Khai thác giá trị lễ hội để phát triển du lịch Điện Biên

Không chỉ sở hữu hệ thống di tích lịch sử, cảnh quan thiên nhiên đa dạng, giàu giá trị, Điện Biên còn đang lưu giữ nhiều nét văn hóa sinh hoạt cộng đồng đặc trưng với điểm nhấn là các lễ hội truyền thống giàu bản sắc. Đây là nguồn tài nguyên vô giá để tỉnh đẩy mạnh thu hút khách du lịch thông qua những sản phẩm độc đáo khai thác các giá trị văn hóa lễ hội.
Lễ hội đua thuyền đuôi én ở Điện Biên thu hút đông nhân dân và khách du lịch. (Ảnh Ngọc Thủy)
Lễ hội đua thuyền đuôi én ở Điện Biên thu hút đông nhân dân và khách du lịch. (Ảnh Ngọc Thủy)

Với 19 dân tộc anh em cùng sinh sống, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 83%, Điện Biên là một trong những tỉnh Tây Bắc có số lượng các lễ hội dân gian phong phú nhất. Tiêu biểu phải kể tới lễ hội đua thuyền đuôi én, lễ cầu mùa-dân tộc Khơ Mú, lễ hội thành Bản Phủ, lễ nhảy lửa-dân tộc Dao, hội xuân Phìn Hồ, lễ hội hoa ban...

Gắn liền với lễ hội là nhiều loại hình văn hóa giàu có về thể loại, độc đáo về giá trị, như: các điệu múa khèn, múa ô, múa khăn của dân tộc Mông; múa chuông, nhảy lửa của dân tộc Dao; múa xòe, múa sạp của dân tộc Thái; những làn điệu dân ca, dân vũ đậm đà bản sắc của dân tộc Si La, Hà Nhì, Khơ Mú...

Không chỉ góp phần bảo tồn những nét đẹp trong tập tục, sinh hoạt văn hóa đặc sắc của đồng bào, đáp ứng nhu cầu tâm linh và giải trí của nhân dân, việc duy trì tổ chức những lễ hội còn gắn với niềm tự hào của người dân Điện Biên và là chất liệu dồi dào để phát triển du lịch văn hóa địa phương, gia tăng những trải nghiệm của du khách khi muốn tìm hiểu về văn hóa điểm đến.

Những năm gần đây, việc khai thác các giá trị của lễ hội để thu hút du khách ngày càng được tỉnh Điện Biên chú trọng, bằng chứng là công tác tổ chức các lễ hội không ngừng được nâng cao chất lượng theo hướng bảo đảm văn minh, an ninh, an toàn, vệ sinh môi trường.

Du lịch lễ hội đã trở thành một thành tố đặc sắc trong các sản phẩm du lịch sinh thái, du lịch văn hóa, du lịch cộng đồng của địa phương. Một số doanh nghiệp lữ hành cũng đã đưa hoạt động khám phá lễ hội vào hành trình tour để tạo nên những trải nghiệm mang tính điểm nhấn cho du khách.

Nhiều lễ hội như lễ hội hoa ban, lễ hội thành Bản Phủ, lễ hội đua thuyền đuôi én, lễ hội hoa anh đào... đã thu hút được đông đảo du khách gần xa, góp phần khẳng định thương hiệu du lịch Điện Biên, đóng góp vào thành tích chung của toàn tỉnh với dấu ấn lần đầu đón hơn 1 triệu lượt du khách trong năm 2023, tăng gần 25% so với năm 2022, mang lại doanh thu hơn 1.700 tỷ đồng, tăng gần 27%.

Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia, việc phát triển du lịch gắn với khai thác các giá trị từ lễ hội của tỉnh Điện Biên vẫn chưa tương xứng tiềm năng. Đóng góp tham luận cho Hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề “Điện Biên phát huy tiềm năng, lợi thế phát triển du lịch bền vững” do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật vừa phối hợp tổ chức tại Điện Biên, Phó Cục trưởng Cục Văn hóa Cơ sở Lương Đức Thắng cho rằng: Thời gian qua, dù hầu hết các lễ hội trên địa bàn tỉnh Điện Biên đã được thực hiện nghiêm túc, phù hợp truyền thống, quảng bá được những giá trị văn hóa đặc sắc của các dân tộc tới du khách, song phần lớn mới chỉ tập trung cho phần lễ, chưa có nhiều hoạt động phong phú cho phần hội cho nên chưa thỏa mãn được nhu cầu hưởng thụ văn hóa tinh thần ngày càng cao của nhân dân và du khách.

