Hướng tới kỷ nguyên năng lượng sạch

Năng lượng sạch đóng vai trò then chốt trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu và cũng là một trong những "chìa khóa" để thúc đẩy phát triển bền vững. Nỗ lực chuyển đổi năng lượng toàn cầu chưa hết gian nan vẫn đòi hòi sự chung tay của cộng đồng quốc tế, nhất là trong bối cảnh các quốc gia đang chạy đua với thời gian nhằm thực hiện các Mục tiêu phát triển bền vững (SDG) và Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu.
Ảnh: TTXVN
Ảnh: TTXVN

Hơn 75% lượng phát thải khí nhà kính toàn cầu gây ra bởi việc tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch. Ô nhiễm không khí do nhiên liệu hóa thạch cũng là nguyên nhân khiến sáu triệu người chết mỗi năm. Những con số đáng lo ngại này cho thấy tính cấp thiết của việc hạn chế sự phụ thuộc vào loại nhiên liệu này. Trong bối cảnh nhu cầu năng lượng ngày càng tăng để phục vụ mục tiêu phát triển, sự chuyển đổi sang các nguồn năng lượng thay thế được xem là xu thế tất yếu.

Tăng gấp ba công suất năng lượng tái tạo và tăng gấp đôi hiệu quả sử dụng năng lượng vào năm 2030 là cam kết được đưa ra tại Hội nghị lần thứ 28 Các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP28) diễn ra ở Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) cuối năm 2023. Nhằm đạt được mục tiêu đầy tham vọng nêu trên, nhiều quốc gia tăng tốc chuyển đổi từ nhiên liệu hóa thạch sang năng lượng sạch, bền vững hơn. Minh chứng rõ nét nhất là đầu tư vào công nghệ và cơ sở hạ tầng năng lượng sạch toàn cầu năm 2024 ước tính đạt 2.000 tỷ USD, gấp đôi con số dành cho năng lượng hóa thạch.

Với hàng loạt chính sách khuyến khích đầu tư vào năng lượng sạch, Liên minh châu Âu (EU) đạt được những bước tiến đáng kể, với khoảng 50% lượng điện hiện đến từ năng lượng tái tạo.

Dù đánh giá cao những thành quả nêu trên, song Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) Fatih Birol vẫn chỉ ra sự không đồng đều trong bức tranh chuyển đổi năng lượng toàn cầu. Theo ông Birol, phần lớn các khoản đầu tư chảy về các nền kinh tế phát triển, trong khi chỉ có phần nhỏ hướng đến các quốc gia chiếm tới 60% dân số toàn cầu. Với hàng loạt chính sách khuyến khích đầu tư vào năng lượng sạch, Liên minh châu Âu (EU) đạt được những bước tiến đáng kể, với khoảng 50% lượng điện hiện đến từ năng lượng tái tạo. Trong khi đó, châu Phi khó có thể tận dụng nguồn năng lượng mặt trời dồi dào khi chỉ nhận được 2% tổng đầu tư vào năng lượng sạch toàn cầu. Một điều còn đáng lo ngại hơn là khoảng 685 triệu người trên thế giới, chủ yếu ở khu vực châu Phi cận Sahara, vẫn chưa được tiếp cận điện.

Tại Davos (Thụy Sĩ), Giám đốc điều hành IEA và Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen vừa qua ra mắt Diễn đàn Chuyển đổi năng lượng toàn cầu. Ðây là nơi để các quốc gia, doanh nghiệp và nhà đầu tư chia sẻ mục tiêu chung là duy trì đà chuyển đổi năng lượng, thúc đẩy triển khai các dự án trọng điểm và thu hút nguồn lực. Chủ tịch EC nêu rõ, mục tiêu của diễn đàn chính là mang năng lượng sạch đến với những cộng đồng cần nhất, không chỉ ở châu Phi mà trên toàn cầu. Bà Leyen khẳng định, EU giữ vững lập trường và sẵn sàng hợp tác với các bên liên quan nhằm đẩy nhanh tiến trình chuyển đổi năng lượng.

