Tình trạng lãng phí, nhất là lãng phí tài sản công như đầu tư xây dựng, sử dụng trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp, bệnh viện, trường học, trang thiết bị văn phòng… không đúng mục đích, vượt tiêu chuẩn, hoạt động không hiệu quả, thậm chí không sử dụng, để xuống cấp. Nhiều công trình, dự án được đầu tư xây dựng lên tới hàng ngàn tỷ đồng nhưng không được đưa vào sử dụng, gây lãng phí lớn.
Đáng chú ý, sau khi sáp nhập, tinh gọn bộ máy, nhiều cơ quan, đơn vị đã sáp nhập, giải thể hay tinh giản cấp trung gian, nguy cơ lãng phí tài sản công ở nhiều địa phương tiếp tục được đặt ra. Hàng loạt trụ sở cơ quan, văn phòng, trung tâm chấm dứt hoạt động sẽ không còn được sử dụng, hoặc phải chuyển mục đích sử dụng.
Theo thống kê, tính đến tháng 7/2025 khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp được triển khai có hơn 4.200 trụ sở công dôi dư, nâng tổng số tài sản công dôi dư lên hơn 15.200. Số lượng hàng chục nghìn tài sản công, trụ sở, nhà đất, cơ sở vật chất đang bị bỏ không, hoặc chưa kịp thời xử lý hiệu quả… là rất đáng lo ngại, nếu không kịp thời xử lý quyết liệt, minh bạch sẽ gây lãng phí lớn.
Theo thống kê, tính đến tháng 7/2025 khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp được triển khai có hơn 4.200 trụ sở công dôi dư, nâng tổng số tài sản công dôi dư lên hơn 15.200.
Lãng phí, trong đó có lãng phí tài sản công, đã và đang làm suy giảm niềm tin của người dân đối với năng lực lãnh đạo, quản lý của đội ngũ cán bộ. Không ít trường hợp lãng phí tài sản công do sự quản lý yếu kém của cán bộ, gây bức xúc dư luận. Điều này cũng đã được Tổng Bí thư Tô Lâm chỉ rõ trong bài viết “Chống lãng phí”. Từ nhiều năm nay, Đảng và Nhà nước ta luôn coi trọng công tác phòng, chống lãng phí với nhiều chủ trương, chính sách.
Chỉ tính trong hai năm 2024-2025, hàng chục nghị quyết, quyết định, chỉ thị, hướng dẫn, chương trình hành động… liên quan đến công tác chống lãng phí đã được ban hành. Điều này chứng tỏ sự quan tâm đặc biệt và quyết tâm cao của Đảng, Nhà nước ta trong cuộc đấu tranh chống lãng phí trong bối cảnh mới.
Quyết tâm của Đảng, Nhà nước ta còn thể hiện rõ thông qua việc xử lý nghiêm những vụ án liên quan đến tham nhũng, lãng phí, với phương châm “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”. Trong đó, có những vụ án gây thất thoát, lãng phí ngân sách, tài sản công lên tới hàng nghìn tỷ đồng. Hàng loạt các công trình, dự án kéo dài, có nguy cơ thất thoát, lãng phí đã được Chính phủ tập trung lãnh đạo, chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương rà soát, xử lý. Một số địa phương chủ động đưa một số vụ việc lãng phí vào diện Ban Chỉ đạo Phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực cấp tỉnh theo dõi, chỉ đạo để tập trung xử lý dứt điểm.
Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực nêu rõ quyết tâm: phải tạo chuyển biến rõ nét hơn nữa trong công tác phòng, chống lãng phí, nhất là tập trung xử lý dứt điểm các công trình, dự án chậm tiến độ, tồn đọng, kéo dài, hiệu quả thấp, gây thất thoát, lãng phí lớn, góp phần huy động, sử dụng có hiệu quả các nguồn lực phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế hơn 8% trong năm 2025 và hai con số trong các năm tiếp theo.
