Khai thác giá trị lễ hội để phát triển du lịch Điện Biên

Không chỉ sở hữu hệ thống di tích lịch sử, cảnh quan thiên nhiên đa dạng, giàu giá trị, Điện Biên còn đang lưu giữ nhiều nét văn hóa sinh hoạt cộng đồng đặc trưng với điểm nhấn là các lễ hội truyền thống giàu bản sắc. Đây là nguồn tài nguyên vô giá để tỉnh đẩy mạnh thu hút khách du lịch thông qua những sản phẩm độc đáo khai thác các giá trị văn hóa lễ hội.
Lễ hội đua thuyền đuôi én ở Điện Biên thu hút đông nhân dân và khách du lịch. (Ảnh Ngọc Thủy)
Lễ hội đua thuyền đuôi én ở Điện Biên thu hút đông nhân dân và khách du lịch. (Ảnh Ngọc Thủy)

Với 19 dân tộc anh em cùng sinh sống, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 83%, Điện Biên là một trong những tỉnh Tây Bắc có số lượng các lễ hội dân gian phong phú nhất. Tiêu biểu phải kể tới lễ hội đua thuyền đuôi én, lễ cầu mùa-dân tộc Khơ Mú, lễ hội thành Bản Phủ, lễ nhảy lửa-dân tộc Dao, hội xuân Phìn Hồ, lễ hội hoa ban...

Gắn liền với lễ hội là nhiều loại hình văn hóa giàu có về thể loại, độc đáo về giá trị, như: các điệu múa khèn, múa ô, múa khăn của dân tộc Mông; múa chuông, nhảy lửa của dân tộc Dao; múa xòe, múa sạp của dân tộc Thái; những làn điệu dân ca, dân vũ đậm đà bản sắc của dân tộc Si La, Hà Nhì, Khơ Mú...

Không chỉ góp phần bảo tồn những nét đẹp trong tập tục, sinh hoạt văn hóa đặc sắc của đồng bào, đáp ứng nhu cầu tâm linh và giải trí của nhân dân, việc duy trì tổ chức những lễ hội còn gắn với niềm tự hào của người dân Điện Biên và là chất liệu dồi dào để phát triển du lịch văn hóa địa phương, gia tăng những trải nghiệm của du khách khi muốn tìm hiểu về văn hóa điểm đến.

Những năm gần đây, việc khai thác các giá trị của lễ hội để thu hút du khách ngày càng được tỉnh Điện Biên chú trọng, bằng chứng là công tác tổ chức các lễ hội không ngừng được nâng cao chất lượng theo hướng bảo đảm văn minh, an ninh, an toàn, vệ sinh môi trường.

Du lịch lễ hội đã trở thành một thành tố đặc sắc trong các sản phẩm du lịch sinh thái, du lịch văn hóa, du lịch cộng đồng của địa phương. Một số doanh nghiệp lữ hành cũng đã đưa hoạt động khám phá lễ hội vào hành trình tour để tạo nên những trải nghiệm mang tính điểm nhấn cho du khách.

Nhiều lễ hội như lễ hội hoa ban, lễ hội thành Bản Phủ, lễ hội đua thuyền đuôi én, lễ hội hoa anh đào... đã thu hút được đông đảo du khách gần xa, góp phần khẳng định thương hiệu du lịch Điện Biên, đóng góp vào thành tích chung của toàn tỉnh với dấu ấn lần đầu đón hơn 1 triệu lượt du khách trong năm 2023, tăng gần 25% so với năm 2022, mang lại doanh thu hơn 1.700 tỷ đồng, tăng gần 27%.

Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia, việc phát triển du lịch gắn với khai thác các giá trị từ lễ hội của tỉnh Điện Biên vẫn chưa tương xứng tiềm năng. Đóng góp tham luận cho Hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề “Điện Biên phát huy tiềm năng, lợi thế phát triển du lịch bền vững” do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật vừa phối hợp tổ chức tại Điện Biên, Phó Cục trưởng Cục Văn hóa Cơ sở Lương Đức Thắng cho rằng: Thời gian qua, dù hầu hết các lễ hội trên địa bàn tỉnh Điện Biên đã được thực hiện nghiêm túc, phù hợp truyền thống, quảng bá được những giá trị văn hóa đặc sắc của các dân tộc tới du khách, song phần lớn mới chỉ tập trung cho phần lễ, chưa có nhiều hoạt động phong phú cho phần hội cho nên chưa thỏa mãn được nhu cầu hưởng thụ văn hóa tinh thần ngày càng cao của nhân dân và du khách.