Nhằm nâng cao nhận thức và thúc đẩy tiến trình chuyển đổi năng lượng công bằng và toàn diện vì lợi ích của con người và hành tinh, Ðại hội đồng Liên hợp quốc đã chọn ngày 26/1 làm Ngày quốc tế năng lượng sạch. Trong thông điệp nhân ngày này, Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres nhận định, kỷ nguyên nhiên liệu hóa thạch chắc chắn sẽ khép lại. Ông Guterres cũng cho biết, năng lượng tái tạo được dự đoán sẽ lần đầu trở thành nguồn sản xuất điện lớn nhất thế giới trong năm 2025. Ðưa ra những tín hiệu tích cực nêu trên, ông Guterres kêu gọi các quốc gia nỗ lực bảo đảm tiến trình chuyển đổi năng lượng diễn ra công bằng. Theo người đứng đầu Liên hợp quốc, các quốc gia cần cố gắng tăng gấp ba lần công suất năng lượng tái tạo vào năm 2030 và dần loại bỏ nhiên liệu hóa thạch. Bên cạnh đó, các ngân hàng phát triển đa phương cần rót nguồn lực vào cuộc cách mạng năng lượng tái tạo ở các thị trường mới nổi và các nền kinh tế đang phát triển.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc cho rằng, Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) cần dẫn đầu nỗ lực chuyển đổi năng lượng toàn cầu, song cũng nhấn mạnh đây là trách nhiệm chung của tất cả quốc gia. Như lời kêu gọi của ông Guterres, hợp tác đa phương chính là một trong những nhân tố cốt lõi để có thể cùng hướng tới kỷ nguyên năng lượng sạch.

Có thể bạn quan tâm

Khách hàng trải nghiệm kính thông minh ở một cửa hàng tại thành phố Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Những nguy cơ tiềm ẩn về "bong bóng AI"

Trong bối cảnh nền kinh tế thế giới bị bủa vây bởi hàng loạt thách thức, sự bùng nổ đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) trở thành “điểm sáng” hiếm hoi, tạo cú huých mạnh mẽ cho thương mại toàn cầu. Tuy nhiên, khi “cơn sốt” AI ngày càng tăng nhiệt, các nền kinh tế cũng đứng trước nhiều câu hỏi lớn.

Ảnh minh họa. (nguồn: TÂN HOA XÃ)

Mở rộng EU - “Khoản đầu tư địa chiến lược”

Mở rộng Liên minh châu Âu (EU) là vấn đề gắn với lợi ích chiến lược của khối, giúp EU có vị thế và mức độ ảnh hưởng lớn hơn trên trường quốc tế. Tuy nhiên, hành trình này còn nhiều trắc trở do sự khác biệt quan điểm và chênh lệch về mức độ phát triển giữa các nước.

Ảnh minh họa. (Ảnh: XUÂN PHÚ)

Cuộc cạnh tranh quyền lực mới

Nhiều quốc gia mới nổi và đang phát triển chọn con đường bứt phá mới để tiến thẳng lên kỷ nguyên điện sạch. Theo đó, làn sóng phát triển năng lượng mặt trời không chỉ nhằm giải quyết bài toán thiếu điện, mà đang trở thành động lực mới tái định hình bản đồ kinh tế và công nghiệp toàn cầu.

Ảnh minh họa: Một góc vịnh Kola trên biển Barents. (Ảnh: TTXVN)

EU với chiến lược mới về Bắc Cực

Ủy ban châu Âu (EC) chuẩn bị công bố chiến lược mới về Bắc Cực, đánh dấu nỗ lực của Liên minh châu Âu (EU) nhằm tăng cường sự hiện diện tại khu vực có vị thế quan trọng đối với kinh tế, an ninh và năng lượng của Lục địa già.

Khu liên hợp công nghiệp hóa dầu ở Anzoategui, Venezuela. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Áp lực kép với thị trường dầu mỏ

Trong lúc cuộc xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn dòng chảy dầu mỏ, đẩy giá diesel lên mức cao kỷ lục, thị trường toàn cầu có những động thái đáng chú ý: Các nước xuất khẩu dầu mỏ lớn lại chưa muốn mở thêm “van sản lượng".

Người dân Cộng hòa Trung Phi chờ phân phát lương thực từ FAO. (Ảnh minh họa: Xinhua)

Thách thức an ninh lương thực toàn cầu

Chỉ số giá lương thực thế giới vừa chạm mốc cao nhất trong gần bốn năm qua, đặt ra thách thức lớn khi thời hạn chót để hiện thực hóa mục tiêu xóa bỏ nạn đói toàn cầu vào năm 2030 đang đến gần. 

Người di cư tại Ras Ajdir, khu vực biên giới giữa Libya và Tunisia. (Ảnh: THX)

EU giằng co trước các lựa chọn về vấn đề dân di cư

Di cư luôn là chủ đề gây nhiều tranh cãi và là “cuộc thử lửa” về tinh thần gắn kết, sự sẻ chia trách nhiệm và tương trợ vượt khó của châu Âu. Để nhiều quốc gia thống nhất cách tiếp cận trước thách thức là điều không dễ dàng, nhất là khi lợi ích an ninh của từng nước va chạm mạnh với giá trị cốt lõi và mục tiêu chung của khối.

