Khẳng định vai trò tiêu chuẩn hóa vì mục tiêu phát triển bền vững

Ngày 14/10 hằng năm được cộng đồng quốc tế kỷ niệm là Ngày Tiêu chuẩn thế giới. Đây là dịp để tôn vinh vai trò thiết yếu của tiêu chuẩn trong việc kết nối nhân loại, bảo đảm thế giới vận hành hài hòa, an toàn và hiệu quả.

Với hơn 14 nghìn tiêu chuẩn quốc gia, hàng trăm quy chuẩn kỹ thuật được ban hành, Việt Nam đang xây dựng nền tảng vững chắc cho nền kinh tế xanh và số. (Ảnh: CP)
Với hơn 14 nghìn tiêu chuẩn quốc gia, hàng trăm quy chuẩn kỹ thuật được ban hành, Việt Nam đang xây dựng nền tảng vững chắc cho nền kinh tế xanh và số. (Ảnh: CP)

Hưởng ứng Ngày Tiêu chuẩn thế giới 14/10 - sự kiện do 3 tổ chức tiêu chuẩn hàng đầu thế giới gồm: Ủy ban Kỹ thuật điện quốc tế (IEC), Tổ chức Tiêu chuẩn hóa quốc tế (ISO) và Liên minh Viễn thông quốc tế (ITU) khởi xướng, Việt Nam đang khẳng định vai trò là một thành viên tích cực, chủ động trong nỗ lực tiêu chuẩn hóa phục vụ phát triển bền vững. Với hơn 14 nghìn tiêu chuẩn quốc gia, hàng trăm quy chuẩn kỹ thuật được ban hành và tỷ lệ hài hòa quốc tế ngày càng cao, Việt Nam đang từng bước hội nhập sâu rộng, xây dựng nền tảng vững chắc cho nền kinh tế xanh và số.

Từ năm 2021, lãnh đạo 3 tổ chức ISO, IEC và ITU đã thống nhất chủ đề dài hạn: “Tiêu chuẩn phục vụ các Mục tiêu Phát triển bền vững (SDGs) – Tầm nhìn chung cho một thế giới tốt đẹp hơn” (Standards for SDGs – Our shared vision for a better world).

Thông điệp này là lời kêu gọi cộng đồng quốc tế cùng khẳng định vai trò của tiêu chuẩn trong việc hiện thực hóa 17 Mục tiêu Phát triển bền vững (SDG) do Liên hợp quốc đề ra.

Năm nay, chiến dịch toàn cầu tập trung vào Mục tiêu SDG số 17 – Quan hệ đối tác vì các mục tiêu, nhấn mạnh rằng chỉ bằng hợp tác, chia sẻ và cùng hành động, nhân loại mới có thể giải quyết các thách thức toàn cầu như biến đổi khí hậu, năng lượng sạch, đô thị thông minh, an toàn dữ liệu hay chuyển đổi số.

Theo thông điệp chung của ISO, IEC và ITU, “các tiêu chuẩn cung cấp một khuôn khổ chung, củng cố niềm tin và thúc đẩy hợp tác giữa nhiều bên nhằm hướng tới phát triển bền vững". Các tiêu chuẩn quốc tế được ví như “ngôn ngữ chung” của thế giới hiện đại, giúp sản phẩm và dịch vụ có thể tương thích, kết nối và cùng vận hành trên quy mô toàn cầu.

Tại Việt Nam, công tác tiêu chuẩn hóa luôn được xác định là nền tảng quan trọng cho quá trình phát triển kinh tế-xã hội, nhất là trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ.

Bộ Khoa học và Công nghệ – cơ quan đầu mối quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng hiện là thành viên chính thức của ISO, IEC và nhiều tổ chức tiêu chuẩn khu vực.

Những năm qua, lĩnh vực tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng đã đạt được nhiều kết quả nổi bật. Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, hiện có hơn 14 nghìn tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) và hơn 800 quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) đã được ban hành, với tỷ lệ hài hòa quốc tế vượt 63%.

Hệ thống tiêu chuẩn-quy chuẩn này bao phủ hầu hết các lĩnh vực kinh tế-xã hội, đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, đồng thời đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước và hội nhập quốc tế.

Đáng chú ý, Chỉ số Hạ tầng chất lượng quốc gia (GQII) của Việt Nam năm 2023 xếp thứ 52 thế giới, tăng 2 bậc so năm 2020. Đây là kết quả phản ánh sự nỗ lực không ngừng trong việc xây dựng hệ thống tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng hiện đại, đồng bộ, phù hợp chuẩn mực quốc tế.

Những con số này cũng là minh chứng cho quyết tâm của Việt Nam trong hội nhập sâu rộng và phát triển bền vững, đồng thời khẳng định vị thế quốc gia trên bản đồ tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng quốc tế.

Trong bối cảnh chuyển đổi xanh và chuyển đổi số, vai trò của tiêu chuẩn ngày càng trở nên then chốt. Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường chất lượng, Bộ Khoa học và Công nghệ đang triển khai nhiều chương trình chuẩn hóa liên quan kinh tế tuần hoàn, sản xuất thông minh, đô thị thông minh và an toàn thông tin, nhằm tạo nền tảng cho nền kinh tế số và kinh tế xanh phát triển bền vững.

Có thể bạn quan tâm

Hoạt động tại phòng thí nghiệm Trường đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội. (Ảnh: Diệp Ngọc)

Chiến lược công nghệ lượng tử nhằm bảo vệ chủ quyền công nghệ, tích hợp không gian số toàn cầu

Sau 18 tháng triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, công nghệ lượng tử được đặt ở vị trí trung tâm, cụ thể hóa trong Danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược theo Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Nhiều hành vi thường xuất hiện trong các vụ lừa đảo công nghệ cao tăng mạnh mức xử phạt.