Công tác xã hội hóa để tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao gắn với chương trình tổ chức lễ hội còn hạn chế. Một số di tích, lễ hội chưa quy hoạch được khu vực bố trí các công trình phụ trợ phục vụ du khách, chưa có biện pháp dự báo lượng du khách tham dự lễ hội để có kế hoạch xây dựng các công trình bảo đảm công năng phục vụ nhu cầu của du khách.

Bên cạnh đó, theo Thạc sĩ Nguyễn Bích Xuân (Ủy ban nhân dân thành phố Điện Biên Phủ), do thời gian tổ chức các lễ hội ở Điện Biên khá ngắn, lại thường trùng với thời gian tổ chức các lễ hội của nhiều địa phương khác, thêm nữa phần lớn chỉ giới hạn ở không gian làng xã, tổ chức đơn lẻ, tản mát cho nên việc khai thác để đưa vào các tour du lịch của các doanh nghiệp lữ hành gặp không ít khó khăn.

Ngoài ra, kết cấu hạ tầng và dịch vụ du lịch ở những điểm diễn ra lễ hội chưa được đầu tư đồng bộ dẫn tới chưa thu hút và giữ chân du khách, vì vậy số lượng du khách đến với các lễ hội nhìn chung còn ít. Để thay đổi cục diện này, đưa lễ hội trở thành yếu tố mang tính động lực cho sự phát triển du lịch địa phương, Điện Biên cần lựa chọn một vài lễ hội tiêu biểu, đặc sắc, giàu giá trị để đầu tư một cách bài bản cả về nội dung, quy mô, thời gian tổ chức, từ đó kết nối với các điểm đến khác trong tỉnh để hình thành các tour du lịch hoàn chỉnh cung cấp tới du khách.

Khi lựa chọn các lễ hội cần căn cứ vào tầm quan trọng, tính chất của lễ hội, giá trị của di tích, thời gian diễn ra lễ hội, khả năng kết nối với các điểm đến trên địa bàn tỉnh để tạo thành sản phẩm du lịch. Thạc sĩ Nguyễn Bích Xuân nhấn mạnh, cần chú trọng công tác quảng bá lễ hội, đồng thời nắm bắt xu hướng du lịch và nhu cầu của du khách để xúc tiến các thị trường khách phù hợp; đẩy mạnh kết nối với các doanh nghiệp lữ hành tổ chức tour đưa khách về lễ hội; tăng cường sự tham gia của cộng đồng vào hoạt động du lịch…

Theo các chuyên gia, để lễ hội trở thành tài nguyên đặc sắc của du lịch văn hóa, tỉnh Điện Biên cũng phải lưu ý quan tâm đặc biệt đến công tác tổ chức và quản lý lễ hội. Muốn thế cần tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy, chính quyền các cấp, bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ quản lý, tổ chức lễ hội; đẩy mạnh công tác thanh, kiểm tra; xây dựng các quy tắc ứng xử văn minh, nâng cao nhận thức của cộng đồng, du khách khi tham gia và thực hành lễ hội...

Nhiều ý kiến cũng cho rằng, cùng với các lễ hội truyền thống, Điện Biên nên nghiên cứu tổ chức thêm những lễ hội nghệ thuật hiện đại như lễ hội ánh sáng, lễ hội pháo hoa... vào các dịp lễ, Tết, kết hợp với các hoạt động tìm hiểu văn hóa, ẩm thực địa phương để thu hút ngày càng nhiều du khách, hiện thực hóa mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh.

Có thể bạn quan tâm

Vinh danh các doanh nghiệp lữ hành hàng đầu tại Lễ trao Giải thưởng VITA Awards 2026. (Ảnh: TRẦN HỒNG)

Lữ hành dẫn dắt dòng khách, nâng giá trị du lịch

Để du lịch thành động lực tăng trưởng mới của đất nước theo tinh thần Nghị quyết 26-NQ/TW về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới, cần những doanh nghiệp đủ năng lực kết nối thị trường, tổ chức sản phẩm và gia tăng giá trị từ các nguồn lực du lịch.

