Những ngày đầu mới thành lập, người đứng đầu cơ sở và các thành viên đã tập trung mở rộng quy mô, sau đó từng bước tổ chức lại sản xuất, kiểm soát chất lượng, ứng dụng công nghệ và xây dựng chuỗi liên kết từ vườn đến thị trường.
Liên kết mở rộng quy mô
Hợp tác xã (HTX) Dịch vụ nông nghiệp tổng hợp Tân Tiến hiện có 20 thành viên, quản lý hơn 30 ha rau sản xuất trong nhà kính và 10 ha trồng ngoài trời; đồng thời liên kết với hơn 80 nông hộ phát triển thêm khoảng 60 ha rau, củ, quả theo chuỗi sản xuất khép kín.
Dẫn chúng tôi thăm vườn của gia đình, trồng các loại rau, củ, quả dưới chân núi Hòn Bồ, ông Mai Văn Khẩn, Chủ tịch Hội đồng quản trị, kiêm Giám đốc HTX Dịch vụ nông nghiệp tổng hợp Tân Tiến kể: Xưa nhà nông nơi đây chủ yếu sản xuất kiểu truyền thống, nhỏ lẻ, manh mún, đầu ra khó khăn. Sau quá trình tìm hiểu, ông quyết định kêu gọi liên kết sản xuất. Ban đầu, 13 nông hộ bắt tay hình thành “Tổ hợp tác rau củ quả phường 12”. Sau hai năm hoạt động mang lại hiệu quả cao và mùa quả ngọt đã đến, HTX Dịch vụ nông nghiệp tổng hợp Tân Tiến ra đời. “Bấy giờ quy mô sản xuất đã đủ lớn, chúng tôi tổ chức sản xuất theo một quy trình chung, từ giống, vật tư, kỹ thuật canh tác đến thu hoạch, sơ chế và tiêu thụ... nhờ đó, sản phẩm đã đến được các siêu thị lớn, chợ đầu mối và nhiều nhà hàng cao cấp trong nước”, ông Khẩn chia sẻ.
Cả vùng rộng lớn bên triền đồi và thung lũng đều là những khu vườn bậc thang san sát, trải rộng. Trong nhà kính, đủ loại rau như ớt ngọt, cà chua, xà lách, rau mùi... vào kỳ trưởng thành tươi tốt. Ông Dương Ngọc Tuân, thành viên HTX, vừa hướng dẫn nhân viên chăm sóc vườn vừa nói: “Khi những diện tích nhỏ được kết nối trong một chuỗi sản xuất thống nhất, giá trị của từng khu vườn được nâng lên. Đây chính là hướng đi mà chúng tôi đang theo đuổi”.
Hiện gia đình ông Tuân đang sản xuất 3 ha rau các loại. Thay vì tự tìm giống, xây dựng quy trình sản xuất và loay hoay tìm đầu ra sau mỗi vụ, ông được HTX hướng dẫn từ khâu sản xuất đến thu hoạch. Giống, vật tư được cung cấp theo yêu cầu của từng loại cây trồng; kỹ thuật canh tác được thống nhất theo quy trình an toàn; sản phẩm được HTX tổ chức thu mua và phân phối thị trường.
Cũng tham gia chuỗi sản xuất, nông hộ Trần Đình Tâm được hướng dẫn quy trình canh tác theo tiêu chuẩn VietGAP, cung cấp giống và các loại vật tư cần thiết; sản phẩm sau thu hoạch được HTX bao tiêu. Ông Tâm cho biết: “Khi tham gia liên kết, người sản xuất tập trung chăm sóc cây trồng, việc còn lại đã có HTX lo nên có thu nhập tốt. Diện tích vườn mình không lớn, nhưng được đặt trong một quy trình sản xuất cùng với các thành viên khác nên sản phẩm chất lượng đồng đều, bảo đảm số lượng cho đối tác”.