Công tác xã hội hóa để tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao gắn với chương trình tổ chức lễ hội còn hạn chế. Một số di tích, lễ hội chưa quy hoạch được khu vực bố trí các công trình phụ trợ phục vụ du khách, chưa có biện pháp dự báo lượng du khách tham dự lễ hội để có kế hoạch xây dựng các công trình bảo đảm công năng phục vụ nhu cầu của du khách.

Bên cạnh đó, theo Thạc sĩ Nguyễn Bích Xuân (Ủy ban nhân dân thành phố Điện Biên Phủ), do thời gian tổ chức các lễ hội ở Điện Biên khá ngắn, lại thường trùng với thời gian tổ chức các lễ hội của nhiều địa phương khác, thêm nữa phần lớn chỉ giới hạn ở không gian làng xã, tổ chức đơn lẻ, tản mát cho nên việc khai thác để đưa vào các tour du lịch của các doanh nghiệp lữ hành gặp không ít khó khăn.

Ngoài ra, kết cấu hạ tầng và dịch vụ du lịch ở những điểm diễn ra lễ hội chưa được đầu tư đồng bộ dẫn tới chưa thu hút và giữ chân du khách, vì vậy số lượng du khách đến với các lễ hội nhìn chung còn ít. Để thay đổi cục diện này, đưa lễ hội trở thành yếu tố mang tính động lực cho sự phát triển du lịch địa phương, Điện Biên cần lựa chọn một vài lễ hội tiêu biểu, đặc sắc, giàu giá trị để đầu tư một cách bài bản cả về nội dung, quy mô, thời gian tổ chức, từ đó kết nối với các điểm đến khác trong tỉnh để hình thành các tour du lịch hoàn chỉnh cung cấp tới du khách.

Khi lựa chọn các lễ hội cần căn cứ vào tầm quan trọng, tính chất của lễ hội, giá trị của di tích, thời gian diễn ra lễ hội, khả năng kết nối với các điểm đến trên địa bàn tỉnh để tạo thành sản phẩm du lịch. Thạc sĩ Nguyễn Bích Xuân nhấn mạnh, cần chú trọng công tác quảng bá lễ hội, đồng thời nắm bắt xu hướng du lịch và nhu cầu của du khách để xúc tiến các thị trường khách phù hợp; đẩy mạnh kết nối với các doanh nghiệp lữ hành tổ chức tour đưa khách về lễ hội; tăng cường sự tham gia của cộng đồng vào hoạt động du lịch…

Theo các chuyên gia, để lễ hội trở thành tài nguyên đặc sắc của du lịch văn hóa, tỉnh Điện Biên cũng phải lưu ý quan tâm đặc biệt đến công tác tổ chức và quản lý lễ hội. Muốn thế cần tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy, chính quyền các cấp, bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ quản lý, tổ chức lễ hội; đẩy mạnh công tác thanh, kiểm tra; xây dựng các quy tắc ứng xử văn minh, nâng cao nhận thức của cộng đồng, du khách khi tham gia và thực hành lễ hội...

Nhiều ý kiến cũng cho rằng, cùng với các lễ hội truyền thống, Điện Biên nên nghiên cứu tổ chức thêm những lễ hội nghệ thuật hiện đại như lễ hội ánh sáng, lễ hội pháo hoa... vào các dịp lễ, Tết, kết hợp với các hoạt động tìm hiểu văn hóa, ẩm thực địa phương để thu hút ngày càng nhiều du khách, hiện thực hóa mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh.

