Đây không chỉ là một lễ hội truyền thống thiêng liêng của ngư dân vùng biển, mang giá trị tâm linh sâu sắc với ước vọng về mùa màng bội thu, cuộc sống ấm no, hạnh phúc mà còn là một sự kiện văn hóa-du lịch trọng điểm của Thành phố Hồ Chí Minh, được đưa vào chuỗi các hoạt động lễ hội lớn cấp thành phố trong năm 2025.
Năm nay, lễ hội Nghinh Ông Thắng Tam diễn ra trong vòng 1 tuần lễ (từ 5 đến 12/10) với nhiều hoạt động đặc sắc, hấp dẫn. Trong đó, ngày 7/10 là lễ chính thu hút hàng ngàn người dân và du khách tham gia.
Đặc sắc và hấp dẫn
Lễ hội Nghinh Ông là một trong những lễ hội truyền thống lớn của các tỉnh ven biển, trong đó có Thành phố Hồ Chí Minh. Ở một số địa phương như: xã Bình Châu, xã Phước Hải, xã Long Hải… đều tổ chức lễ hội Nghinh Ông nhưng tiêu biểu nhất phải kể đến lễ hội Nghinh Ông Thắng Tam, phường Vũng Tàu.
Ông Lê Quang Dương, Phó Ban tế tự Đình thần Thắng Tam cho biết, trong nghi lễ chính của Lễ hội Nghinh Ông Thắng Tam, các vị kỳ lão Đình thần Thắng Tam, chủ ghe và Ban tổ chức cùng dự lễ rước trên biển. Đoàn rước xuất phát từ cảng Cầu Đá, gồm hàng chục tàu, thuyền của ngư dân và các lực lượng hỗ trợ như Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển, trang trí cờ hoa rực rỡ hướng về Mũi Nghinh Phong. Khi đến khu vực Miếu Hòn Bà, đoàn rước tiến hành lễ cúng cầu ngư. Sau đó, đoàn quay về tập trung tại Bãi Trước.
“Nếu như trước đây, lễ hội chỉ gói gọn trong ngư dân làng chài ven biển, nhiều năm qua, lễ hội đã thu hút đông đảo bá tánh, đặc biệt là những người làm việc trên sông, trên biển và cả du khách đến dâng hương, chiêm bái để cầu mong sức khỏe, mọi điều thuận lợi, may mắn, an hòa”, ông Dương nói.
Ông Nguyễn Tấn Bản, Bí thư Đảng ủy phường Vũng Tàu cho biết, lễ hội Nghinh Ông không chỉ là dịp để cộng đồng ngư dân tưởng nhớ, tri ân cá Ông - vị thần hộ mệnh của biển cả mà còn là minh chứng sống động cho sức mạnh của văn hóa dân gian, của tinh thần đoàn kết, nghĩa tình và khát vọng vươn khơi của người dân Vũng Tàu qua bao thế hệ. Đây không chỉ là hoạt động văn hóa-tín ngưỡng, mà còn là biểu tượng kết nối quá khứ, hiện tại và tương lai, khẳng định bản sắc, đồng thời khơi dậy niềm tin, sự tự hào và trách nhiệm giữ gìn, phát huy giá trị di sản.
Sau nghi thức khai mạc được tổ chức trang trọng, Ban tổ chức gióng 3 hồi trống, 3 hồi chiêng làm hiệu lệnh cho đoàn Nghinh Ông diễu hành theo lộ trình: đường Quang Trung-Trương Công Định-Trần Hưng Đạo-Hoàng Hoa Thám, điểm kết thúc ở Đình thần Thắng Tam. Trên lộ trình diễu hành, đoàn lân-sư-rồng vừa đi vừa biểu diễn đẹp mắt; xen lẫn là dàn trống, chiêng, nhạc ngũ âm nổi lên rộn ràng, đường phố thêm nhiều màu sắc với cờ, hoa, trang phục đủ màu tạo sự thích thú cho người dân địa phương và du khách.
Lễ hội Nghinh Ông Thắng Tam Vũng Tàu vừa mang đậm nét văn hóa dân gian Nam Bộ, vừa có nét văn hóa riêng của ngư dân vùng biển Thành phố Hồ Chí Minh, được gìn giữ bao đời nay. Do đó, ngoài các nghi lễ truyền thống như: nghinh Ông từ biển về an vị tại Đình thần Thắng Tam, lễ cúng Tiền hiền và các anh hùng liệt sĩ, lễ thỉnh sắc thần vào Lăng Ông Nam Hải, lễ cúng tế Ông Nam Hải, lễ xây chầu đại bội… người dân còn được thưởng thức nhiều hoạt động văn hóa trong lễ hội như: xem hát bả trạo, hát bội, tuồng cổ, múa lân-sư-rồng.
Sẽ là sản phẩm du lịch lễ hội độc đáo
Lễ hội Nghinh Ông Thắng Tam năm nay diễn ra từ ngày 4 đến ngày 12/10 với nhiều hoạt động đặc sắc, sôi nổi nhằm thu hút khách du lịch, quảng bá hình ảnh “Vũng Tàu-Điểm đến văn hóa, thể thao và du lịch biển đặc sắc”. Ngoài các hoạt động thể thao, lễ hội có nhiều hoạt động như: Tuần lễ văn hóa biển và lễ hội; hội thi bơi biển; đi bộ đồng hành; triển lãm tranh; trò chơi dân gian; hội thi “Rung chuông vàng”…
Chị Skye Gigi (du khách đến từ Mỹ) cho biết: “Tôi đã được nghe giới thiệu về tín ngưỡng thờ Cá Ông của ngư dân vùng biển và đây là lần đầu được dự lễ hội nên rất phấn khích. Chúng tôi hẹn nhau dậy sớm ra Bãi Trước, chờ đoàn Nghinh Ông trở về từ biển. Sau đó, chúng tôi hòa cùng đoàn diễu hành về Đình thần Thắng Tam. Những ngày du lịch đến Vũng Tàu, chúng tôi đã có những bức ảnh kỷ niệm đáng nhớ khi được tham gia lễ hội truyền thống này”.
Bí thư Đảng ủy phường Vũng Tàu Nguyễn Tấn Bản cho biết thêm: “Năm nay, lễ hội diễn ra trong bối cảnh mới: phường Vũng Tàu được xác định là phường trọng điểm du lịch biển của Thành phố Hồ Chí Minh, nơi hội tụ đầy đủ tiềm năng để trở thành trái tim của du lịch sự kiện, trung tâm du lịch văn hóa-lễ hội đẳng cấp. Vì vậy, Lễ hội Nghinh Ông Thắng Tam 2025 không chỉ kế thừa giá trị truyền thống, mà còn được tổ chức với tinh thần đổi mới, sáng tạo, khoa học, chuyên nghiệp, kỳ vọng trở thành lễ hội thường niên mang tầm vóc khu vực”.
Thông qua chuỗi hoạt động phong phú, từ nghi thức lễ truyền thống đến phần hội với các chương trình văn hóa, thể thao, ẩm thực, nghệ thuật, chúng ta không chỉ giới thiệu hình ảnh mảnh đất-con người Vũng Tàu thân thiện, hiếu khách, mà còn khẳng định thương hiệu du lịch sự kiện-lễ hội gắn với chiến lược xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh trở thành “điểm đến du lịch quốc tế, năng động, sáng tạo, hiện đại, giàu bản sắc”. Đồng thời khẳng định, lễ hội Nghinh Ông Thắng Tam là sản phẩm du lịch lễ hội đặc sắc của thành phố và của khu vực.