Tăng mức xử phạt hàng loạt thủ đoạn lừa đảo công nghệ cao

Từ 1/7/2026, Nghị định 174/2026/NĐ-CP có hiệu lực, thay thế nhiều quy định của Nghị định 15/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, công nghệ thông tin và giao dịch điện tử. Đáng chú ý, nhiều hành vi thường xuất hiện trong các vụ lừa đảo công nghệ cao... đã tăng mạnh mức xử phạt.

Một hội nghị của Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) trao đổi về công tác thanh tra xử lý vi phạm bản quyền về sở hữu công nghiệp.

Bước chuyển trong tư duy chính sách về sở hữu trí tuệ

Kết luận 51-KL/TW của Bộ Chính trị về đẩy mạnh công tác sở hữu trí tuệ phục vụ phát triển kinh tế-xã hội trong tình hình mới đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tư duy chính sách, đưa sở hữu trí tuệ từ công cụ bảo hộ quyền thành nguồn lực phát triển quốc gia, gắn với yêu cầu hoàn thiện thể chế và tổ chức thực thi đồng bộ.

Diễn đàn châu Âu-châu Phi nhằm tăng cường hợp tác trong kỷ nguyên số. (Ảnh: ACCORD)

Đối phó thách thức tin giả

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra nhiều cơ hội thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, song cũng tạo ra những thách thức lớn. Nguy cơ lan truyền thông tin sai lệch gia tăng không chỉ ở những khu vực công nghệ chưa phát triển đồng đều như châu Phi mà ở cả những nơi đã phát triển mạnh mẽ như châu Âu. 

Tiến sĩ Hoàng Lương trao đổi với nhóm nghiên cứu về kết quả xử lý nước thải bằng công nghệ EBB (Ảnh: LƯƠNG HIẾU)

Ứng dụng “gạch sinh học” xử lý nước thải

Việc xử lý nước thải tại các khu dân cư, làng nghề, trang trại chăn nuôi ở Việt Nam gặp nhiều khó khăn như chi phí đầu tư cao, công nghệ xử lý phức tạp do nhiều loại nước thải đan xen và khó vận hành ở quy mô nhỏ…

Hoạt động nghiên cứu, thực hành tại Trường đại học Phenikaa. (Ảnh: VŨ THƠM)

Mô hình hợp tác “3 nhà” trong phát triển khoa học, công nghệ

Nghị quyết số 57-NQ/TW xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là sự nghiệp của toàn dân, toàn hệ thống chính trị; trong đó, người dân và doanh nghiệp là trung tâm, chủ thể; nhà khoa học là nhân tố then chốt; Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, dẫn dắt và thúc đẩy.

Xã Phụng Hiệp, thành phố Cần Thơ lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.

Chuyển đổi số - “chìa khóa” vận hành hiệu quả chính quyền cơ sở

Thực hiện chuyển đổi số, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo trong hoạt động của các cơ quan trong hệ thống chính trị theo yêu cầu đặt ra tại Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị đã từng bước góp phần tạo đột phá trong xây dựng và vận hành chính quyền nhân dân.

Nông dân tham gia dự án hỗ trợ kinh doanh nông hộ tại Cao Bằng (Ảnh: VIỆT HÀ)

Chuyển giao công nghệ, đổi mới tư duy sản xuất

Chuyển giao khoa học và công nghệ đang góp phần đổi mới tư duy sản xuất, hình thành nhiều mô hình kinh tế và nâng cao năng lực công nghệ tại địa phương. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả cao hơn, hoạt động này cần được đổi mới theo hướng gắn chặt với thị trường, doanh nghiệp và mục tiêu tăng trưởng.

Quang cảnh sự kiện Shopee Brands And Creators Summit 2026.

AI trở thành động lực tăng trưởng mới của thương mại điện tử

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển của thương mại điện tử, không chỉ góp phần nâng cao trải nghiệm mua sắm, mà còn hỗ trợ doanh nghiệp tối ưu vận hành, mở rộng tiếp cận khách hàng và nâng cao năng lực cạnh tranh trong môi trường số.

Nghiên cứu khoa học tại Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

Triển khai Nghị quyết 57: Tạo đột phá trong phát triển và trọng dụng nhân tài khoa học

Sau 18 tháng triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, nhiều kết quả quan trọng đã tạo nền tảng cho phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, để tạo đột phá tăng trưởng, yêu cầu cấp bách hiện nay là xây dựng đội ngũ nhân lực chất lượng cao đủ năng lực làm chủ các công nghệ chiến lược.

Hội thảo “Kết nối 3 nhà - Huy động nguồn lực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phục vụ phát triển kinh tế-xã hội thành phố Huế” diễn ra chiều 2/7 tại Huế.

Huế kích hoạt nền tảng số kết nối “3 nhà”: Biến bài toán thực tiễn thành động lực đổi mới sáng tạo

Từ quản lý đô thị thông minh, bảo tồn di sản đến phát triển kinh tế số, thành phố Huế đang đứng trước nhiều bài toán lớn cần lời giải. Nền tảng số kết nối “3 nhà” vừa được Huế ra mắt kỳ vọng sẽ tạo cơ chế liên kết thực chất giữa Nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp để thúc đẩy phát triển.

Hoạt động nghiên cứu tại Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam. (Ảnh: MẠNH XUÂN)

Chú trọng công tác nghiên cứu khoa học cơ bản

Trong đột phá phát triển khoa học, công nghệ, nghiên cứu khoa học cơ bản được xác định là nền móng tri thức, vấn đề chiến lược, liên quan trực tiếp đến mô hình phát triển, năng lực tự chủ và vị thế quốc gia.