Hướng tới kỷ nguyên năng lượng sạch

Năng lượng sạch đóng vai trò then chốt trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu và cũng là một trong những "chìa khóa" để thúc đẩy phát triển bền vững. Nỗ lực chuyển đổi năng lượng toàn cầu chưa hết gian nan vẫn đòi hòi sự chung tay của cộng đồng quốc tế, nhất là trong bối cảnh các quốc gia đang chạy đua với thời gian nhằm thực hiện các Mục tiêu phát triển bền vững (SDG) và Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu.
Ảnh: TTXVN
Ảnh: TTXVN

Hơn 75% lượng phát thải khí nhà kính toàn cầu gây ra bởi việc tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch. Ô nhiễm không khí do nhiên liệu hóa thạch cũng là nguyên nhân khiến sáu triệu người chết mỗi năm. Những con số đáng lo ngại này cho thấy tính cấp thiết của việc hạn chế sự phụ thuộc vào loại nhiên liệu này. Trong bối cảnh nhu cầu năng lượng ngày càng tăng để phục vụ mục tiêu phát triển, sự chuyển đổi sang các nguồn năng lượng thay thế được xem là xu thế tất yếu.

Tăng gấp ba công suất năng lượng tái tạo và tăng gấp đôi hiệu quả sử dụng năng lượng vào năm 2030 là cam kết được đưa ra tại Hội nghị lần thứ 28 Các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP28) diễn ra ở Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) cuối năm 2023. Nhằm đạt được mục tiêu đầy tham vọng nêu trên, nhiều quốc gia tăng tốc chuyển đổi từ nhiên liệu hóa thạch sang năng lượng sạch, bền vững hơn. Minh chứng rõ nét nhất là đầu tư vào công nghệ và cơ sở hạ tầng năng lượng sạch toàn cầu năm 2024 ước tính đạt 2.000 tỷ USD, gấp đôi con số dành cho năng lượng hóa thạch.

Với hàng loạt chính sách khuyến khích đầu tư vào năng lượng sạch, Liên minh châu Âu (EU) đạt được những bước tiến đáng kể, với khoảng 50% lượng điện hiện đến từ năng lượng tái tạo.

Dù đánh giá cao những thành quả nêu trên, song Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) Fatih Birol vẫn chỉ ra sự không đồng đều trong bức tranh chuyển đổi năng lượng toàn cầu. Theo ông Birol, phần lớn các khoản đầu tư chảy về các nền kinh tế phát triển, trong khi chỉ có phần nhỏ hướng đến các quốc gia chiếm tới 60% dân số toàn cầu. Với hàng loạt chính sách khuyến khích đầu tư vào năng lượng sạch, Liên minh châu Âu (EU) đạt được những bước tiến đáng kể, với khoảng 50% lượng điện hiện đến từ năng lượng tái tạo. Trong khi đó, châu Phi khó có thể tận dụng nguồn năng lượng mặt trời dồi dào khi chỉ nhận được 2% tổng đầu tư vào năng lượng sạch toàn cầu. Một điều còn đáng lo ngại hơn là khoảng 685 triệu người trên thế giới, chủ yếu ở khu vực châu Phi cận Sahara, vẫn chưa được tiếp cận điện.

Tại Davos (Thụy Sĩ), Giám đốc điều hành IEA và Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen vừa qua ra mắt Diễn đàn Chuyển đổi năng lượng toàn cầu. Ðây là nơi để các quốc gia, doanh nghiệp và nhà đầu tư chia sẻ mục tiêu chung là duy trì đà chuyển đổi năng lượng, thúc đẩy triển khai các dự án trọng điểm và thu hút nguồn lực. Chủ tịch EC nêu rõ, mục tiêu của diễn đàn chính là mang năng lượng sạch đến với những cộng đồng cần nhất, không chỉ ở châu Phi mà trên toàn cầu. Bà Leyen khẳng định, EU giữ vững lập trường và sẵn sàng hợp tác với các bên liên quan nhằm đẩy nhanh tiến trình chuyển đổi năng lượng.

