Khát vọng miền sơn cước

Bản Nậm Nghẹp, xã Ngọc Chiến, tỉnh Sơn La vốn là một vùng đất khá cách trở, đời sống người dân còn khó khăn. Tuy nhiên, thời gian gần đây, miền quê này đang dần khoác lên mình tấm áo mới nhờ những tìm tòi, nỗ lực của chính quyền địa phương, nhờ khát vọng dám nghĩ, dám làm của lớp thanh niên dân tộc thiểu số.

Thứ Sáu, ngày 03/04/2026 - 21:31

Với tầm nhìn xa và tâm huyết, họ đã từng bước hiện thực hóa ước mơ chung sức xây dựng quê hương trở thành điểm đến du lịch hấp dẫn với mô hình kinh doanh homestay độc đáo.

Lần đầu tới xã Ngọc Chiến, cũng như nhiều người trong đoàn khách du lịch đến từ Hà Nội, chị Trần Hương Giang chia sẻ: “Tôi ngỡ ngàng khi được chứng kiến cảnh đẹp hùng vĩ mà thiên nhiên ban tặng nơi đây, con người gần gũi, dễ mến. Tôi được đi tham quan nhà thờ gốc cây gạo tại bản Phảy, nhà thờ đá bản Lướt, ngắm các cây di sản Việt Nam và cây Du Sam ở bản Tà Nâu hàng trăm năm tuổi... Điều ấn tượng nhất khi vào bản Nậm Nghẹp là được ngắm nhìn núi rừng hùng vĩ, check-in bên gốc cây sơn tra gần 100 năm tuổi. Chuyến đi để lại cho tôi nhiều ấn tượng về con người cũng như phong cảnh nơi đây, có dịp tôi sẽ quay trở lại”.

Nậm Nghẹp mùa này hoa sơn tra (táo mèo) thi nhau đua sắc. Điều khiến chúng tôi và du khách ấn tượng không chỉ bởi vẻ đẹp hoang sơ của loài hoa đặc trưng nơi miền sơn cước, mà là những mái nhà bằng gỗ xen giữa tán rừng như những bậc thang mây. Nậm Nghẹp được biết đến trên bản đồ du lịch vùng cao với nét đẹp văn hóa dân tộc, sự uy tín của cách làm du lịch hiện đại mà vẫn giữ được bản sắc hấp dẫn, níu chân lữ khách. Kháng A Lệnh (sinh năm 1989), dân tộc H’Mông, là chủ một homestay ở đây chia sẻ: “Tôi làm homestay từ năm 2021, hiện giá một phòng ở đây dao động từ 600.000 đồng đến 1.200.000 đồng/ngày, doanh thu khoảng 400 triệu đồng/năm. Ngoài ra, khi các đoàn khách lưu trú qua đêm, chúng tôi thường tổ chức văn nghệ để các đoàn giao lưu như: đốt lửa trại, múa văn nghệ, thổi khèn môi, khèn lá; giới thiệu các sản phẩm của địa phương (rượu táo mèo, chè táo mèo khô, mật ong, các đồ thổ cẩm)… để du khách mua về làm quà. Đây cũng là cách để quảng bá các sản vật và văn hóa quê hương…”.

Sinh ra và lớn lên trên mảnh đất Nậm Nghẹp, anh Thào A Vạng (sinh năm 1976), dân tộc H’Mông chia sẻ về hành trình kinh doanh du lịch nhằm gìn giữ bản sắc văn hóa của dân tộc mình. Từ năm 2006 đến năm 2021, với vai trò Trưởng bản, Thào A Vạng thấu hiểu những trăn trở và tiềm năng của miền đất này, anh đã có nhiều cống hiến cho quê hương. Sau đó, anh quyết định dấn thân vào lĩnh vực mới là du lịch cộng đồng. Năm 2023, Thào A Vạng mạnh dạn đầu tư hơn 1 tỷ đồng để xây dựng và phát triển mô hình homestay trên diện tích khoảng 600m2. Quyết định này không chỉ mang ý nghĩa cá nhân mà còn thể hiện khát vọng làm thay đổi diện mạo quê hương, đưa Nậm Nghẹp đến gần hơn với du khách trong nước và ngoài nước.