Hiện mỗi ngày, cơ sở cung ứng thị trường qua kênh phân phối bình quân 2,5 tấn rau, củ, quả. Sản lượng tiêu thụ khoảng 900-1.200 tấn mỗi năm, mang lại doanh thu lớn, tạo việc làm thường xuyên cho 25 lao động, mùa cao điểm lên đến 40-50 lao động. Theo Tiến sĩ nông học Phạm S, nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng, với những nông hộ có quy mô sản xuất vừa và nhỏ, việc tham gia chuỗi liên kết là lợi ích thiết thực của kinh tế hợp tác. Điều quan trọng là các hộ cùng tuân thủ một quy trình, tạo ra sản phẩm đồng đều và HTX đứng ra tổ chức chuỗi. Tân Tiến đã làm được điều đó từ khá sớm trên vùng đất được mệnh danh là “thủ phủ” nông nghiệp công nghệ cao Lâm Đồng.
Nâng giá trị bằng công nghệ
Liên kết, tạo nền tảng để mở rộng quy mô và khoa học-công nghệ, đã giúp Tân Tiến nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm. Theo ông Mai Văn Khẩn, toàn bộ vùng sản xuất của thành viên HTX và hộ liên kết đều được áp dụng quy trình canh tác tiên tiến, từ sử dụng giống mới, trồng trên giá thể, hệ thống tưới hiện đại đến quản lý dịch hại và truy xuất nguồn gốc. “Chúng tôi cung cấp cây giống chất lượng cao cho các thành viên và hộ liên kết, cung ứng vật tư với giá hợp lý và có kỹ sư hướng dẫn kỹ thuật canh tác. Cách làm này giúp các hộ sản xuất giảm khoảng 10-15% chi phí sản xuất mỗi vụ và điều quan trọng là chất lượng nông sản được nâng lên, đáp ứng yêu cầu khắt khe của kênh phân phối”, ông Khẩn cho biết.
Điều quan trọng hơn, khoa học-công nghệ đang giúp Tân Tiến thay đổi cách tiếp cận thị trường. Từ những ngày đầu chỉ quan tâm sản lượng, giờ HTX luôn chú trọng khâu chất lượng, sản phẩm an toàn, nguồn gốc xuất xứ, quy trình sản xuất và lan tỏa thương hiệu. Ông Lê Sỹ Cang, Phó Giám đốc phụ trách khoa học-kỹ thuật chia sẻ: “HTX thường xuyên phối hợp các nhà khoa học, kỹ sư nông nghiệp tổ chức tập huấn, hội thảo; chuyển giao kỹ thuật và cập nhật quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP. Thành viên và hộ liên kết được hướng dẫn sử dụng vật tư an toàn, tối ưu quy trình chăm sóc và tham quan các mô hình sản xuất hiệu quả”.
Trong bối cảnh thị trường ngày càng siết chặt các tiêu chuẩn, việc ứng dụng khoa học-công nghệ, giải pháp số và nâng cao uy tín sản phẩm là điều kiện quan trọng để nông sản của Tân Tiến giữ vững vị thế, mở rộng thị trường và phát triển xanh, bền vững, tạo lợi nhuận tốt cho các thành viên cùng hộ liên kết.
Với những kết quả đạt được, HTX Dịch vụ nông nghiệp tổng hợp Tân Tiến là một trong ba đơn vị tại Lâm Đồng được tặng giải thưởng “Ngôi sao hợp tác xã” toàn quốc năm 2025. Theo Phó Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Lâm Đồng Đinh Thị Hạnh, giải thưởng góp phần khẳng định uy tín, thương hiệu của HTX trong quá trình phát triển, tạo động lực cho các nông hộ tham gia chuỗi sản xuất, góp phần củng cố niềm tin, xây dựng lĩnh vực rau an toàn vững mạnh ■
Sản xuất bằng tri thức, liên kết bằng trách nhiệm và chinh phục thị trường bằng chất lượng, giá trị của người sản xuất được nâng lên... Đó chính là sự khẳng định của HTX “ngôi sao” Tân Tiến trong chuỗi giá trị nông nghiệp hiện đại tỉnh Lâm Đồng.