Căn cứ không quân Al-Harir của Mỹ tại khu vực người Kurd ở Iraq. (Ảnh: IRNA/TTXVN phát)

Bước chuyển ở “trái tim” Trung Đông

Mỹ vừa hoàn tất quá trình rút lực lượng khỏi Iraq, chính thức kết thúc hoạt động của liên minh quốc tế chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) do Mỹ dẫn đầu tại quốc gia Trung Đông. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Washington và Baghdad.

Quang cảnh thủ đô Damascus của Syria. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ưu tiên quan trọng của Mỹ tại Syria

Tại cuộc trao đổi với các quan chức Syria nhân chuyến thăm của phái đoàn Bộ Ngoại giao Mỹ tới Damascus mới đây, hai bên đã thảo luận các biện pháp tăng cường quan hệ song phương, với sáng kiến “Syria không còn trại tị nạn” là một trong những ưu tiên trong giai đoạn hiện nay.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hành trình tái thiết Dải Gaza nhiều chông gai

Gần ba năm kể từ khi xung đột giữa Israel và phong trào Hamas bùng phát vào tháng 10/2023, Dải Gaza đang hứng chịu cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất mà thế giới từng ghi nhận, xóa sổ hàng thập niên phát triển.

Công tác giám sát y tế được thúc đẩy để ngăn dịch Ebola lây lan ở CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Không chủ quan, lơ là với dịch bệnh

Một chương trình thử nghiệm vaccine phòng dịch bệnh Ebola quy mô lớn đang được khẩn trương triển khai tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo. Đây là nỗ lực không mệt mỏi của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhằm sớm dập dịch đang diễn biến phức tạp ở quốc gia Trung Phi vốn có tiếng nghèo đói và xung đột kéo dài.

Tàu thương mại tại eo biển Hormuz, ngày 20/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Châu Âu giải bài toán thiếu hụt năng lượng

Nguồn cung và giá năng lượng tại châu Âu đang chịu sức ép ngày càng lớn trong bối cảnh hoạt động vận chuyển dầu khí qua Eo biển Hormuz vẫn tắc nghẽn. Kho dự trữ dầu chiến lược còn vơi khiến Lục địa già lo lắng khi mùa đông giá lạnh đang tới gần.

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Cuộc tranh luận về kiểm soát trí tuệ nhân tạo (AI) đang nóng lên trong bối cảnh các diễn đàn công nghệ quốc tế, trong đó có sự kiện GovTech 2026 vừa diễn ra tại Nam Phi, đưa ra cảnh báo về rủi ro từ AI vượt qua mọi biên giới và không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết.

Lực lượng M23 tuần tra tại Goma, Cộng hòa Dân chủ Congo. (Ảnh: THX)

Mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới

Sở hữu tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên, dân số trẻ cùng thị trường rộng lớn, châu Phi đang đứng trước cơ hội mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để nền kinh tế phát triển bền vững, Lục địa Đen còn nhiều thách thức cần giải quyết.

Luật Trí tuệ nhân tạo: Chỉ điều chỉnh đầu ra và hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo, không cản trở đổi mới sáng tạo. (Ảnh minh họa)

Phát triển AI: Kỳ vọng và rủi ro

Những bước tiến nhanh chóng của AI mang đến nhiều cơ hội cho phát triển, nhưng cũng đặt ra câu hỏi làm sao để việc hoạch định, hoàn thiện thể chế, chính sách theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ, khi mà kỳ vọng lớn thường đi kèm rủi ro cao.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: THX/TTXVN)

Mỹ và Canada tìm cách hạ nhiệt căng thẳng

Thủ tướng Canada Mark Carney vừa có cuộc trao đổi thẳng thắn với Tổng thống Mỹ Donald Trump về những vấn đề còn khúc mắc trong quan hệ thương mại song phương. Động thái nêu trên cho thấy căng thẳng trong vấn đề thuế quan giữa hai quốc gia láng giềng Bắc Mỹ đã có dấu hiệu hạ nhiệt.

Nhà máy lọc dầu tại tỉnh Wasit, Iraq. (Ảnh minh họa: THX/TTXVN)

Châu Âu trước sức ép từ giá dầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đẩy chi phí năng lượng tăng cao, gián đoạn nguồn cung, khiến châu Âu, vốn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, phải chật vật ứng phó.