Trong lĩnh vực du lịch biển, Quảng Nam đã đạt được những kết quả bước đầu, góp phần quan trọng phát triển kinh tế-xã hội ở địa phương, nhưng chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế. Do vậy, tỉnh đang tiếp tục thực hiện nhiều giải pháp để thu hút đầu tư, thúc đẩy du lịch biển phát triển nhanh và bền vững.
Phát huy lợi thế, tiềm năng
Quảng Nam nằm ở trung tâm tuyến du lịch miền trung với nhiều loại hình du lịch mang đặc trưng riêng, dựa trên sự phong phú của hệ thống các di sản văn hóa, sự đa dạng của các thắng cảnh thiên nhiên, sự độc đáo của ẩm thực và tinh hoa của các làng nghề truyền thống. Tỉnh có bờ biển dài hơn 125 km với nhiều bãi tắm đẹp như: Cửa Đại, An Bàng, Hà My, Tam Thanh, Bãi Rạng, Tam Tiến, cùng với các đảo nổi tiếng: Cù Lao Chàm (thành phố Hội An), Tam Hải (huyện Núi Thành). Đây là nguồn tài nguyên rất lớn để phát triển du lịch biển, đảo.
Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Nam Nguyễn Thanh Hồng cho biết, hoạt động du lịch biển đã đóng góp quan trọng cho phát triển kinh tế-xã hội nói chung và ngành du lịch nói riêng. Thời gian qua, Sở đã phối hợp với các sở, ngành, địa phương tham mưu UBND tỉnh nhiều chủ trương liên quan đến việc khai thác tiềm năng và lợi thế của khu vực ven biển phục vụ phát triển du lịch. Những chính sách này đã thu hút được nhiều nhà đầu tư đến Quảng Nam, phát triển nhiều dự án du lịch lớn ở khu vực phía đông của tỉnh. Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có 30 khu nghỉ dưỡng, khách sạn, cơ sở lưu trú ven biển đã đưa vào khai thác đón khách; trong đó, nhiều dự án quy mô lớn như: Khu nghỉ dưỡng phức hợp Nam Hội An-Hoiana, Vinpearl Resort & Golf Nam Hội An, Tui Blue Nam Hội An... đã mang lại tiện nghi đẳng cấp quốc tế phục vụ khách du lịch đến tham quan và nghỉ dưỡng.
Thời gian qua, Quảng Nam đã tranh thủ nguồn vốn hỗ trợ của Trung ương cùng nguồn vốn ngân sách địa phương và các nguồn vốn khác để đầu tư phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông ở khu vực vùng đông của tỉnh, tạo động lực phát triển du lịch biển. Tỉnh đã đầu tư hạ tầng giao thông kết nối các khu nghỉ dưỡng ven biển với sân bay Chu Lai, sân bay quốc tế Đà Nẵng, với cảng Kỳ Hà và cảng biển du lịch Cửa Đại. Các điểm du lịch biển như: An Bàng (thành phố Hội An), Cửa Khe (huyện Thăng Bình), Tam Thanh (thành phố Tam Kỳ), Tam Tiến, Tam Hải (huyện Núi Thành) đã được xây dựng và khai thác thông qua tuyến đường ven biển Võ Chí Công và hệ thống đường thanh niên ven biển.
Với lợi thế về hạ tầng, cũng như ưu đãi của thiên nhiên, các bãi biển của Quảng Nam được nhiều tạp chí du lịch quốc tế uy tín bình chọn và vinh danh là những bãi biển nằm trong danh sách những bãi biển đẹp nhất thế giới. Nhờ vậy, tỉnh đã thu hút rất nhiều khách du lịch trong nước và nước ngoài đến du lịch, nghỉ dưỡng, góp phần không nhỏ vào doanh thu du lịch, cũng như tạo việc làm cho các cộng đồng dân cư ven biển. Thông qua hoạt động du lịch, một số làng nghề truyền thống của những làng quê ven biển được khôi phục, phát triển, các giá trị văn hóa-tín ngưỡng cùng các lễ hội dân gian được phát huy giá trị, bảo tồn và gìn giữ như: Lễ hội cầu ngư, hát bả trạo, đua thuyền...
Theo ghi nhận, từ khi cầu Cửa Đại bắt qua sông Thu Bồn và tuyến đường ven biển Võ Chí Công nối thành phố Hội An với sân bay Chu Lai (huyện Núi Thành) được xây dựng và đưa vào khai thác đã tạo thuận lợi trong phát triển kinh tế-xã hội ở địa phương, góp phần thúc đẩy du lịch biển, đảo phát triển mạnh mẽ. Trong 2024, Quảng Nam đón hơn tám triệu lượt khách tham quan, lưu trú, vượt 6% so với kế hoạch (tăng 14% so với năm 2023)... Doanh thu từ tham quan, lưu trú ước đạt 9.200 tỷ đồng, tăng 19% so với năm 2023; thu nhập xã hội từ du lịch ước đạt hơn 21.600 tỷ đồng. Trong đó, lượt khách du lịch lưu trú tại các khách sạn, khu nghỉ dưỡng ven biển chiếm khoảng 30% tổng số lượt khách lưu trú; công suất sử dụng phòng ước đạt 60%/năm.
