Kim Vân là thôn vùng lõi Khu dự trữ thiên nhiên Kim Hỷ, thuộc xã Văn Lang, tỉnh Thái Nguyên, nằm trong một "lòng chảo" lớn bao bọc bởi núi đá.
Do đặc thù địa hình, địa chất tại đây nên cứ vào mùa mưa lũ là thôn Kim Vân thường xuyên bị ngập úng hằng năm. Nặng nhất là đợt mưa lũ trong tháng 10/2025 đã nhấn chìm nhà cửa của 25 hộ dân dưới làn nước sâu trên 15m.
Nước ngập kéo dài hơn một tháng trời, gây thiệt hại nặng nề về tài sản, ảnh hưởng lớn tới sức khỏe hàng trăm người dân do phải sống tạm bợ trong các lán, trại dựng tạm.
Trong đợt lũ lớn cuối năm 2025, cả thôn Kim Vân có tới 36 hộ bị ngập, 6 nhà bị sạt lở đất, trong số này có 13 hộ nghèo, 3 hộ cận nghèo.
Nhiều năm nay, thôn Kim Vân và chính quyền xã Văn Lang đã kiến nghị, đề xuất tìm giải pháp bố trí tái định cư để người dân ổn định cuộc sống. Tuy nhiên, vì nhiều lý do nên công việc này chưa thể thực hiện, dẫn đến người dân vẫn phải thấp thỏm sống chung với ngập lụt hằng năm.
Xác định đây là vấn đề cấp bách phải ưu tiên giải quyết, cuối tháng 3/2026, tỉnh Thái Nguyên đã ban hành lệnh xây dựng công trình khẩn cấp khu ổn định dân cư vùng ngập lụt do ảnh hưởng của bão số 11 tại thôn Kim Vân.
Khu vực bố trí khu ổn định dân cư tại đồi Lũng Cậu, Sấn Hò thuộc thôn Kim Vân có địa hình dạng đồi thấp so với xung quanh, cách vị trí ngập lụt khoảng 2km, nằm trong vùng quy hoạch là đất rừng sản xuất.
Dự án bố trí đất ở cho 42 hộ dân, gồm 25 hộ bị ngập hoàn toàn, 13 hộ bán ngập và 4 hộ có nguy cơ sạt lở, đồng thời dành quỹ đất xây dựng các công trình sinh hoạt cộng đồng.
Diện tích cấp đất ở cho mỗi hộ là 300m²; hệ thống hạ tầng kỹ thuật được đầu tư đồng bộ, gồm đường giao thông, thoát nước, cấp nước và cấp điện. Tổng diện tích khu tái định cư khoảng 4ha, với tổng kinh phí đầu tư hơn 30 tỷ đồng.
Hiện tại, Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông và nông nghiệp phía Bắc đang tập trung khảo sát, đánh giá kỹ lưỡng điều kiện địa chất, bảo đảm an toàn công trình, phù hợp với nhu cầu sinh hoạt và sản xuất của người dân.
Đến đầu tháng 4/2026, Ủy ban nhân dân xã Văn Lang đã phối hợp với các sở, ngành đề xuất điều chỉnh, cập nhật khu vực dự án và quy hoạch. Xã cũng đã rà soát ranh giới 3 loại rừng, điều chỉnh quy hoạch lâm nghiệp, quy hoạch sử dụng đất, kế hoạch sử dụng đất, thực hiện các thủ tục chuyển mục đích sử dụng rừng theo quy định.
Địa phương cũng đã tổ chức họp, lấy ý kiến các hộ dân bị ảnh hưởng về nhu cầu tái định cư, bảo đảm phương án bố trí dân cư phù hợp. Tổ công tác đã hoàn thành việc thống kê, kiểm đếm hiện trạng và đang hoàn thiện phương án bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng.
Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông và nông nghiệp phía Bắc đã phê duyệt nhiệm vụ khảo sát, thiết kế và dự toán chi phí chuẩn bị đầu tư; đồng thời triển khai lựa chọn nhà thầu tư vấn.
Hiện đơn vị tư vấn đang lập Báo cáo nghiên cứu khả thi, dự kiến hoàn thành trong khoảng từ ngày 10 đến 15/4/2026, làm cơ sở triển khai các bước tiếp theo.
Để đẩy nhanh tiến độ dự án trong bối cảnh cũng chuẩn bị tới mùa mưa năm nay, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên Nông Quang Nhất yêu cầu các sở, ngành, địa phương và chủ đầu tư phối hợp chặt chẽ, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục, bảo đảm tiến độ hoàn thành dự án trước mùa mưa.
Đồng thời, xem xét cho phép thi công song song với quá trình hoàn thiện thủ tục chuyển mục đích sử dụng rừng nhằm đẩy nhanh tiến độ.
Sở Nông nghiệp và Môi trường đẩy nhanh thẩm định, trình phê duyệt chuyển mục đích sử dụng rừng; hướng dẫn địa phương thực hiện đầy đủ thủ tục đấu giá tài sản trên đất là cây rừng, bảo đảm đúng quy định nhưng theo hướng rút gọn thời gian, tạo điều kiện thuận lợi để dự án sớm được triển khai.
Thái Nguyên phấn đấu đến ngày 30/6/2026 hoàn thành mặt bằng để di dời người dân đến khu tái định cư.
Việc triển khai dự án này sẽ giải quyết triệt để tình trạng phải sống chung với ngập lụt, đáp ứng mong mỏi hàng chục năm nay của người dân Kim Vân.