Cụm di tích liên quan thủy tổ dòng họ Thiều dưới chân núi Đào thuộc phường Đông Tiến, tỉnh Thanh Hóa. (Ảnh: Mai Luận)

Dòng họ Thiều trong cộng đồng trân quý di sản

Ở phường Đông Tiến, tỉnh Thanh Hóa, con cháu dòng họ Thiều và người dân địa phương đã chung tay đóng góp nguồn lực, công sức để trùng tu, tôn tạo quần thể di tích liên quan thủy tổ dòng họ Thiều, bảo tồn thiết chế văn hóa cổ truyền, tiếp tục kế thừa, phát huy những giá trị truyền thống.

Giữa bối cảnh, nền du lịch toàn cầu đối mặt với nhiều sức ép, Việt Nam vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực. (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Ngành du lịch tăng tốc, hoàn thành mục tiêu năm 2026

Duy trì đà tăng trưởng ấn tượng về lượng khách, Việt Nam đứng trước cơ hội bứt phá trên bản đồ du lịch thế giới. Hướng tới mục tiêu trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, toàn ngành nỗ lực tháo gỡ các điểm nghẽn, đẩy mạnh chuyển đổi số, thực hiện đồng bộ Nghị quyết số 26-NQ/TW để tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển mới.

Du khách Việt Nam check-in tại Moskva. (Ảnh: Ủy ban Du lịch thành phố Moskva)

Còn nhiều dư địa trong hợp tác du lịch Việt Nam và Nga

Với nền tảng quan hệ hữu nghị truyền thống, sự tương đồng về nhu cầu giao lưu, khám phá văn hóa và tiềm năng phát triển thị trường, hợp tác du lịch Việt Nam-Nga được kỳ vọng tiếp tục mở rộng, góp phần thúc đẩy trao đổi khách hai chiều và tăng cường giao lưu nhân dân giữa hai quốc gia.

Du khách trải nghiệm nghỉ dưỡng tại Minera Hot Springs Bình Châu. (Ảnh: HOÀNG TUYẾT)

Khơi thông “mỏ vàng” du lịch y tế

Thành phố Hồ Chí Minh có nhiều lợi thế để phát triển du lịch y tế. Đây thật sự là “mỏ vàng” trong việc đóng góp vào sự tăng trưởng hai con số của thành phố nếu ngành du lịch có những giải pháp khơi thông, phát huy lợi thế đặc biệt này một cách hiệu quả.

Khách quốc tế thích thú trải nghiệm trò chơi dân gian khi ghé Hội An. (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Việt Nam được đánh giá cao nhờ giá cả cạnh tranh và môi trường an toàn, an ninh

Việc Việt Nam tăng 7 bậc trên bảng xếp hạng Chỉ số năng lực phát triển du lịch năm 2026 cho thấy năng lực phát triển thương hiệu du lịch Việt đang có bước tiến tích cực, với nhiều yếu tố nền tảng được cải thiện rõ rệt, từ hạ tầng, tài nguyên du lịch đến môi trường, sự an toàn và khả năng đáp ứng nhu cầu thị trường.

Lần thứ 8 Việt Nam được vinh danh ở hạng mục Điểm đến hàng đầu châu Á Và lần thứ 4 nhận danh hiệu Điểm đến di sản hàng đầu châu Á của Giải thưởng Du lịch thế giới. (Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Nhìn lại dấu ấn của Việt Nam tại Giải thưởng Du lịch thế giới 2026

Theo Trung tâm Thông tin du lịch, Việt Nam vừa được vinh danh tại Giải thưởng Du lịch thế giới với hai danh hiệu quan trọng là Điểm đến hàng đầu châu Á và Điểm đến di sản hàng đầu châu Á. Kết quả này cho thấy sức hấp dẫn của thương hiệu Việt tại một trong những giải thưởng quốc tế về du lịch có uy tín hàng đầu.

Gian hàng của Campuchia tại Hội chợ Du lịch Quốc tế Thành phố Hồ Chí Minh năm 2026. (Ảnh: Ban tổ chức).

