Chúng tôi cùng anh Sơn ra đồi kiểm tra nông dân đang thu hoạch vải để đóng gói giao cho các doanh nghiệp thu mua xuất khẩu. Anh Sơn phấn khởi chỉ tay về phía vườn vải đang chín đỏ, cho biết: “Nhà tôi có hơn 1 ha đang vào vụ thu hoạch. Vải năm nay được mùa, được giá. Dự tính vườn vải này thu được khoảng 16 tấn”.
Đây là năm thứ hai gia đình anh Sơn tiếp tục ký thỏa thuận với các doanh nghiệp cung ứng vải sớm xuất khẩu sang châu Âu với giá ổn định tại vườn 30.000 đồng/kg, cao hơn 20% so với những năm trước, thời gian thực hiện trong 5 năm (2024-2028). Theo anh Sơn, mùa vải sớm giá trên thị trường từ 40.000-50.000 đồng, tăng so với giá bán vải trong hợp đồng. Tuy nhiên, vì đã xác định hợp tác lâu dài cho nên tôi không bán phá giá, cung cấp vải chất lượng theo đúng cam kết với các công ty thu mua xuất khẩu.
Xuất thân trong gia đình thuần nông, sau khi học xong trung học phổ thông, anh Sơn lựa chọn ở lại quê hương, gắn bó với cây vải thiều, loại cây trồng truyền thống của xã Phúc Hòa. Nhận thấy nhu cầu thị trường ngày càng cao đối với sản phẩm nông sản sạch, an toàn, nhất là các thị trường khó tính như: Nhật Bản, Hoa Kỳ và châu Âu , từ năm 2017, anh đã mạnh dạn chuyển đổi toàn bộ diện tích 1 ha vải thiều của gia đình sang canh tác theo tiêu chuẩn VietGAP và GlobalGAP.
Theo lãnh đạo UBND xã Phúc Hòa, thời gian vừa qua, được sự vận động của chính quyền, gia đình anh Sơn chuyển sang trồng vải theo tiêu chuẩn VietGAP, bảo đảm chất lượng, và được các công ty thu mua vải xuất khẩu ký hợp đồng từ đầu vụ. Theo đó, thay vì canh tác theo kinh nghiệm như trước đây, cán bộ kỹ thuật của huyện đã hướng dẫn sử dụng các loại thuốc bảo vệ thực vật trong danh mục, phun đúng liều lượng, đúng thời điểm, bảo đảm thời gian cách ly... Tuy nhiên, để chuyển đổi nhận thức đến quy trình trồng, thu hoạch không đơn giản. “Thời gian đầu, mấy hộ trồng vải trong thôn nói tôi làm liều, vì chăm sóc cây vải sạch phải tuân thủ nghiêm ngặt từ khâu làm đất, cắt tỉa cành, bón phân hữu cơ đến việc phòng trừ sâu bệnh an toàn sinh học… Quy trình đó sẽ tốn công, tốn chi phí hơn, trong khi chưa biết thị trường có đón nhận không…”, anh Sơn nhớ lại.
Với quyết tâm và tinh thần học hỏi, anh Sơn đã tham gia các lớp tập huấn, lên mạng nghiên cứu, chủ động liên hệ với cán bộ khuyến nông để tiếp cận kỹ thuật mới, đồng thời liên kết với các doanh nghiệp có kinh nghiệm xuất khẩu nông sản. Cùng với đó, anh áp dụng nghiêm ngặt các quy trình sản xuất cho nên vườn vải của gia đình nhiều năm liền được cấp mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu. Mặc dù, năm nay tình hình thời tiết diễn biến phức tạp, sản lượng vải tại một số nơi giảm, nhưng nhờ chăm sóc đúng quy trình, vải của gia đình vẫn được mùa, trong đó hơn 60% đạt tiêu chuẩn xuất khẩu sang châu Âu. Với giá bán từ 30.000-50.000 đồng/kg đối với vải xuất khẩu, mỗi vụ vải, gia đình anh Sơn thu về hơn một tỷ đồng sau khi trừ chi phí. Không dừng lại ở đó, anh còn chủ động liên kết với các hộ nông dân khác trong thôn, xây dựng hợp tác sản xuất vải sạch với tổng diện tích hơn 15 ha.
Chia sẻ về kinh nghiệm làm giàu từ cây vải, anh Sơn cho biết: Quan trọng nhất vẫn là phải thay đổi tư duy sản xuất, không chạy theo số lượng mà tập trung đầu tư quy trình canh tác, nhất là chú trọng chất lượng, bảo đảm an toàn thực phẩm... Có như vậy sản phẩm mới đứng vững, và vươn xa, xuất khẩu đến các thị trường khó tính.
Từ một hộ gia đình sản xuất nhỏ lẻ, anh Hoàng Văn Sơn nay đã trở thành điển hình trong phong trào phát triển nông nghiệp ở địa phương. Đồng chí Ngô Văn Tiệp, Chủ tịch UBND xã Phúc Hòa nhận xét, anh Sơn là một trong những gương tiêu biểu của xã trong phong trào làm giàu từ nông nghiệp. Mô hình của anh đã giúp nhiều hộ dân thay đổi cách nghĩ, cách làm, từng bước hình thành vùng trồng vải an toàn, phục vụ sản phẩm để xuất khẩu.
Trong bối cảnh hội nhập kinh tế ngày càng sâu rộng, những tấm gương như anh Hoàng Văn Sơn đã góp phần quan trọng vào việc nâng cao giá trị nông sản Việt Nam, khẳng định vị thế thương hiệu vải thiều Bắc Giang trên thị trường trong nước và quốc tế.
