Mở rộng môi trường ngôn ngữ

Cùng với AI, một hướng đổi mới khác đang được triển khai tại Trường trung học cơ sở và trung học phổ thông Trần Đại Nghĩa là từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.

Nhà trường chuyển từ “học tiếng Anh” sang “sử dụng tiếng Anh” trong giao tiếp, học tập, nghiên cứu và trải nghiệm. Tiếng Anh được mở rộng từ tiết học sang bảng tin, sản phẩm học tập, không gian song ngữ, câu lạc bộ, giao lưu văn hóa và các dự án học tập. Mục tiêu là tạo tần suất tiếp xúc đủ thường xuyên để tiếng Anh trở thành một phần tự nhiên của đời sống học đường.

Nhà trường đồng thời chú trọng phát triển năng lực đội ngũ giáo viên và đẩy mạnh chuyển đổi số trong giảng dạy. Tổ Ngoại ngữ duy trì các chuyên đề “Giáo viên Ngoại ngữ thời AI”, xây dựng nguồn học liệu chuyên nghiệp, ứng dụng AI và công nghệ số trong thiết kế bài giảng, worksheet, infographic, ngân hàng câu hỏi, kiểm tra, đánh giá và học liệu dùng chung.

Nhà trường đẩy mạnh đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tăng cường sử dụng tiếng Anh, chú trọng giao tiếp, thảo luận, thuyết trình, làm dự án và giải quyết vấn đề bằng ngoại ngữ. Tiếng Anh cũng được mở rộng ra ngoài phạm vi môn học thông qua các hoạt động liên môn, trải nghiệm và hướng nghiệp gắn với thực tiễn.

Tháo gỡ điểm nghẽn, nâng chất giáo dục

Thực tế tại Trường trung học phổ thông chuyên Lê Hồng Phong và Trường trung học cơ sở và trung học phổ thông Trần Đại Nghĩa cho thấy những hướng đi mới đang được ngành giáo dục và đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh từng bước triển khai nhằm hướng tới một nền giáo dục toàn diện, hiện đại.

Thành phố tiếp tục nghiên cứu, ứng dụng AI trong giáo dục phổ thông, đồng thời đẩy mạnh xây dựng, chuẩn hóa và khai thác cơ sở dữ liệu giáo dục dùng chung. Công nghệ thông tin, AI, giáo dục STEM/STEAM và năng lực số được chú trọng nhằm nâng cao chất lượng quản lý, dạy học và thực hiện chuyển đổi số trong giáo dục. Nhưng phía sau những chuyển động đó vẫn là những điểm nghẽn cần được tháo gỡ.

Quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp đặt ra yêu cầu mới trong tổ chức và thực hiện nhiệm vụ. Chất lượng giáo dục giữa các địa bàn, cơ sở giáo dục và một số lĩnh vực còn chưa đồng đều.

Tại một số địa phương, dân số cơ học tiếp tục tăng nhanh, kéo theo nhu cầu về trường lớp và chỗ học, nhất là ở cấp trung học phổ thông. Điều này gây áp lực đối với quy hoạch mạng lưới trường học và bảo đảm chỉ tiêu tuyển sinh. Trong khi đó, quỹ đất dành cho giáo dục còn hạn chế. Việc bố trí đất để xây dựng mới, mở rộng trường học chưa đáp ứng yêu cầu thực tế. Tiến độ bồi thường, giải phóng mặt bằng và hoàn tất thủ tục đầu tư một số dự án còn chậm, ảnh hưởng đến tiến độ xây dựng và đưa công trình vào sử dụng.

Nguồn lực ngân sách dành cho phát triển cơ sở vật chất giáo dục cũng chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu trong bối cảnh quy mô học sinh tăng nhanh và yêu cầu chuẩn hóa trường lớp ngày càng cao. Một số khó khăn trong đầu tư công, sửa chữa, cải tạo cơ sở vật chất, mua sắm và quản lý tài sản công tiếp tục ảnh hưởng đến tiến độ triển khai nhiệm vụ tại các cơ sở giáo dục.

Bên cạnh đó, đội ngũ nhân lực đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục còn thiếu, nhất là giáo viên giáo dục đặc biệt và giáo viên có khả năng giảng dạy các môn học bằng tiếng Anh. Nhân lực y tế học đường và tư vấn tâm lý tại nhiều cơ sở giáo dục chủ yếu vẫn kiêm nhiệm, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu chuyên môn.

Việc xây dựng xã hội học tập, thúc đẩy học tập suốt đời cũng còn những khó khăn. Cơ chế phối hợp, huy động nguồn lực ở một số địa phương chưa đồng bộ; hệ thống dữ liệu và công cụ theo dõi, đánh giá các mô hình học tập chưa hoàn thiện.

Nguồn lực đầu tư cho cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ thông tin, học liệu số và các điều kiện phục vụ dạy học còn hạn chế. Nhiều cơ sở giáo dục chưa bảo đảm đủ sân bãi, hồ bơi, nhà tập đa năng theo tiêu chuẩn, ảnh hưởng đến việc tổ chức các hoạt động giáo dục toàn diện.