Khủng hoảng nhân đạo ngày càng lan rộng

Các cuộc khủng hoảng nhân đạo trên thế giới, dù đã có nhiều nỗ lực và giải pháp với sự chung tay của cộng đồng quốc tế nhưng không những không thu hẹp mà ngày càng có xu hướng lan rộng. Điều đó đòi hỏi sự chung tay của tất cả các nước trong nỗ lực tìm ra giải pháp giải quyết căn cơ khủng hoảng nhân đạo.

Những người tị nạn Afghanistan mới đến định cư tại một trại tạm thời ở Kabul, Afghanistan, ngày 29/6/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)
Những người tị nạn Afghanistan mới đến định cư tại một trại tạm thời ở Kabul, Afghanistan, ngày 29/6/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Liên hợp quốc vừa đưa ra cảnh báo về tình hình nhân đạo ngày càng tồi tệ trên bình diện quốc tế, trong đó nổi lên là các điểm nóng kéo dài như Dải Gaza, Syria và Sudan. Tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh cho biết mới chỉ nhận được chưa đến 17% của khoản ngân sách 46 tỷ USD được cho là cần thiết để đáp ứng các nhu cầu nhân đạo toàn cầu trong năm 2025, thấp hơn 40% so cùng kỳ năm ngoái. Trải qua hơn 7 tháng đầu năm 2025, tình hình viện trợ nhân đạo vẫn chưa có dấu hiệu chuyển biến tích cực.

Tình trạng “thiếu trước, hụt sau” của ngân sách viện trợ nhân đạo, theo Liên hợp quốc, là lời cảnh báo rằng hàng triệu người dễ bị tổn thương sẽ lâm vào nạn đói nếu không có nguồn viện trợ quốc tế. Văn phòng Điều phối các vấn đề nhân đạo của Liên hợp quốc (OCHA) từng phải kêu gọi thế giới hỗ trợ 114 triệu người bằng cách tập trung vào những nhu cầu cấp thiết, sau các đợt cắt giảm tài trợ sâu nhất từ trước đến nay đối với hệ thống viện trợ nhân đạo quốc tế.

Tại điểm nóng Trung Đông, Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO) Tedros Ghebreyesus mới đây đưa ra cảnh báo rằng, tình trạng khủng hoảng kéo dài tại Dải Gaza đang khiến trật tự xã hội sụp đổ, đồng thời kêu gọi thiết lập các hành lang nhân đạo nhằm sơ tán những người cần được chăm sóc y tế khẩn cấp khỏi khu vực này.

Ông Tedros nhấn mạnh, người dân tại Gaza thiệt mạng không chỉ vì hứng chịu “mưa bom, bão đạn”, mà còn do thiếu thốn lương thực, đói khát và bệnh tật. Theo thống kê, kể từ ngày 27/5 đến nay, hơn 1.600 người thiệt mạng và gần 12.000 người bị thương khi cố gắng tiếp cận các điểm phân phát lương thực ở Dải Gaza. Người dân tại Gaza đang gần như không thể tiếp cận các dịch vụ cơ bản, phải liên tục sơ tán và đối mặt tình trạng thiếu thốn lương thực kéo dài, suy dinh dưỡng lan rộng, số ca tử vong do đói gia tăng. Riêng trong tháng 7, gần 13.000 trẻ em dưới 5 tuổi được ghi nhận suy dinh dưỡng cấp tính, mức cao nhất từ trước đến nay ở dải đất ven Địa Trung Hải.

OCHA mô tả bức tranh đáng báo động về điều kiện sống tồi tệ tại Gaza, nơi hệ thống y tế đã kiệt quệ lại phải ứng phó số lượng lớn trẻ em nhập viện vì suy dinh dưỡng. Tình trạng nhân đạo tại Gaza lại càng bế tắc khi các con đường viện trợ hàng hóa và lương thực bị phong tỏa. Chương trình Lương thực thế giới (WFP) báo cáo đã tiếp nhận 1.012 xe tải chở 13.000 tấn thực phẩm vào Gaza trong tháng 7, nhưng chỉ vỏn vẹn 10 xe đến được kho dự trữ. Israel tuyên bố hạn chế hoạt động vận chuyển hàng viện trợ nhân đạo vào Gaza, với lý do OCHA có liên hệ lực lượng Hamas.

Theo cáo buộc của Đại sứ Israel tại Liên hợp quốc Danny Danon trong một cuộc họp của Hội đồng Bảo an, OCHA không còn là một cơ quan nhân đạo nữa mà đã trở thành “cánh tay tuyên truyền của Hamas”, do đó Tel Aviv siết chặt kiểm soát các hoạt động của tổ chức này tại Gaza. Khi tuyến đường bộ gần như bị phong tỏa hoàn toàn, cộng đồng quốc tế phải huy động máy bay thả hàng viện trợ nhân đạo xuống Dải Gaza, nhằm giải quyết một phần nhu cầu cấp bách của người dân nơi đây.

