dân gian, tín ngưỡng, phong tục, phương thức sản xuất, nghệ thuật trình diễn của người Bru-Vân Kiều. Những giá trị ấy được trao truyền chủ yếu thông qua thực hành trực tiếp của cộng đồng, từ già làng, người có uy tín đến lớp trung niên và thế hệ trẻ.

Việc bảo tồn, trao truyền và tổ chức lễ hội hằng năm làm phong phú thêm kho tàng văn hóa các dân tộc của tỉnh. Ngành văn hóa, thể thao và du lịch tỉnh sẽ tiếp tục hỗ trợ địa phương mở rộng quy mô lễ hội theo hướng gìn giữ phần “lễ” nhưng mở rộng phần “hội” bằng cách lồng ghép thêm các hoạt động văn hóa, thể thao truyền thống tạo không gian để các thế hệ đồng bào gặp gỡ, giao lưu và trao truyền những giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc mình.

Có thể bạn quan tâm

Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Trị đón đoàn làm phim Silaa tại Cảng hàng không Đồng Hới.

Đón đầu làn sóng khách Ấn Độ từ hiệu ứng điện ảnh

Bộ phim Bollywood Silaa với nhiều cảnh quay tại Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng và các điểm đến của Quảng Trị dự kiến công chiếu toàn cầu vào cuối năm 2026. Đây là thời điểm “vàng” để quảng bá du lịch và đưa Phong Nha-Kẻ Bàng thành điểm check-in của du khách Ấn Độ khi đến Việt Nam.

Đền thờ Chiêu Văn vương Trần Nhật Duật tọa lạc dưới chân núi Văn Trinh, xã Quảng Ngọc, tỉnh Thanh Hóa.

Không gian văn hóa độc đáo xứ Thanh

Tọa lạc dưới chân núi Văn Trinh, gần trung tâm xã Quảng Ngọc, tỉnh Thanh Hóa, đền thờ Chiêu Văn vương Trần Nhật Duật cách Quốc lộ 1A chừng 4 km là điểm đến thuận lợi cho du khách trên hành trình khám phá di sản văn hóa của dân tộc.

Nghệ nhân trẻ Phan Tấn Đạt bên một sản phẩm khảm ốc.

Lưu giữ nét đẹp khảm ốc xà cừ

Từ chiếc vỏ ốc lấp lánh đủ màu, nghệ nhân trẻ Phan Tấn Đạt (34 tuổi, trú phường Kim Long, thành phố Huế) đã cho ra đời những bức khảm đầy tinh xảo. Từng mảnh ốc nhỏ bé được ghép nối dựa trên những nguyên tắc mỹ thuật giúp anh Đạt hiện thực mục tiêu bảo tồn nghề xưa.

Bia Ma Nhai khắc trên vách núi Thành Nam, xã Con Cuông, Nghệ An.

Độc đáo bia Ma Nhai khắc trên núi đá

Gần 700 năm trường tồn giữa đại ngàn miền tây Nghệ An, bia Ma Nhai là chứng tích đặc biệt về lịch sử giữ nước, khẳng định chủ quyền lãnh thổ và giá trị văn hóa thời Trần.

Thế hệ trẻ Thanh Hóa trong một cuộc về nguồn, tìm hiểu vai trò lãnh đạo của Đảng qua các thời kỳ cách mạng.

Những địa chỉ đỏ khơi dậy lòng yêu nước

Xã Thọ Lập, tỉnh Thanh Hóa có diện tích tự nhiên gần 34 km 2 , bao trùm một vùng di sản. Lấy con người là trung tâm, cấp ủy, chính quyền xã xác định phát triển kinh tế luôn đi đôi với bảo tồn, phát huy nguồn lực nội sinh từ truyền thống lịch sử, cách mạng.

Chị Hoàng Kim Ngọc Uyên Nhi vẽ thủ công lên tà áo dài.

