Khai thác tiềm năng và sức mạnh của AI

Vạch ra những giới hạn trong phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) và phương thức phát huy sức mạnh của công nghệ này để phục vụ nhân loại là nội dung trọng tâm mà Hội nghị quốc tế về AI vừa diễn ra ở Geneva, Thụy Sĩ tập trung bàn thảo. Được ví như "con dao hai lưỡi", AI có thể gây ra những hệ lụy khôn lường cho con người và xã hội nếu không được kiểm soát chặt chẽ.
Ảnh minh họa.
Ảnh minh họa.

Vừa khép lại vào ngày 7/7 vừa qua tại Geneva, Hội nghị quốc tế mang tên "AI for Good Global Summit" quy tụ khoảng 3.000 chuyên gia đến từ các công ty công nghệ hàng đầu, cũng như từ các trường đại học và tổ chức quốc tế. Hội nghị còn có sự tham dự của các khách mời đặc biệt là những người máy như robot ca sĩ nhạc rock Desdemona, robot y tá Grace...

Người đứng đầu Liên minh Viễn thông Quốc tế Doreen Bogdan-Martin nhận định, hội nghị là cơ hội để những chuyên gia hàng đầu thế giới trong lĩnh vực AI hợp lực giải quyết các vấn đề quản trị công nghệ này, nhằm bảo đảm một tương lai có trách nhiệm của công nghệ AI.

Cũng tại hội nghị, Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres khẳng định, sự phát triển của AI phải vì lợi ích của tất cả mọi người; đồng thời thúc giục thế giới nhanh chóng đạt được sự đồng thuận về các quy tắc phát triển và ứng dụng AI. Trên thực tế, ngày càng nhiều lĩnh vực kinh tế được hưởng lợi từ AI. Công nghệ này góp phần nâng cao rõ rệt năng suất lao động và cải thiện chất lượng cuộc sống của con người.

Sự phát triển của AI phải vì lợi ích của tất cả mọi người; đồng thời thúc giục thế giới nhanh chóng đạt được sự đồng thuận về các quy tắc phát triển và ứng dụng AI.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres

Chính phủ Bỉ mới đây công bố kế hoạch ngân sách trong năm 2024 để phát triển các dự án ứng dụng AI trong ngành y tế. Thành phố Jakarta của Indonesia cũng tìm đến sự trợ giúp của AI để giải quyết bài toán tắc nghẽn giao thông trầm trọng. Trong khi đó, Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) thông báo, từ năm 2024, các xe robot tích hợp AI có thể phân phát các gói thực phẩm đến những khu vực xảy ra xung đột và thiên tai.

Thế nhưng, những mối nguy hiểm tiềm tàng từ AI cũng đang là một trong những mối quan tâm hàng đầu của các nhà nghiên cứu công nghệ và cả công chúng. Một cuộc khảo sát gần đây của Reuters cho thấy, hơn 2/3 số người Mỹ được hỏi bày tỏ lo ngại về những tác động tiêu cực của AI; 61% trong số đó tin rằng AI có thể đe dọa nền văn minh nhân loại.

Được ví như "con dao hai lưỡi", các sản phẩm AI nếu không được kiểm soát chặt chẽ có thể tạo ra các nội dung nguy hiểm, lan truyền thông tin sai lệch, gây gian lận học vấn, rò rỉ dữ liệu, vi phạm quyền riêng tư…

Nhà khoa học Geoffrey Hinton, một trong những nhà tiên phong phát triển công nghệ AI, đã lên tiếng hối thúc chính phủ các nước nhanh chóng hành động để ngăn chặn viễn cảnh máy móc kiểm soát xã hội loài người.

Cụ thể, ông Hinton bày tỏ quan ngại về việc AI làm gia tăng nguy cơ bất bình đẳng trong xã hội, khi phần lớn năng suất khổng lồ của AI mang lại lợi ích cho người giàu thay vì thành phần lao động; đồng thời chỉ rõ nguy cơ từ tin giả do các sản phẩm như ứng dụng ChatGPT tạo ra.

Những mối đe dọa hiện hữu buộc nhiều nước thúc đẩy nỗ lực quản lý các tác động của AI. Hiện các quan chức hàng đầu trong Chính phủ Mỹ tiến hành nhóm họp 2-3 lần/tuần về vấn đề này. Mỹ cũng kêu gọi các công ty tư nhân tham gia giải quyết rủi ro.

