Khủng hoảng nhân đạo ngày càng lan rộng

Các cuộc khủng hoảng nhân đạo trên thế giới, dù đã có nhiều nỗ lực và giải pháp với sự chung tay của cộng đồng quốc tế nhưng không những không thu hẹp mà ngày càng có xu hướng lan rộng. Điều đó đòi hỏi sự chung tay của tất cả các nước trong nỗ lực tìm ra giải pháp giải quyết căn cơ khủng hoảng nhân đạo.

Những người tị nạn Afghanistan mới đến định cư tại một trại tạm thời ở Kabul, Afghanistan, ngày 29/6/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)
Những người tị nạn Afghanistan mới đến định cư tại một trại tạm thời ở Kabul, Afghanistan, ngày 29/6/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Liên hợp quốc vừa đưa ra cảnh báo về tình hình nhân đạo ngày càng tồi tệ trên bình diện quốc tế, trong đó nổi lên là các điểm nóng kéo dài như Dải Gaza, Syria và Sudan. Tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh cho biết mới chỉ nhận được chưa đến 17% của khoản ngân sách 46 tỷ USD được cho là cần thiết để đáp ứng các nhu cầu nhân đạo toàn cầu trong năm 2025, thấp hơn 40% so cùng kỳ năm ngoái. Trải qua hơn 7 tháng đầu năm 2025, tình hình viện trợ nhân đạo vẫn chưa có dấu hiệu chuyển biến tích cực.

Tình trạng “thiếu trước, hụt sau” của ngân sách viện trợ nhân đạo, theo Liên hợp quốc, là lời cảnh báo rằng hàng triệu người dễ bị tổn thương sẽ lâm vào nạn đói nếu không có nguồn viện trợ quốc tế. Văn phòng Điều phối các vấn đề nhân đạo của Liên hợp quốc (OCHA) từng phải kêu gọi thế giới hỗ trợ 114 triệu người bằng cách tập trung vào những nhu cầu cấp thiết, sau các đợt cắt giảm tài trợ sâu nhất từ trước đến nay đối với hệ thống viện trợ nhân đạo quốc tế.

Tại điểm nóng Trung Đông, Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO) Tedros Ghebreyesus mới đây đưa ra cảnh báo rằng, tình trạng khủng hoảng kéo dài tại Dải Gaza đang khiến trật tự xã hội sụp đổ, đồng thời kêu gọi thiết lập các hành lang nhân đạo nhằm sơ tán những người cần được chăm sóc y tế khẩn cấp khỏi khu vực này.

Ông Tedros nhấn mạnh, người dân tại Gaza thiệt mạng không chỉ vì hứng chịu “mưa bom, bão đạn”, mà còn do thiếu thốn lương thực, đói khát và bệnh tật. Theo thống kê, kể từ ngày 27/5 đến nay, hơn 1.600 người thiệt mạng và gần 12.000 người bị thương khi cố gắng tiếp cận các điểm phân phát lương thực ở Dải Gaza. Người dân tại Gaza đang gần như không thể tiếp cận các dịch vụ cơ bản, phải liên tục sơ tán và đối mặt tình trạng thiếu thốn lương thực kéo dài, suy dinh dưỡng lan rộng, số ca tử vong do đói gia tăng. Riêng trong tháng 7, gần 13.000 trẻ em dưới 5 tuổi được ghi nhận suy dinh dưỡng cấp tính, mức cao nhất từ trước đến nay ở dải đất ven Địa Trung Hải.

OCHA mô tả bức tranh đáng báo động về điều kiện sống tồi tệ tại Gaza, nơi hệ thống y tế đã kiệt quệ lại phải ứng phó số lượng lớn trẻ em nhập viện vì suy dinh dưỡng. Tình trạng nhân đạo tại Gaza lại càng bế tắc khi các con đường viện trợ hàng hóa và lương thực bị phong tỏa. Chương trình Lương thực thế giới (WFP) báo cáo đã tiếp nhận 1.012 xe tải chở 13.000 tấn thực phẩm vào Gaza trong tháng 7, nhưng chỉ vỏn vẹn 10 xe đến được kho dự trữ. Israel tuyên bố hạn chế hoạt động vận chuyển hàng viện trợ nhân đạo vào Gaza, với lý do OCHA có liên hệ lực lượng Hamas.

Theo cáo buộc của Đại sứ Israel tại Liên hợp quốc Danny Danon trong một cuộc họp của Hội đồng Bảo an, OCHA không còn là một cơ quan nhân đạo nữa mà đã trở thành “cánh tay tuyên truyền của Hamas”, do đó Tel Aviv siết chặt kiểm soát các hoạt động của tổ chức này tại Gaza. Khi tuyến đường bộ gần như bị phong tỏa hoàn toàn, cộng đồng quốc tế phải huy động máy bay thả hàng viện trợ nhân đạo xuống Dải Gaza, nhằm giải quyết một phần nhu cầu cấp bách của người dân nơi đây.