Thành phố Hồ Chí Minh được vinh danh tại 3 hạng mục giải thưởng hàng đầu châu Á về du lịch

Sở Du lịch Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, trong khuôn khổ Lễ trao Giải thưởng Du lịch Thế giới (World Travel Awards-WTA) khu vực châu Á, châu Đại Dương và Ấn Độ Dương năm 2026, diễn ra tối 27/9 tại Maldives, Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục được vinh danh tại 3 hạng mục giải thưởng hàng đầu châu Á.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đức Thắng, Tổng Thư ký Liên chi hội Đào tạo du lịch Việt Nam, Phó Hiệu trưởng, Trưởng khoa Du lịch, Trường đại học Công nghệ Đông Á. (Ảnh: Nhân vật cung cấp)

Phát huy vai trò tiên phong của doanh nghiệp trong kiến tạo giá trị du lịch

Cùng với xác định doanh nghiệp là lực lượng tiên phong, Nghị quyết 26-NQ/TW đặt mục tiêu hình thành các tập đoàn, tổng công ty du lịch có thương hiệu mạnh, sức cạnh tranh quốc tế; phát triển các cực tăng trưởng, trung tâm du lịch trọng điểm, gắn với định hướng phát triển du lịch theo hệ sinh thái kinh tế tổng hợp.

Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam quảng bá điểm đến tại Triển lãm Du lịch Trung Quốc-ASEAN 2026. (Ảnh: Ban Tổ chức)

Đổi mới công tác xúc tiến: Chiến lược định vị thương hiệu du lịch Việt

Hướng tới mục tiêu đóng góp 10-12% GDP vào năm 2030, công tác xúc tiến được xem là mũi nhọn tiên phong, khai mở đột phá cho ngành du lịch. Không dừng lại ở việc tổ chức sự kiện hay quảng bá đơn thuần, hoạt động xúc tiến dần đổi mới, hợp lực và bứt phá, trở thành đòn bẩy đưa thương hiệu Việt vươn tầm trên bản đồ du lịch thế giới.

Du lịch tâm linh, điểm đến 4 mùa ở Thanh Hóa.

Đổi mới phương thức quản trị du lịch theo hướng gia tăng sức cạnh tranh

Nghị quyết số 26-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới xác định mục tiêu phát triển du lịch Việt Nam chất lượng cao, thông minh, xanh, sáng tạo, giàu bản sắc văn hóa, có giá trị gia tăng cao; có năng lực cạnh tranh khu vực và quốc tế, có sức lan tỏa mạnh.

Du khách Nga đến Phú Quốc. (Ảnh: CTV)

Phú Quốc đón chuyến bay đầu tiên mùa 2026-2027 từ Nga

Sáng 27/9, đảo Phú Quốc, tỉnh An Giang chính thức bước vào mùa cao điểm du lịch mùa đông 2026-2027 khi chào đón chuyến bay thẳng đầu tiên mang số hiệu VJ2867. Chuyến bay đưa hơn 370 du khách quốc tế di chuyển từ thành phố Krasnoyarsk, Liên bang Nga đến Đảo Ngọc an toàn vào lúc 7 giờ 30 phút sáng cùng ngày.

Đoàn khách MICE từ khoảng 30 quốc gia và vùng lãnh thổ đến tham gia hội thảo, kết hợp tham quan Quảng Ninh. (Ảnh: TTXVN)

MICE mở ra không gian hợp tác, động lực tăng trưởng mới cho du lịch Việt

Không chỉ là phân khúc du lịch có giá trị cao, giờ đây, MICE đang trở thành một không gian hợp tác, một động lực tăng trưởng và một lĩnh vực cạnh tranh mới của du lịch toàn cầu. Du lịch MICE được kỳ vọng sẽ mở ra cơ hội để nâng cao giá trị gia tăng, chất lượng và sức cạnh tranh của ngành du lịch Việt trên thế giới.

Hoàng hôn trên đảo Bé, Lý Sơn. (Ảnh: TRẦN THÀNH)

Gìn giữ, lan tỏa không gian xanh biển, đảo

Đặc khu Lý Sơn (Quảng Ngãi) có nhiều lớp giá trị được bồi đắp từ thiên nhiên và đời sống cư dân qua thời gian. Dấu tích của núi lửa, nét đặc trưng của những cánh đồng tỏi, không gian biển và hệ sinh thái quanh đảo tạo nên diện mạo riêng, đồng thời cũng mở ra những khả năng phát triển du lịch.