Khát vọng làm mới tà áo dài

Từ tình yêu với văn hóa Huế, vợ chồng nhà thiết kế Hoàng Kim Ngọc Uyên Nhi (sinh năm 1992, phường An Cựu, thành phố Huế) đã đưa họa tiết cung đình và hình ảnh di tích lên những tà áo dài linen.

Theo các già làng, mỗi món ăn đều chứa đựng ký ức của dân tộc mình.

Đánh thức hương vị đại ngàn

Lễ hội Ẩm thực truyền thống các dân tộc miền núi thành phố Huế tại xã A Lưới 2 đã níu chân du khách bởi những món ăn truyền thống của đồng bào Pa Cô, Tà Ôi, Cơ Tu... mở ra cơ hội để văn hóa ẩm thực vùng cao trở thành sản phẩm du lịch cộng đồng đặc trưng, góp phần gìn giữ bản sắc, nâng cao sinh kế cho người dân.

Chùa Phạm Thông ở làng cổ Đông Sơn, phường Hàm Rồng, tỉnh Thanh Hóa.

Hàm Rồng - một vùng di sản, danh thắng

“Thanh Hóa thắng địa là nơi/Rồng vờn hạt ngọc, hạc bơi chân thành”. Câu ca được cộng đồng lưu truyền, gợi mở, mời gọi du khách trải nghiệm một vùng di sản, danh thắng ở Hàm Rồng.

Khách du lịch nghe giới thiệu về hệ thống hang động Phong Nha-Kẻ Bàng.

Khám phá hang Sơn Đoòng thông qua công nghệ số

Tỉnh Quảng Trị vừa khai trương dịch vụ trải nghiệm khám phá hang động lớn nhất thế giới Sơn Đoòng thông qua công nghệ thực tế ảo (VR 5D). Đây là trải nghiệm độc đáo, hấp dẫn cho những người đam mê du lịch khám phá nhưng chưa có điều kiện trực tiếp đến các hang động ở Phong Nha-Kẻ Bàng.

Vùng biển Cổ Thạch (xã Liên Hương) với nhiều thuyền thúng tạo nên cảnh đẹp hoang sơ.

Vẻ đẹp hoang sơ vùng biển Cổ Thạch

Nằm ở khu vực phía đông bắc tỉnh Lâm Đồng, xã Liên Hương có danh thắng quốc gia kế bên bãi biển hoang sơ, rực rỡ với những viên đá đầy màu sắc, tạo nên vẻ đẹp huyền ảo. Trong quần thể du lịch của xã còn có di tích lịch sử-văn hóa giúp nơi đây có tiềm năng trở thành thiên đường trải nghiệm.

Một đoạn tường thành cổ Diên Khánh

Phát huy giá trị di sản thành cổ Diên Khánh

Được công nhận là di tích lịch sử cấp Quốc gia từ năm 1988, trong định hướng phát triển, thành cổ Diên Khánh (Khánh Hòa), sẽ trở thành một điểm nhấn quan trọng trong hệ thống di tích lịch sử, văn hóa địa phương.

Việc tổ chức những chương trình văn hóa-du lịch đặc sắc thu hút lượng khách trong nước và quốc tế đến Gia Lai.

Bản sắc cộng đồng tạo sức bật cho du lịch Gia Lai

Sau sáp nhập, Gia Lai trở thành vùng đất hội tụ độc đáo, nơi núi rừng Tây Nguyên hùng vĩ giao hòa cùng biển xanh miền trung khoáng đạt. Sự kết hợp ấy đã tạo nên lợi thế riêng biệt, giúp ngành du lịch khẳng định vai trò kinh tế mũi nhọn với những câu chuyện văn hóa, bản sắc và sự đồng hành bền chặt của cộng đồng địa phương.

Phút lắng đọng ở không gian sách cũ Cội Nguồn.

Làm mới cho sách cũ

Lật lại từng trang sách cũ, hình ảnh vùng đất học xứ Huế hiện lên trong dáng vẻ nhẹ nhàng, sâu lắng. Không gian sách Cội Nguồn, phường Thuận Hóa, thành phố Huế của bạn trẻ Nguyễn Thị Mỹ Hằng (27 tuổi) như cánh chim mang theo tri thức nhuốm mầu thời gian.