Chặng đường khởi nghiệp của A Vạng không hề trải hoa hồng. Giai đoạn đầu, bản Nậm Nghẹp còn đối mặt với nhiều thách thức về cơ sở hạ tầng như giao thông đi lại chưa thuận tiện, thiếu điện lưới, trường học. Đến năm 2022, điện lưới được kéo về bản, thắp sáng thêm hy vọng cho người dân. Bất chấp những khó khăn ban đầu, A Vạng kiên trì theo đuổi mục tiêu của mình. Anh tin tưởng vào tiềm năng du lịch của Nậm Nghẹp, nơi có cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ và nền văn hóa dân tộc H’Mông đặc sắc. Homestay của anh đi vào hoạt động từ năm 2023. Điểm nổi bật của cơ sở kinh doanh này chính là sự chú trọng vào việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc H’Mông. Anh mong muốn du khách không chỉ đến để ngắm cảnh mà còn có cơ hội trải nghiệm thực tế đời sống văn hóa của người bản địa. Từ cách bài trí không gian, lựa chọn vật dụng trang trí, cách phục vụ du khách, tất cả đều toát lên nét đặc trưng của văn hóa H’Mông. Điều này không chỉ tạo nên sự khác biệt cho homestay của A Vạng mà còn góp phần quan trọng trong việc gìn giữ di sản văn hóa quý báu…”.

Theo Phó Chủ tịch xã Ngọc Chiến Lò Văn Thoa, trên địa bàn xã hiện có 24 homestay và các điểm du lịch suối khoáng nóng, nhà thờ, núi Tà Tao, Tà Rông. Tổng số khách nội địa và quốc tế đến Ngọc Chiến trong năm 2025 khoảng 18.000 lượt, ước tổng thu khoảng 5 tỷ đồng/năm. Địa phương đã tổ chức thành công hai Lễ hội hoa sơn tra và Ngày hội mừng cơm mới trong năm với hơn 3.500 lượt người tham gia. Địa phương đã đa dạng các hoạt động ý nghĩa như: trưng bày gian hàng giới thiệu, quảng bá các sản phẩm du lịch văn hóa, nông sản an toàn, sản vật tiêu biểu của xã; tổ chức các trò chơi dân gian, các môn thể thao dân tộc, giao lưu giã bánh dày, ném pa pao, giao lưu chọi dê, giao lưu ẩm thực dân tộc; tổ chức giải leo núi Sơn tra Sky Race năm 2026...

“Thời gian tới, chính quyền xã Ngọc Chiến tiếp tục xây dựng quy hoạch các điểm, khu du lịch trên địa bàn; đánh giá, rà soát các tiềm năng lợi thế về du lịch, có phương án quản lý và khai thác hiệu quả gắn với việc bảo đảm vệ sinh môi trường. Xã sẽ có phương án tháo gỡ những khó khăn về quy hoạch đất đai để phát triển du lịch cộng đồng; thu hút các nhà đầu tư có tiềm năng để khai thác và phát triển các loại hình du lịch; hình thành các tour du lịch gắn với các liên kết vùng”, Phó Chủ tịch xã Lò Văn Thoa cho hay.

Câu chuyện của anh Thào A Vạng, Kháng A Lệnh là nguồn cảm hứng minh chứng cho thấy sự quyết tâm vượt khó và tầm nhìn lâu dài đóng góp vào sự đổi thay tích cực của cộng đồng tại Ngọc Chiến. Hy vọng với sự hỗ trợ của chính quyền và sự chung tay của cộng đồng, Nậm Nghẹp sẽ ngày càng phát triển, trở thành điểm đến lý tưởng cho những ai yêu thích khám phá văn hóa và thiên nhiên.

MINH NGHĨA