Khai thác tiềm năng và sức mạnh của AI

Vạch ra những giới hạn trong phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) và phương thức phát huy sức mạnh của công nghệ này để phục vụ nhân loại là nội dung trọng tâm mà Hội nghị quốc tế về AI vừa diễn ra ở Geneva, Thụy Sĩ tập trung bàn thảo. Được ví như "con dao hai lưỡi", AI có thể gây ra những hệ lụy khôn lường cho con người và xã hội nếu không được kiểm soát chặt chẽ.
Ảnh minh họa.
Ảnh minh họa.

Vừa khép lại vào ngày 7/7 vừa qua tại Geneva, Hội nghị quốc tế mang tên "AI for Good Global Summit" quy tụ khoảng 3.000 chuyên gia đến từ các công ty công nghệ hàng đầu, cũng như từ các trường đại học và tổ chức quốc tế. Hội nghị còn có sự tham dự của các khách mời đặc biệt là những người máy như robot ca sĩ nhạc rock Desdemona, robot y tá Grace...

Người đứng đầu Liên minh Viễn thông Quốc tế Doreen Bogdan-Martin nhận định, hội nghị là cơ hội để những chuyên gia hàng đầu thế giới trong lĩnh vực AI hợp lực giải quyết các vấn đề quản trị công nghệ này, nhằm bảo đảm một tương lai có trách nhiệm của công nghệ AI.

Cũng tại hội nghị, Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres khẳng định, sự phát triển của AI phải vì lợi ích của tất cả mọi người; đồng thời thúc giục thế giới nhanh chóng đạt được sự đồng thuận về các quy tắc phát triển và ứng dụng AI. Trên thực tế, ngày càng nhiều lĩnh vực kinh tế được hưởng lợi từ AI. Công nghệ này góp phần nâng cao rõ rệt năng suất lao động và cải thiện chất lượng cuộc sống của con người.

Sự phát triển của AI phải vì lợi ích của tất cả mọi người; đồng thời thúc giục thế giới nhanh chóng đạt được sự đồng thuận về các quy tắc phát triển và ứng dụng AI.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres

Chính phủ Bỉ mới đây công bố kế hoạch ngân sách trong năm 2024 để phát triển các dự án ứng dụng AI trong ngành y tế. Thành phố Jakarta của Indonesia cũng tìm đến sự trợ giúp của AI để giải quyết bài toán tắc nghẽn giao thông trầm trọng. Trong khi đó, Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) thông báo, từ năm 2024, các xe robot tích hợp AI có thể phân phát các gói thực phẩm đến những khu vực xảy ra xung đột và thiên tai.

Thế nhưng, những mối nguy hiểm tiềm tàng từ AI cũng đang là một trong những mối quan tâm hàng đầu của các nhà nghiên cứu công nghệ và cả công chúng. Một cuộc khảo sát gần đây của Reuters cho thấy, hơn 2/3 số người Mỹ được hỏi bày tỏ lo ngại về những tác động tiêu cực của AI; 61% trong số đó tin rằng AI có thể đe dọa nền văn minh nhân loại.

Được ví như "con dao hai lưỡi", các sản phẩm AI nếu không được kiểm soát chặt chẽ có thể tạo ra các nội dung nguy hiểm, lan truyền thông tin sai lệch, gây gian lận học vấn, rò rỉ dữ liệu, vi phạm quyền riêng tư…

Nhà khoa học Geoffrey Hinton, một trong những nhà tiên phong phát triển công nghệ AI, đã lên tiếng hối thúc chính phủ các nước nhanh chóng hành động để ngăn chặn viễn cảnh máy móc kiểm soát xã hội loài người.

Cụ thể, ông Hinton bày tỏ quan ngại về việc AI làm gia tăng nguy cơ bất bình đẳng trong xã hội, khi phần lớn năng suất khổng lồ của AI mang lại lợi ích cho người giàu thay vì thành phần lao động; đồng thời chỉ rõ nguy cơ từ tin giả do các sản phẩm như ứng dụng ChatGPT tạo ra.

Những mối đe dọa hiện hữu buộc nhiều nước thúc đẩy nỗ lực quản lý các tác động của AI. Hiện các quan chức hàng đầu trong Chính phủ Mỹ tiến hành nhóm họp 2-3 lần/tuần về vấn đề này. Mỹ cũng kêu gọi các công ty tư nhân tham gia giải quyết rủi ro.

Trong khi đó, Liên minh châu Âu (EU) thông báo sẽ hỗ trợ mức kinh phí trị giá 4 triệu euro để giúp các nước đang phát triển xây dựng luật quản lý AI. Mới đây, Nghị viện châu Âu (EP) đã thông qua một văn bản quan trọng có thể tạo nền tảng cho các quy tắc AI trong khi vẫn thúc đẩy sáng tạo trong lĩnh vực này.