Có thể bạn quan tâm

Du khách Trung Quốc tham quan Dinh Độc Lập - một trong những điểm đến lịch sử ở Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: TTXVN)

Hợp tác du lịch ASEAN+3: Thúc đẩy tăng trưởng bao trùm và bền vững

Những năm gần đây, dòng khách từ Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc đã trở thành động lực quan trọng, đóng góp vào tăng trưởng du lịch của khu vực Đông Nam Á. Giữa bối cảnh thế giới đối mặt với nhiều thách thức đan xen, việc củng cố, làm sâu sắc cơ chế hợp tác giữa ASEAN với 3 thị trường này cần được ưu tiên hàng đầu.

Du khách tìm hiểu nghệ thuật điêu khắc gỗ tại Làng Củi Lũ.

Tiếp lửa cho nghề xưa phố Hội

Những ngày đầu năm mới, dòng người tìm đến Hội An có dịp chạm vào những lớp trầm tích văn hóa đang sống cùng đời sống đương đại. Các làng nghề, từ lò gốm cổ, phố đèn lồng, làng mộc, làng chiếu... chứng minh rằng dòng chảy di sản ở Hội An đang được tiếp nối bằng những cách làm sáng tạo và truyền cảm hứng, đặc biệt từ thế hệ trẻ.

Lãnh đạo cơ quan du lịch các quốc gia ASEAN tại Hội nghị Cơ quan Du lịch Quốc gia ASEAN lần thứ 63 diễn ra vào ngày 26/1 vừa qua. (Ảnh: TITC)

Diễn đàn Du lịch ASEAN 2026: Cơ hội để các quốc gia đồng kiến tạo tương lai du lịch khu vực

Là sự kiện được tổ chức thường niên dành riêng cho ngành du lịch ở khu vực Đông Nam Á, Diễn đàn Du lịch ASEAN là cơ hội để các quốc gia trao đổi quan điểm, chia sẻ kinh nghiệm, cùng nhìn lại những chuyển động của ngành và đề xuất các khuyến nghị nhằm thúc đẩy ngành du lịch của toàn khu vực tiếp tục tăng trưởng bền vững.

Du khách nước ngoài tham quan hang Ba ở Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng.

Xử lý vướng mắc để thu hút khách quốc tế

Quảng Trị là tỉnh có thế mạnh về du lịch khám phá hang động và du lịch sinh thái ở khu vực phía tây, dưới dãy Trường Sơn. Tuy nhiên, sau quá trình sáp nhập đơn vị hành chính cấp xã, địa phương phát sinh một số vướng mắc trong hoạt động du lịch tại khu vực biên giới cần kịp thời xử lý để tiếp tục thu hút khách du lịch nước ngoài.

Lãnh đạo cơ quan du lịch các quốc gia ASEAN tại Hội nghị Cơ quan Du lịch quốc gia ASEAN lần thứ 63 diễn ra tại Philippines. (Ảnh: TITC)

Định vị Đông Nam Á là không gian du lịch năng động, thu hút khách thập phương

Nằm trong khuôn khổ Diễn đàn Du lịch ASEAN 2026, Hội nghị Cơ quan Du lịch quốc gia ASEAN lần thứ 63 diễn ra tại Philippines là dịp để các quốc gia cùng hướng tới một mô hình du lịch bền vững, gắn chặt tăng trưởng kinh tế, bảo tồn văn hóa và lợi ích cộng đồng. Từ đó, tạo nên sức bật dài hạn cho ngành du lịch toàn khu vực.

Hình ảnh gốc được chụp khi lãnh đạo Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam dự cuộc gặp mặt chúc mừng kỷ niệm 30 năm thành lập Trung tâm Thông tin du lịch. (Ảnh: TITC)

Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam cảnh báo hành vi phát tán thông tin sai sự thật

Ngày 26/1, Trung tâm Thông tin du lịch (Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam) thông báo phát hiện một tài khoản trên Facebook lợi dụng hình ảnh có lãnh đạo Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, cắt ghép, chỉnh sửa nội dung, phát tán thông tin sai sự thật, gây hiểu nhầm và ảnh hưởng tiêu cực đến uy tín của cơ quan quản lý nhà nước.