Trong khi đó, các đối tượng phản động, cực đoan, thiếu thiện chí ra sức xuyên tạc chủ trương chính sách của Đảng, Nhà nước, chống phá chế độ. Chúng rêu rao rằng, thực chất cuộc chiến chống lãng phí mà Tổng Bí thư Tô Lâm phát động chỉ là “hô khẩu hiệu”, là “dân túy”, là chỉ xử lý phần ngọn, chứ không giải quyết được tận gốc. Chúng xuyên tạc rằng lãng phí (cũng giống như tham nhũng) xuất phát từ bản chất chế độ, từ chính thể chế độc đảng. Chúng đổ lỗi nguyên nhân gây lãng phí là do đội ngũ cán bộ biến chất, kém năng lực, chỉ lo vun vén cho lợi ích bản thân. Đồng thời xuyên tạc rằng sau sáp nhập, những tài sản công như trụ sở, văn phòng, trang thiết bị văn phòng,… dôi dư sẽ gây lãng phí nghiêm trọng, là “cơ hội để cán bộ tranh thủ để vơ vét”.
Cho nên, “bên trên” (Đảng, Nhà nước) hô hào chống lãng phí, “bên dưới” (tại các địa phương) vẫn tiếp tục lãng phí, minh chứng cho tình trạng “trên nóng dưới lạnh”. Hay, lợi dụng tình trạng nguy cơ lãng phí tài sản công ở nhiều địa phương sau sáp nhập, các thế lực thù địch phủ nhận vai trò, lợi ích của chủ trương sáp nhập, tinh gọn bộ máy của Đảng, Nhà nước ta. Chúng cho rằng, việc sáp nhập, tinh giản bộ máy còn lãng phí hơn cả khi không làm…
Song thực tế từ những nỗ lực, hành động quyết liệt của Đảng, Nhà nước ta trong cuộc chiến chống lãng phí thời gian qua là minh chứng thuyết phục, đủ sức bác bỏ luận điệu xuyên tạc của các phần tử thù địch. Việc xử lý mạnh, nghiêm khắc cán bộ, trong đó có cả những cán bộ cấp cao liên quan đến lãng phí, gây thất thoát tài sản của Nhà nước cũng cho thấy sự nghiêm minh của luật pháp Việt Nam, cán bộ vi phạm cũng bị xử lý công bằng như người dân, chứ không phải làm cán bộ là có cơ hội “vơ vét” tài sản công như các thế lực thù địch cố tình bịa đặt.
Cuộc đấu tranh phòng, chống lãng phí đã và đang được Đảng, Nhà nước ta quan tâm, chỉ đạo, với mục tiêu cao nhất là bảo đảm tối cao lợi ích của đất nước và nhân dân, tạo sự đồng thuận trong xã hội, gắn với các mục tiêu phát triển đất nước. Để giải quyết hiệu quả tình trạng lãng phí tài sản công tại một số địa phương, đơn vị, đòi hỏi phải tiếp tục nêu cao trách nhiệm của các cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan, tổ chức, cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu trong công tác phòng, chống lãng phí. Đồng thời xác định rõ trách nhiệm, và kiên quyết xử lý các tổ chức, cá nhân có liên quan.
Song song đó, xây dựng văn hóa chống lãng phí trong toàn xã hội, đưa chống lãng phí thành các chuẩn mực đạo đức, chuẩn mực xã hội. Đẩy mạnh số hóa tài sản công để quản lý tốt hơn, tăng cường chuyển đổi số trong quản trị, liên thông dữ liệu giữa các đơn vị.
Mặt khác, rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước về phòng chống lãng phí, bảo đảm đồng bộ, thống nhất; sửa đổi bổ sung ngay các quy định về tiêu chuẩn, định mức kinh tế-kỹ thuật không còn phù hợp thực tiễn phát triển của đất nước.
Công cuộc đấu tranh phòng, chống lãng phí, trong đó có lãng phí tài sản công, cũng chính là để bảo vệ lợi ích, bảo vệ tài sản của Nhà nước, nhân dân, góp phần làm trong sạch đội ngũ cán bộ, củng cố, phát triển các nguồn lực, xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh.
Chính vì vậy, cán bộ, đảng viên và nhân dân cần hết sức tỉnh táo, đề cao cảnh giác, kịp thời đấu tranh ngăn chặn những luận điệu xuyên tạc, cực đoan của các thế lực thù địch liên quan đến công tác chống lãng phí của Đảng, Nhà nước ta.