AI đang là xu hướng không thể đảo ngược của thế giới khi góp phần thiết thực phục vụ cuộc sống con người. Bên cạnh nỗ lực nghiên cứu để tận dụng cơ hội và phát huy sức mạnh của công nghệ AI, các nước cần khẩn trương thiết lập những rào chắn an toàn để thật sự làm chủ AI và chủ động ứng phó các mối đe dọa tiềm tàng.

Có thể bạn quan tâm

Những người di cư tại một Trung tâm tiếp nhận người di cư trên đảo Lampedusa, hòn đảo cực nam của Italia. (Ảnh: Xinhua)

“Đê chắn sóng” di cư

Kiểm soát dòng người di cư từ lâu đã là chủ đề nhạy cảm, gây nhiều tranh cãi trên chính trường và luôn giữ vị trí quan trọng trong các chiến dịch tranh cử tại châu Âu. 

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hạ nhiệt cơn sốt dầu mỏ

Xung đột leo thang ở Trung Đông đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng, giá dầu tăng không ngừng còn nguồn cung bị co hẹp. Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia gấp rút xả kho dự trữ chiến lược nhằm hạ nhiệt cơn sốt “vàng đen”.

(Ảnh minh họa: Xinhua)

Cánh cửa khó mở

Thượng viện Mỹ lại vừa tiến hành bỏ phiếu về dự luật ngân sách cho Bộ An ninh nội địa (DHS), nhưng kết quả cũng chẳng khác những lần trước. Sự phản đối của phe Dân chủ tại Thượng viện khiến đảng Cộng hòa khó lòng mở cánh cửa ngân sách để giúp DHS nối lại hoạt động sau ba tuần tê liệt vì cạn kiệt ngân khố.

Hiện trường một vụ tấn công nhà tù ở Abuja, Nigeria. (Ảnh: Xinhua)

ECOWAS và nhiệm vụ không dễ hoàn tất trong triển khai lực lượng dự bị khu vực

Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) vừa nhất trí huy động lực lượng dự bị khu vực, với kế hoạch triển khai đợt đầu khoảng 2.000 binh sĩ trong năm 2026. Quyết định không mấy dễ dàng và cũng khá tốn kém của ECOWAS được kỳ vọng sẽ giúp ngăn ngừa làn sóng bạo lực và xung đột lan rộng ở Lục địa đen.

Những ngôi nhà tại tỉnh Nangarhar, Afghanistan bị phá hủy sau cuộc không kích của Pakistan, ngày 22/2. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước ngoặt nguy hiểm

Những tháng đầu năm 2026, những đốm lửa căng thẳng âm ỉ giữa các nước bất ngờ bùng phát thành ngọn lửa xung đột, có nguy cơ lan rộng . Khi những “lằn ranh đỏ” căng thẳng liên tục bị vượt qua, các tính toán lợi ích chiến lược lấn át lòng tin và thế giới đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng, giải pháp ngoại giao càng trở nên cấp bách.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

EU vừa phải nỗ lực cân bằng giữa tự do hóa thương mại, vừa phải bảo vệ lợi ích của người nông dân

Ủy ban châu Âu (EC) vừa quyết định triển khai tạm thời Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR), bất chấp những thách thức pháp lý phải đối mặt. Động thái này cho thấy EU đang nỗ lực thực thi chiến lược đa dạng hóa đối tác, tăng cường tự chủ và củng cố chuỗi cung ứng.

Một bé gái đang lấy nước tại một trại người tị nạn nội địa (IDP) ở Mogadishu, thủ đô Somalia, năm 2017. (Ảnh: Xinhuanet)

Trách nhiệm nhân đạo

Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố khoản viện trợ nhân đạo trị giá 63 triệu euro (hơn 74 triệu USD) cho Somalia. Gói tài chính dành cho những mảnh đời khốn khổ ở quốc gia Đông Phi nghèo đói thắp lên hy vọng cho người dân Somalia.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trình bày Thông điệp liên bang tại Tòa nhà Quốc hội ở Washington DC., ngày 24/2/2026. (Ảnh: whitehouse.gov)

Củng cố niềm tin

Không đơn thuần là bản tổng hợp thành tích chèo lái đất nước trong hơn 1 năm qua, Thông điệp Liên bang năm 2026 mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra được coi là chiến lược chính trị nhằm củng cố niềm tin của giới lãnh đạo và người dân vào các quyết sách của chính quyền, cũng như tái khẳng định các ưu tiên trong thời gian tới.