Du khách trải nghiệm tàu hỏa hạng sang SJourney. (Ảnh: TITC)

Du lịch xuyên Việt bằng tàu hỏa: Hành trình trải nghiệm chậm rãi và giàu cảm xúc

Mới đây, Le Figaro và Ouest-France - hai tờ nhật báo nổi tiếng tại Pháp vừa đăng tải bài viết giới thiệu về dịch vụ khám phá Việt Nam bằng tàu hỏa hạng sang SJourney. Hành trình này diễn ra trong khoảng một tuần, khách du lịch sẽ được chiêm ngưỡng cảnh quan từ miền bắc tới miền nam khi di chuyển bằng tàu hỏa.

Toàn cảnh Làng du lịch xã Hữu Liên, tỉnh Lạng Sơn.

Khơi dậy bản sắc văn hóa qua du lịch cộng đồng

Thực hiện các nghị quyết của Đảng về phát triển kinh tế du lịch gắn với bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa, nhiều địa phương đã lựa chọn cách đi dựa vào nguồn lực bản địa. Ở vùng núi phía bắc, mô hình du lịch cộng đồng đang mở ra hướng sinh kế mới cho người dân, khi văn hóa truyền thống được đặt vào vị trí trung tâm.

Lớp học nghệ thuật thủ công là một cách kết nối thế hệ hôm nay với các giá trị văn hóa truyền thống lâu đời.

Hà Nội: Về làng, trải nghiệm văn hóa Việt

Trong nhịp sống hiện đại nơi mọi thao tác đều có thể rút gọn bằng một cú chạm màn hình, trải nghiệm workshop “Về làng học thêu tay” ở làng Quất Động (xã Thượng Phúc, Hà Nội) trở thành điểm hẹn đặc biệt giàu cảm xúc, nơi không chỉ đưa người trẻ tìm về di sản mà còn góp thêm không gian kết nối du khách với làng nghề truyền thống.

Thứ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hồ An Phong tặng hoa chúc mừng xã Đa Phúc ra mắt sản phẩm du lịch mới.

Đa Phúc khởi động du lịch xanh bên sông Cà Lồ

Chiều 24/1, tại khu vực bãi bồi ven sông Cà Lồ (xã Đa Phúc, thành phố Hà Nội), Ủy ban nhân dân xã Đa Phúc tổ chức khai mạc chương trình “Du lịch xanh Đa Phúc - River Camping”, đánh dấu bước khởi đầu cho định hướng phát triển du lịch xanh, du lịch trải nghiệm gắn với nông nghiệp và văn hóa địa phương.

Du lịch - điểm sáng trong bức tranh kinh tế, xã hội Việt Nam

Du lịch - điểm sáng trong bức tranh kinh tế, xã hội Việt Nam

Nhìn lại giai đoạn 2021-2025, ngành du lịch đã có những bước tăng trưởng ấn tượng, đóng góp ổn định từ 6-8% GDP mỗi năm và trở thành điểm sáng trong bức tranh kinh tế, xã hội của đất nước. Trong 5 năm qua, Việt Nam đón gần 55 triệu lượt khách quốc tế, gần 500 triệu lượt khách nội địa, tổng doanh thu ước đạt 3.200.000 tỷ đồng.

Du khách quốc tế “check-in” từ Cầu Hôn, Phú Quốc, tỉnh An Giang.

Khẳng định vị thế của du lịch trên bản đồ toàn cầu

Muốn tăng trưởng bền vững, bên cạnh chú trọng về “lượng”, du lịch Việt Nam còn cần đặt trọng tâm vào “chất”. Đây chính là “chìa khóa” để du lịch nước nhà nâng tầm giá trị, khẳng định vị thế, tăng cường năng lực cạnh tranh trên bản đồ du lịch toàn cầu.

Du lịch golf được xác định là một trong những sản phẩm ưu tiên của ngành du lịch Việt Nam. (Ảnh: TTXVN)

Thúc đẩy du lịch golf phát triển mạnh mẽ

Việt Nam được đánh giá là một trong những điểm đến lý tưởng, tiềm năng hàng đầu châu Á về phát triển du lịch golf khi sở hữu địa hình đa dạng, từ bờ biển dài với những bãi tắm đẹp, đến cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, khí hậu nhiệt đới... tất cả đều thuận lợi đầu tư sân golf, cũng như thu hút du khách yêu bộ môn thể thao này.