Đền thờ Vua Hàm Nghi và các tướng sĩ Cần Vương ở Cam Lộ.

Phát triển du lịch ở vùng đất cách mạng

Xã Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị được thiên nhiên ưu ái ban tặng khí hậu ôn hòa, cũng là nơi hội tụ của những tầng nấc văn hóa, lịch sử trầm mặc. Từ “Kinh đô kháng chiến” với thành Tân Sở vang bóng một thời, đến những giếng cổ nghìn năm và vườn chè cổ thụ độc đáo.

Nhà vườn Xuân Đài ở làng Thủy Biều.

Giữ khoảng rỗng cho đô thị Huế

Khái niệm rỗng và mở xoay quanh những làng cổ của thành phố Huế đã nhiều lần được các chuyên gia, nhà nghiên cứu tiến hành thảo luận, đánh giá. Với một thành phố đặc biệt như Huế, giá trị văn hóa, lịch sử đang cùng tồn tại, vừa tách biệt vừa gắn kết với quá trình đô thị hóa.

Không gian linh thiêng của đêm hội âm công bên ánh lửa bập bùng.

Lễ tạ ân Nữ thần Ku-môr Bar của người Pa Kô

Bao đời nay, người Pa Kô tại xã Tà Rụt, tỉnh Quảng Trị vẫn gìn giữ những phong tục truyền thống tốt đẹp, giàu triết lý nhân sinh. Trong số đó, Lễ tạ ân Nữ thần Ku-môr Bar là nghi lễ cầu mong sự thịnh vượng, đồng thời là biểu tượng của lòng biết ơn, lối sống thiện lành và tinh thần đoàn kết cộng đồng.

Bạch Mã hướng tới mô hình khu bảo tồn đa chức năng kiểu mẫu theo chuẩn mực quốc tế.

Bạch Mã - hành trình thức giấc

Từ danh hiệu Vườn Di sản ASEAN đến mô hình quản trị rừng dựa trên công nghệ, từ phục hồi đa dạng sinh học đến kinh tế sinh thái bền vững, Bạch Mã đang từng bước khẳng định vị thế một khu bảo tồn kiểu mẫu của Việt Nam và khu vực Đông Nam Á.

Nghề làm nước mắm tại Phan Thiết.

Phát triển thương hiệu nước mắm Phan Thiết

Nước mắm Phan Thiết có lịch sử truyền thống hơn 300 năm, nổi tiếng với hương vị đậm đà, màu sắc đặc trưng và được xem là đặc sản trứ danh của vùng đất ven biển tỉnh Lâm Đồng. Thời gian qua, thương hiệu nước mắm Phan Thiết được xây dựng, phát triển thành sản phẩm OCOP nhằm quảng bá tại thị trường trong và ngoài nước.

Võ Ca Dao hướng dẫn cho du khách nước ngoài trải nghiệm in tranh mộc bản.

Kể Huế bằng những điều thương nhớ

Từ trải nghiệm cá nhân và ký ức về cố đô, Võ Ca Dao cố gắng chắt lọc thành 100 điều nên thử khi đến Huế. Đó không chỉ là gợi ý cho những ai mới tới đây du lịch lần đầu mà còn là một cách kể Huế bằng đời sống thường ngày.

Các sản phẩm OCOP thủ công mỹ nghệ ở thành phố Đà Nẵng được chú ý tại các hội chợ.

Tạo thêm hành lang pháp lý để sản phẩm OCOP vươn xa

Sau khi sáp nhập đơn vị hành chính, sản phẩm nông nghiệp nông thôn của các chủ thể OCOP (Chương trình mỗi xã một sản phẩm) trên địa bàn thành phố Đà Nẵng tăng lên đáng kể về số lượng, mẫu mã. Bên cạnh tập trung vào những sản phẩm đã và đang có niên hạn, thành phố Đà Nẵng còn có riêng một nghị quyết để phát triển các sản phẩm OCOP theo hướng bền vững.