Các Tiểu vương quốc Arập thống nhất (UAE), Jordan, Ai Cập và các nước châu Âu như Đức, Bỉ, Italia, Tây Ban Nha, Pháp đang nỗ lực sử dụng đường hàng không thả hàng viện trợ xuống Gaza dù biết rằng viện trợ đường không chỉ như muối bỏ bể, không thể đáp ứng nhu cầu nhân đạo rất lớn tại dải đất ven bờ Địa Trung Hải này. Nhân Ngày Nhân đạo thế giới 19/8, Liên hợp quốc một lần nữa kêu gọi tạo điều kiện thuận lợi, không ngăn cản các hoạt động quốc tế trong nỗ lực xoa dịu, hàn gắn vết thương của các cuộc khủng hoảng nhân đạo tại nhiều điểm nóng, nhất là tại Dải Gaza .

Có thể bạn quan tâm

Những người di cư tại một Trung tâm tiếp nhận người di cư trên đảo Lampedusa, hòn đảo cực nam của Italia. (Ảnh: Xinhua)

“Đê chắn sóng” di cư

Kiểm soát dòng người di cư từ lâu đã là chủ đề nhạy cảm, gây nhiều tranh cãi trên chính trường và luôn giữ vị trí quan trọng trong các chiến dịch tranh cử tại châu Âu. 

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hạ nhiệt cơn sốt dầu mỏ

Xung đột leo thang ở Trung Đông đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng, giá dầu tăng không ngừng còn nguồn cung bị co hẹp. Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia gấp rút xả kho dự trữ chiến lược nhằm hạ nhiệt cơn sốt “vàng đen”.

(Ảnh minh họa: Xinhua)

Cánh cửa khó mở

Thượng viện Mỹ lại vừa tiến hành bỏ phiếu về dự luật ngân sách cho Bộ An ninh nội địa (DHS), nhưng kết quả cũng chẳng khác những lần trước. Sự phản đối của phe Dân chủ tại Thượng viện khiến đảng Cộng hòa khó lòng mở cánh cửa ngân sách để giúp DHS nối lại hoạt động sau ba tuần tê liệt vì cạn kiệt ngân khố.

Hiện trường một vụ tấn công nhà tù ở Abuja, Nigeria. (Ảnh: Xinhua)

ECOWAS và nhiệm vụ không dễ hoàn tất trong triển khai lực lượng dự bị khu vực

Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) vừa nhất trí huy động lực lượng dự bị khu vực, với kế hoạch triển khai đợt đầu khoảng 2.000 binh sĩ trong năm 2026. Quyết định không mấy dễ dàng và cũng khá tốn kém của ECOWAS được kỳ vọng sẽ giúp ngăn ngừa làn sóng bạo lực và xung đột lan rộng ở Lục địa đen.

Những ngôi nhà tại tỉnh Nangarhar, Afghanistan bị phá hủy sau cuộc không kích của Pakistan, ngày 22/2. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước ngoặt nguy hiểm

Những tháng đầu năm 2026, những đốm lửa căng thẳng âm ỉ giữa các nước bất ngờ bùng phát thành ngọn lửa xung đột, có nguy cơ lan rộng . Khi những “lằn ranh đỏ” căng thẳng liên tục bị vượt qua, các tính toán lợi ích chiến lược lấn át lòng tin và thế giới đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng, giải pháp ngoại giao càng trở nên cấp bách.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

EU vừa phải nỗ lực cân bằng giữa tự do hóa thương mại, vừa phải bảo vệ lợi ích của người nông dân

Ủy ban châu Âu (EC) vừa quyết định triển khai tạm thời Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR), bất chấp những thách thức pháp lý phải đối mặt. Động thái này cho thấy EU đang nỗ lực thực thi chiến lược đa dạng hóa đối tác, tăng cường tự chủ và củng cố chuỗi cung ứng.

Một bé gái đang lấy nước tại một trại người tị nạn nội địa (IDP) ở Mogadishu, thủ đô Somalia, năm 2017. (Ảnh: Xinhuanet)

Trách nhiệm nhân đạo

Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố khoản viện trợ nhân đạo trị giá 63 triệu euro (hơn 74 triệu USD) cho Somalia. Gói tài chính dành cho những mảnh đời khốn khổ ở quốc gia Đông Phi nghèo đói thắp lên hy vọng cho người dân Somalia.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trình bày Thông điệp liên bang tại Tòa nhà Quốc hội ở Washington DC., ngày 24/2/2026. (Ảnh: whitehouse.gov)

Củng cố niềm tin

Không đơn thuần là bản tổng hợp thành tích chèo lái đất nước trong hơn 1 năm qua, Thông điệp Liên bang năm 2026 mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra được coi là chiến lược chính trị nhằm củng cố niềm tin của giới lãnh đạo và người dân vào các quyết sách của chính quyền, cũng như tái khẳng định các ưu tiên trong thời gian tới.