Trong khi đó, Liên minh châu Âu (EU) thông báo sẽ hỗ trợ mức kinh phí trị giá 4 triệu euro để giúp các nước đang phát triển xây dựng luật quản lý AI. Mới đây, Nghị viện châu Âu (EP) đã thông qua một văn bản quan trọng có thể tạo nền tảng cho các quy tắc AI trong khi vẫn thúc đẩy sáng tạo trong lĩnh vực này.

AI đang là xu hướng không thể đảo ngược của thế giới khi góp phần thiết thực phục vụ cuộc sống con người. Bên cạnh nỗ lực nghiên cứu để tận dụng cơ hội và phát huy sức mạnh của công nghệ AI, các nước cần khẩn trương thiết lập những rào chắn an toàn để thật sự làm chủ AI và chủ động ứng phó các mối đe dọa tiềm tàng.

Có thể bạn quan tâm

Các chuyên gia khí tượng Pháp cảnh báo sự xuất hiện quá sớm của các đợt nắng nóng cực đoan trong năm nay có thể gây ra thiệt hại nặng nề về hạ tầng, kinh tế và năng lượng.

Giải pháp của hai bài toán khó

Thế giới đang cùng lúc gánh chịu những tác động nặng nề từ hai cuộc khủng hoảng: Biến đổi khí hậu và chủ quyền năng lượng. Tuy nhiên, giải pháp cho hai bài toán khó nêu trên chỉ có một. Đó là chấm dứt kỷ nguyên của nhiên liệu hóa thạch, đẩy mạnh tiến trình chuyển đổi sang năng lượng sạch.

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ (tháng 11/2023). (Ảnh: Xinhua)

Trật tự và sức ép mới với NATO

Lợi ích chiến lược khó có thể dung hòa trong nhiều vấn đề là nguyên nhân dẫn đến mối chia rẽ ngày càng lớn trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

(Ảnh minh họa)

Dịch Ebola: Không thể chủ quan

Dịch Ebola ở châu Phi đang diễn biến phức tạp và khó lường, số ca nhiễm không ngừng tăng cao. Các chuyên gia y tế cảnh báo không thể chủ quan, bởi chủng Bundibugyo gây ra dịch Ebola lần này chưa có vắc-xin đặc trị và phương pháp điều trị đặc hiệu. Trong khi đó, xung đột và nghèo đói đang cản trở công tác phòng, chống dịch bệnh.

Quang cảnh đường phố ở Bissau, Guinea-Bissau ngày 26/11/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử về năng lực tự chủ

Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS) đang xúc tiến kế hoạch thành lập một lực lượng chống khủng bố khu vực nhằm đối phó các mối đe dọa an ninh, các nhóm thánh chiến, cực đoan không ngừng mở rộng phạm vi hoạt động, trong khi các nguồn tài trợ quốc tế ngày càng eo hẹp.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng. 

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Chung tay giúp đỡ, đẩy lùi đói nghèo

“Cơn ác mộng” về hàng chục triệu người rơi vào cảnh thiếu đói vì xung đột tại Trung Đông đang có nguy cơ trở thành hiện thực khi số liệu thống kê của Liên hợp quốc cho thấy, số người bị mất an ninh lương thực gia tăng ở mức báo động.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu trong một cuộc họp báo tại New York, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nâng cao vai trò của các nước đang phát triển

Giữa một thế giới đa cực đang dần hình thành, các nước đang phát triển trở thành nhân tố ngày càng quan trọng góp phần thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, hòa giải xung đột và phát triển kinh tế. 

Ảnh chụp ngày 3/3/2026 cho thấy tình trạng hư hại của Cung điện Golestan tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX)

Bài toán bảo vệ di sản trong bối cảnh xung đột liên tục bùng phát

Di sản văn hóa phản ánh bản sắc được tích lũy qua hàng nghìn năm lịch sử của một cộng đồng và rộng hơn là cả nhân loại. Tuy nhiên, hàng loạt cuộc xung đột liên tiếp nổ ra thời gian qua đã tàn phá, thậm chí xóa sổ nhiều di sản mà người dân trân trọng, gìn giữ và bảo vệ từ thế hệ này qua thế hệ khác.