Hướng đến phát triển du lịch xanh, bền vững
Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam Lê Văn Dũng cho biết, việc khai thác du lịch biển ở Quảng Nam chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế vốn có. Tỉnh còn thiếu các quy hoạch cụ thể cũng như các cơ chế, chính sách, hướng dẫn thực hiện pháp luật liên quan đến phát triển du lịch biển; hạ tầng du lịch biển đầu tư chưa đồng bộ... Hiện, hoạt động du lịch biển chủ yếu tập trung tại thành phố Hội An; việc phát huy, khai thác giá trị tài nguyên cho các hoạt động du lịch biển chỉ dừng ở khai thác ven bờ. Các hoạt động du lịch bổ sung, bổ trợ cho nghỉ dưỡng, tham quan, tắm biển... chưa nhiều, các sản phẩm du lịch như thể thao biển chưa được phát triển.
Đến nay, tỉnh đã có các dự án quy mô lớn được đầu tư, đi vào hoạt động ở khu vực đông-nam, nhưng không gian du lịch biển vẫn chưa được khai thác tương xứng. Hoạt động phát triển du lịch biển của cộng đồng còn mang tính tự phát, thiếu tính liên kết... Nhận thức về bảo vệ môi trường tự nhiên, môi trường văn hóa của các doanh nghiệp, du khách và cộng đồng dân cư chưa cao. Công tác bảo tồn tài nguyên, bảo vệ môi trường trong hoạt động du lịch vùng ven biển chưa được thực hiện một cách đồng bộ. Mặt khác, biến đổi khí hậu, thiên tai cũng là tác nhân gây bất lợi cho việc phát triển của sản phẩm du lịch biển, đặt ra thách thức không nhỏ cho công tác khôi phục và bảo tồn đối với các tài nguyên du lịch ven biển.
Trong quá trình phát triển kinh tế, Quảng Nam luôn định hướng du lịch biển theo du lịch sinh thái, du lịch xanh. Năm 2021, Tỉnh ủy đã ban hành nghị quyết về định hướng phát triển vùng đông-nam của tỉnh đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2030 và nghị quyết về phát triển thương mại, du lịch tỉnh Quảng Nam đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2030. Theo đó, Quảng Nam phấn đấu xây dựng vùng đông-nam của tỉnh trở thành chuỗi đô thị-trung tâm dịch vụ, du lịch-công nghiệp sạch-nông nghiệp công nghệ cao; đưa kinh tế biển và vùng ven biển của tỉnh phát triển mạnh, giữ vai trò chủ lực trong nền kinh tế. Cụ thể, tỉnh sẽ tổ chức lại nhóm dự án Khu đô thị, du lịch Nam Hội An; hình thành được những trọng điểm du lịch mới, các khu du lịch lớn ở dải ven biển phía nam, tập trung thu hút đầu tư sản phẩm dịch vụ mang tính cạnh tranh cao như: Trung tâm hội nghị, triển lãm, mua sắm, thể thao, giải trí quy mô lớn, hiện đại ở khu vực vùng đông-nam của tỉnh, đồng thời, thu hút các nguồn vốn để đầu tư vào Cảng hàng không Chu Lai và các cảng biển tại huyện Núi Thành nhằm tạo dựng thương hiệu cho du lịch Quảng Nam và đón khách hàng không lẫn tàu biển.
Để đạt được các mục tiêu đặt ra về phát triển du lịch biển; trong thời gian tới, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Nam tiếp tục phối hợp các sở, ban, ngành, đơn vị, địa phương tập trung quy hoạch, đầu tư đồng bộ kết cấu hạ tầng tại các điểm du lịch ven biển. Bên cạnh đó, Sở sẽ tổ chức không gian, phân vùng sử dụng phù hợp đối với từng loại sản phẩm du lịch biển trên cơ sở đánh giá sức chứa và quản lý sức chứa các điểm đến; chú trọng vấn đề phân kỳ phát triển, không phát triển ồ ạt; phát triển các sản phẩm đa dạng cả về loại hình và chất lượng nhằm đáp ứng nhu cầu của các thị trường, phân khúc thị trường khác nhau, góp phần giảm cạnh tranh trực tiếp.
Tỉnh đẩy mạnh xã hội hóa các nguồn đầu tư để tôn tạo các danh lam, thắng cảnh, phát triển làng nghề, phục dựng các lễ hội, xây dựng các công trình văn hóa, các khu vui chơi giải trí hiện đại; tăng cường phối hợp, liên kết trong quản lý và phát triển du lịch, góp phần đa dạng hóa các sản phẩm du lịch ven biển; đồng thời quảng bá hình ảnh về cảnh quan, con người của các địa phương ven biển, gia tăng mức chi tiêu của du khách tại điểm đến.
Theo lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Nam, Sở đang cùng các cơ quan liên quan nghiên cứu, đề xuất các chính sách hỗ trợ khôi phục, phát triển du lịch bị ảnh hưởng biến đổi khí hậu, thiên tai cũng như các chính sách liên quan đến hoạt động du lịch biển. Bên cạnh đó, Sở sẽ hỗ trợ, tạo điều kiện để người dân ven biển chuyển đổi nghề từ các hoạt động có nguy cơ xâm hại, tác động tiêu cực đến biển sang bảo vệ, bảo tồn, tạo sinh kế bền vững, việc làm mới ổn định, nâng cao thu nhập cho người dân gắn với hoạt động du lịch biển; tăng cường hơn nữa thu hút đầu tư các dự án du lịch ven biển. Đồng thời, đẩy mạnh công tác liên kết hợp tác giữa các ngành, lĩnh vực; quảng bá xúc tiến sản phẩm du lịch biển; nâng cao chất lượng dịch vụ và nguồn nhân lực du lịch.