Cơ sở dự trữ khí đốt tự nhiên tại Zsana, Hungary. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vết rạn và chiếc van ống dẫn dầu

Cuộc xung đột tại Ukraine đã bước sang năm thứ 5 và vẫn chưa thấy tia hy vọng nào để chấm dứt. Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua nghị quyết kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và vô điều kiện, nhưng cuộc xung đột kéo dài này lại bộc lộ những vết rạn nứt ngay trong lòng châu Âu.

Các tay súng và người ủng hộ lực lượng Houthi tại Yemen tham gia một cuộc tuần hành vũ trang phản đối Israel ở huyện Arhab, phía bắc thủ đô Sanaa, Yemen, ngày 3/11/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Vòng xoáy bất ổn ở Yemen

Chính phủ mới của Yemen vừa tổ chức cuộc họp nội các đầu tiên tại Aden, dưới sự chủ trì của Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Shayea Al-Zindani. Việc các bộ trưởng trở về nước đảm nhiệm công việc được xem là bước đi nhằm củng cố an ninh, khôi phục dịch vụ công và thúc đẩy ổn định kinh tế với sự hỗ trợ từ Saudi Arabia.

Các đại biểu chụp ảnh chung tại Hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp Liên đoàn Arập (AL) và Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) ở Doha, Qatar ngày 15/9/2025. Ảnh: AA/TTXVN

Tăng cường kết nối khu vực

Mới đây các Bộ trưởng Giao thông vận tải thuộc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) đã nhóm họp tại Thổ Nhĩ Kỳ để tìm biện pháp thúc đẩy hành lang đường sắt và đường bộ kết nối vùng Vịnh với châu Âu và châu Phi. Hội nghị đã phản ánh nỗ lực của OIC trong việc tăng cường kết nối khu vực, củng cố chuỗi cung ứng và logistics nhân đạo.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich 2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

“Mỏ neo” cho hòa bình tại Ukraine

Đề xuất từ phía Kiev tại Hội nghị An ninh Munich đã làm nóng trở lại câu hỏi cốt lõi về tương lai an ninh của Ukraine và cấu trúc ổn định tại châu Âu. Yêu cầu được bảo đảm an ninh tối thiểu 20 năm trước khi ký hòa ước không chỉ phản ánh nỗi lo của Kiev, mà còn là phép thử đối với mức độ cam kết dài hạn của phương Tây.

Hội nghị An ninh Munich 2024 khai mạc tại khách sạn Bayerischer Hof. (Nguồn: Mạng xã hội X)

Bài toán tự chủ chiến lược

Hội nghị An ninh Munich 2026, diễn ra từ ngày 13 đến 15/2, được dự báo là bị phủ bóng bởi mây đen căng thẳng do những chia rẽ, rạn nứt sâu sắc trong mối quan hệ đồng minh xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và châu Âu. 

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. (Ảnh: Xinhua)

Bức tranh hợp tác nhiều màu sắc

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vừa có chuyến thăm ngắn ngày tới Malaysia. Dù chỉ gói gọn trong hai ngày nhưng chuyến công du của nhà lãnh đạo quốc gia Nam Á được đánh giá là thành công hơn mong đợi, thổi luồng gió mới cho quan hệ Ấn Độ-Malaysia, đồng thời tô điểm thêm vào bức tranh hợp tác đa dạng và nhiều màu sắc của New Delhi.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc gặp ở Nhà Trắng, Washington, DC, ngày 13/2/2025. (Ảnh: XINHUA)

Phép thử từ thỏa thuận thương mại Ấn Độ-Mỹ

Thỏa thuận thương mại mới đạt được giữa Ấn Độ và Mỹ thoạt nhìn là một thỏa thuận “đôi bên cùng thắng”, giúp thúc đẩy quan hệ thương mại song phương. Thế nhưng, phía sau đó là những câu hỏi còn bỏ ngỏ, nhất là về mức độ cắt giảm nhập khẩu dầu từ Nga mà New Delhi sẽ thực hiện. 

Lực lượng an ninh Somalia được triển khai tại Thủ đô Mogadishu. Ảnh (tư liệu): THX/TTXVN

Điểm nóng trên “bản đồ an ninh” của Mỹ

Tư lệnh Bộ Chỉ huy châu Phi của Mỹ (AFRICOM), Tướng Michael Anderson lên tiếng cảnh báo về nguy cơ gia tăng các mối đe dọa từ hai nhóm khủng bố là tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) và Al-Qaeda, đặc biệt tại khu vực Sahel và Tây Phi.