Cơ sở dự trữ khí đốt tự nhiên tại Zsana, Hungary. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vết rạn và chiếc van ống dẫn dầu

Cuộc xung đột tại Ukraine đã bước sang năm thứ 5 và vẫn chưa thấy tia hy vọng nào để chấm dứt. Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua nghị quyết kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và vô điều kiện, nhưng cuộc xung đột kéo dài này lại bộc lộ những vết rạn nứt ngay trong lòng châu Âu.

Các tay súng và người ủng hộ lực lượng Houthi tại Yemen tham gia một cuộc tuần hành vũ trang phản đối Israel ở huyện Arhab, phía bắc thủ đô Sanaa, Yemen, ngày 3/11/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Vòng xoáy bất ổn ở Yemen

Chính phủ mới của Yemen vừa tổ chức cuộc họp nội các đầu tiên tại Aden, dưới sự chủ trì của Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Shayea Al-Zindani. Việc các bộ trưởng trở về nước đảm nhiệm công việc được xem là bước đi nhằm củng cố an ninh, khôi phục dịch vụ công và thúc đẩy ổn định kinh tế với sự hỗ trợ từ Saudi Arabia.

Các đại biểu chụp ảnh chung tại Hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp Liên đoàn Arập (AL) và Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) ở Doha, Qatar ngày 15/9/2025. Ảnh: AA/TTXVN

Tăng cường kết nối khu vực

Mới đây các Bộ trưởng Giao thông vận tải thuộc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) đã nhóm họp tại Thổ Nhĩ Kỳ để tìm biện pháp thúc đẩy hành lang đường sắt và đường bộ kết nối vùng Vịnh với châu Âu và châu Phi. Hội nghị đã phản ánh nỗ lực của OIC trong việc tăng cường kết nối khu vực, củng cố chuỗi cung ứng và logistics nhân đạo.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich 2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

“Mỏ neo” cho hòa bình tại Ukraine

Đề xuất từ phía Kiev tại Hội nghị An ninh Munich đã làm nóng trở lại câu hỏi cốt lõi về tương lai an ninh của Ukraine và cấu trúc ổn định tại châu Âu. Yêu cầu được bảo đảm an ninh tối thiểu 20 năm trước khi ký hòa ước không chỉ phản ánh nỗi lo của Kiev, mà còn là phép thử đối với mức độ cam kết dài hạn của phương Tây.

Hội nghị An ninh Munich 2024 khai mạc tại khách sạn Bayerischer Hof. (Nguồn: Mạng xã hội X)

Bài toán tự chủ chiến lược

Hội nghị An ninh Munich 2026, diễn ra từ ngày 13 đến 15/2, được dự báo là bị phủ bóng bởi mây đen căng thẳng do những chia rẽ, rạn nứt sâu sắc trong mối quan hệ đồng minh xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và châu Âu. 

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. (Ảnh: Xinhua)

Bức tranh hợp tác nhiều màu sắc

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vừa có chuyến thăm ngắn ngày tới Malaysia. Dù chỉ gói gọn trong hai ngày nhưng chuyến công du của nhà lãnh đạo quốc gia Nam Á được đánh giá là thành công hơn mong đợi, thổi luồng gió mới cho quan hệ Ấn Độ-Malaysia, đồng thời tô điểm thêm vào bức tranh hợp tác đa dạng và nhiều màu sắc của New Delhi.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc gặp ở Nhà Trắng, Washington, DC, ngày 13/2/2025. (Ảnh: XINHUA)

Phép thử từ thỏa thuận thương mại Ấn Độ-Mỹ

Thỏa thuận thương mại mới đạt được giữa Ấn Độ và Mỹ thoạt nhìn là một thỏa thuận “đôi bên cùng thắng”, giúp thúc đẩy quan hệ thương mại song phương. Thế nhưng, phía sau đó là những câu hỏi còn bỏ ngỏ, nhất là về mức độ cắt giảm nhập khẩu dầu từ Nga mà New Delhi sẽ thực hiện. 

Lực lượng an ninh Somalia được triển khai tại Thủ đô Mogadishu. Ảnh (tư liệu): THX/TTXVN

Điểm nóng trên “bản đồ an ninh” của Mỹ

Tư lệnh Bộ Chỉ huy châu Phi của Mỹ (AFRICOM), Tướng Michael Anderson lên tiếng cảnh báo về nguy cơ gia tăng các mối đe dọa từ hai nhóm khủng bố là tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) và Al-Qaeda, đặc biệt tại khu vực Sahel và Tây Phi.