Bảo tồn văn hóa, giáo dục truyền thống
Lễ hội Dinh Cô (còn gọi là vía Cô) có từ cuối thế kỷ XVIII, gắn liền với quá trình hình thành cộng đồng ngư dân vùng biển. Lễ hội diễn ra từ ngày 10 đến 12/2 âm lịch hằng năm, nhằm tưởng nhớ công đức bà Cô, là dịp để ngư dân cầu mong mưa gió thuận hòa, được bình yên khi đi biển đánh bắt và ghe thuyền về đầy cá tôm.
Năm 2023, Lễ hội Dinh Cô được ghi vào danh mục Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia. Năm 2026 là năm đầu tiên lễ hội được tổ chức sau khi sáp nhập vào Thành phố Hồ Chí Minh.
Ngày 30/3, nghi thức quan trọng nhất của phần lễ đã diễn ra với những nghi thức truyền thống trang trọng, đậm chất văn hóa dân gian của cư dân vùng biển. Từ sáng sớm, hàng nghìn người dân địa phương và du khách đã có mặt tại cổng Dinh Cô, hướng nhìn ra biển để chứng kiến lễ rước long vị của Cô.
Chị Đào Thị Hồng đến từ miền Tây cho biết: “Gia đình tôi đã biết đến Lễ hội Dinh Cô và năm nào cũng tranh thủ thời gian đến Long Hải xem lễ, cầu cúng Cô. Tôi thấy Lễ hội Dinh Cô năm nay được tổ chức chu đáo, tươm tất và trang nghiêm hơn những lần trước".
Một du khách đến từ Thành phố Hồ Chí Minh chia sẻ: “Lễ hội Dinh Cô năm nay có chiều sâu hơn, có câu chuyện và cảm xúc hơn. Từ đó các giá trị văn hóa phi vật thể được lan tỏa và thấm sâu trong mỗi người dân, du khách, tạo nên một bức tranh lễ hội đa sắc, nhiều trải nghiệm mới thú vị hơn”.
Ông Thái Văn Cảnh, Trưởng ban Quản lý di tích Dinh Cô cho biết: Lễ hội Dinh Cô đang được bảo tồn và ngày càng phát huy giá trị văn hóa phi vật thể. Đó là nhờ ý thức, đời sống của người dân ngày càng được nâng cao và sự quan tâm, chỉ đạo, theo sát lễ hội của các cấp chính quyền và ngành văn hóa.
Theo truyền thống, người già, người trẻ, ông bà, cha mẹ, thanh thiếu niên tham gia lễ hội cùng nhau nấu ăn, phân công người đi rước long vị, người dâng lễ, người cúng, người hát bả trạo. Con số người dân tham gia ngày càng đông, như lễ năm nay có khoảng 300 người.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Long Hải, Trưởng ban tổ chức Lễ hội Dinh Cô Nguyễn Minh Tâm cho biết: Từ đầu tháng 2/2026, xã và Ban quản lý di tích Dinh Cô đã xây dựng kế hoạch chi tiết, phân công, phân nhiệm rõ người, rõ việc; trong đó có phân luồng để an toàn tuyệt đối việc rước long vị, lập các chốt, phân luồng cụ thể để lưu thông thông suốt, lập chốt cứu hộ ngoài biển.
Phát triển du lịch, lam tỏa tình yêu biển đảo
Năm 2026, Lễ hội Dinh Cô không chỉ được tổ chức với quy mô lớn hơn, mà còn được định hướng nâng tầm trở thành một sự kiện văn hóa-du lịch mang dấu ấn của Long Hải nói riêng và Thành phố Hồ Chí Minh nói chung.
Lễ hội năm nay tổ chức phần hội theo hướng chuyên nghiệp, có kịch bản, có tiết tấu rõ ràng, liền mạch giữa các hoạt động. “Mục tiêu là để mỗi du khách khi đến đều có thể “xem-cảm-ở lại” trọn vẹn với lễ hội”, ông Tâm cho biết.
Ở phần hội, các chương trình nghệ thuật “Long Hải-Mùa biển gọi” do Sở Văn hóa-Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh chủ trì tổ chức vào đêm 27/3, biểu diễn nghệ thuật đua mô-tô nước vào ngày 29/3, Ngày hội Lân-Sư - Rồng đã thu hút rất đông người dân và du khách thập phương.
Bí thư Đảng ủy xã Long Hải Huỳnh Sơn Tuấn cho biết: Thời gian tới, chính quyền và các ngành sẽ triển khai nhiều giải pháp để vừa giữ được tính linh thiêng truyền thống, vừa phát triển du lịch, bảo tồn được giá trị văn hóa và lan tỏa tình yêu biển quê hương đến thế hệ trẻ.
Đây cũng là nhiệm vụ trọng tâm trong kế hoạch thực hiện đột phá phát triển sản phẩm du lịch giai đoạn 2025-2030 của Long Hải. Trong đó, Lễ hội Dinh Cô là điểm nhấn trung tâm, kết nối các hoạt động du lịch khác. “Trước hết, chúng tôi gìn giữ không gian tâm linh và các nghi lễ truyền thống, phát huy vai trò của các bậc cao niên và cộng đồng ngư dân. Qua đó, bảo tồn trọn vẹn bản sắc văn hóa vùng biển và giá trị linh thiêng của lễ hội”, ông Tuấn nói.
Song song đó, địa phương cũng triển khai đồng bộ các giải pháp phát triển sản phẩm du lịch đặc trưng, phát huy vai trò cộng đồng để người dân vừa gìn giữ di sản, vừa trực tiếp tham gia phát triển sản phẩm du lịch, nâng cao thu nhập.