Các Tiểu vương quốc Arập thống nhất (UAE), Jordan, Ai Cập và các nước châu Âu như Đức, Bỉ, Italia, Tây Ban Nha, Pháp đang nỗ lực sử dụng đường hàng không thả hàng viện trợ xuống Gaza dù biết rằng viện trợ đường không chỉ như muối bỏ bể, không thể đáp ứng nhu cầu nhân đạo rất lớn tại dải đất ven bờ Địa Trung Hải này. Nhân Ngày Nhân đạo thế giới 19/8, Liên hợp quốc một lần nữa kêu gọi tạo điều kiện thuận lợi, không ngăn cản các hoạt động quốc tế trong nỗ lực xoa dịu, hàn gắn vết thương của các cuộc khủng hoảng nhân đạo tại nhiều điểm nóng, nhất là tại Dải Gaza .

Có thể bạn quan tâm

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ (tháng 11/2023). (Ảnh: Xinhua)

Trật tự và sức ép mới với NATO

Lợi ích chiến lược khó có thể dung hòa trong nhiều vấn đề là nguyên nhân dẫn đến mối chia rẽ ngày càng lớn trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

(Ảnh minh họa)

Dịch Ebola: Không thể chủ quan

Dịch Ebola ở châu Phi đang diễn biến phức tạp và khó lường, số ca nhiễm không ngừng tăng cao. Các chuyên gia y tế cảnh báo không thể chủ quan, bởi chủng Bundibugyo gây ra dịch Ebola lần này chưa có vắc-xin đặc trị và phương pháp điều trị đặc hiệu. Trong khi đó, xung đột và nghèo đói đang cản trở công tác phòng, chống dịch bệnh.

Quang cảnh đường phố ở Bissau, Guinea-Bissau ngày 26/11/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử về năng lực tự chủ

Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS) đang xúc tiến kế hoạch thành lập một lực lượng chống khủng bố khu vực nhằm đối phó các mối đe dọa an ninh, các nhóm thánh chiến, cực đoan không ngừng mở rộng phạm vi hoạt động, trong khi các nguồn tài trợ quốc tế ngày càng eo hẹp.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng. 

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Chung tay giúp đỡ, đẩy lùi đói nghèo

“Cơn ác mộng” về hàng chục triệu người rơi vào cảnh thiếu đói vì xung đột tại Trung Đông đang có nguy cơ trở thành hiện thực khi số liệu thống kê của Liên hợp quốc cho thấy, số người bị mất an ninh lương thực gia tăng ở mức báo động.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu trong một cuộc họp báo tại New York, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nâng cao vai trò của các nước đang phát triển

Giữa một thế giới đa cực đang dần hình thành, các nước đang phát triển trở thành nhân tố ngày càng quan trọng góp phần thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, hòa giải xung đột và phát triển kinh tế. 

Ảnh chụp ngày 3/3/2026 cho thấy tình trạng hư hại của Cung điện Golestan tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX)

Bài toán bảo vệ di sản trong bối cảnh xung đột liên tục bùng phát

Di sản văn hóa phản ánh bản sắc được tích lũy qua hàng nghìn năm lịch sử của một cộng đồng và rộng hơn là cả nhân loại. Tuy nhiên, hàng loạt cuộc xung đột liên tiếp nổ ra thời gian qua đã tàn phá, thậm chí xóa sổ nhiều di sản mà người dân trân trọng, gìn giữ và bảo vệ từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là nhiệm vụ cấp bách của mọi quốc gia. (Ảnh minh họa: TTXVN)

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là ưu tiên cấp bách toàn cầu

Môi trường số giúp trẻ em tiếp cận kiến thức, học tập, giao lưu và hội nhập cộng đồng một cách nhanh chóng, cũng như phát huy khả năng sáng tạo. Tuy nhiên, giữa “biển” thông tin đó, trẻ em cần được hướng dẫn và trang bị kiến thức để có thể chọn lọc những gì bổ ích, tránh xa những nhân tố độc hại.

Người dân Iran tuần hành sau khi có lệnh ngừng bắn tại Tehran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Những “sứ giả hòa bình"

Khi thế giới chú tâm quan sát từng diễn biến trong quá trình đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran với câu hỏi liệu một thỏa thuận có thể được ký hay không, thì một số quốc gia như Qatar và Pakistan lựa chọn không đứng ngoài cuộc.

Nhân viên y tế chuyển thi thể một bệnh nhân Ebola tại Mongbwalu, tỉnh Ituri, Cộng hòa dân chủ Congo, ngày 25/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cuộc chiến chống Ebola

Dịch Ebola đang bùng phát ở mức đáng báo động từ Cộng hòa dân chủ Congo và lan nhanh sang các nước láng giềng ở khu vực Trung Phi, gây lo ngại cho cộng đồng quốc tế về một đợt dịch bệnh nguy hiểm.