Nhằm nâng cao nhận thức và thúc đẩy tiến trình chuyển đổi năng lượng công bằng và toàn diện vì lợi ích của con người và hành tinh, Ðại hội đồng Liên hợp quốc đã chọn ngày 26/1 làm Ngày quốc tế năng lượng sạch. Trong thông điệp nhân ngày này, Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres nhận định, kỷ nguyên nhiên liệu hóa thạch chắc chắn sẽ khép lại. Ông Guterres cũng cho biết, năng lượng tái tạo được dự đoán sẽ lần đầu trở thành nguồn sản xuất điện lớn nhất thế giới trong năm 2025. Ðưa ra những tín hiệu tích cực nêu trên, ông Guterres kêu gọi các quốc gia nỗ lực bảo đảm tiến trình chuyển đổi năng lượng diễn ra công bằng. Theo người đứng đầu Liên hợp quốc, các quốc gia cần cố gắng tăng gấp ba lần công suất năng lượng tái tạo vào năm 2030 và dần loại bỏ nhiên liệu hóa thạch. Bên cạnh đó, các ngân hàng phát triển đa phương cần rót nguồn lực vào cuộc cách mạng năng lượng tái tạo ở các thị trường mới nổi và các nền kinh tế đang phát triển.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc cho rằng, Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) cần dẫn đầu nỗ lực chuyển đổi năng lượng toàn cầu, song cũng nhấn mạnh đây là trách nhiệm chung của tất cả quốc gia. Như lời kêu gọi của ông Guterres, hợp tác đa phương chính là một trong những nhân tố cốt lõi để có thể cùng hướng tới kỷ nguyên năng lượng sạch.

Có thể bạn quan tâm

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc họp báo chung tại Căn cứ Elmendorf-Richardson ở Anchorage, bang Alaska (Mỹ) ngày 15/8/2025. (Nguồn: THX/TTXVN)

Quan hệ Nga-Mỹ: Chưa tạo chuyển biến

Các cuộc gặp mới nhất giữa Nga và Mỹ, cũng như gặp ba bên với Ukraine cho thấy các kênh đối thoại được duy trì, song vẫn chưa đủ để tạo ra những chuyển biến thực chất. 

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc họp báo chung ở Washington. (Ảnh tư liệu-minh họa: ANI/TTXVN)

Dấu ấn ngoại giao Ấn Độ

Những năm gần đây, Ấn Độ không chỉ nổi lên là một hình mẫu thành công trong phát triển kinh tế, mà còn từng bước nâng cao vị thế trên bàn cờ địa chính trị toàn cầu. Chính sách đối ngoại cân bằng, tự chủ được xem là một nhân tố quan trọng giúp đất nước sông Hằng đứng vững trong một thế giới phân mảnh, cạnh tranh và bất định.

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov. (Ảnh: TTXVN)

Ưu tiên chiến lược của Nga

Không đơn thuần là báo cáo thường niên, phát biểu của Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov tại cuộc họp báo tổng kết đối ngoại năm 2025 được xem như tuyên bố về cách Moskva định vị mình trên bàn cờ quyền lực toàn cầu. 

Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) năm 2026 diễn ra tại Davos, Thụy Sĩ. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Lan tỏa tinh thần đối thoại

Hàng nghìn nhân vật nổi tiếng nhất thế giới trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế và chính trị đang tập trung về Davos, một thị trấn nhỏ ở dãy núi Alps của Thụy Sĩ để thảo luận về hàng loạt vấn đề “nóng” toàn cầu.

Quang cảnh thành phố Nuuk, Greenland. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vấn đề Greenland: Phép thử với NATO

Việc Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) đe dọa áp thuế lẫn nhau xoay quanh tham vọng của Washington giành quyền kiểm soát Greenland đang phơi bày những rạn nứt mới trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc họp báo chung tại Căn cứ Elmendorf-Richardson ở Anchorage, bang Alaska (Mỹ) ngày 15/8/2025. (Nguồn: THX/TTXVN)

Khe cửa hẹp cho hòa bình ở Ukraine

Khi căng thẳng gia tăng trên chiến trường ở Ukraine, một khe cửa hẹp cho hoạt động ngoại giao vẫn đang hé mở. Tuy vậy, sự mâu thuẫn, giằng co về lợi ích chiến lược giữa các bên tiếp tục là trở ngại lớn, khiến các nỗ lực tìm kiếm hòa bình chưa đạt bước tiến đột phá, thực chất nào.

Các tàu chở hàng chất đầy container tại Cảng Los Angeles, California, Mỹ. (Ảnh: Tân hoa xã)

Hiệp định thương mại tự do FTA: “Lá chắn” của kinh tế thế giới

Cục diện thương mại toàn cầu đang chứng kiến sự xáo trộn mạnh mẽ khi chủ nghĩa bảo hộ không ngừng lan rộng. Tuy nhiên, những xu hướng mới cũng dần hình thành và ngày càng rõ nét, trong đó nổi bật là việc các nước đẩy mạnh đàm phán, ký kết các hiệp định thương mại tự do (FTA), tạo “lá chắn” bảo vệ nền kinh tế.

Khung cảnh đổ nát do xung đột ở phía bắc Dải Gaza. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Mong manh lộ trình hòa bình ở Gaza

Lộ trình hòa bình ở Dải Gaza ghi nhận tín hiệu tích cực, nhưng vẫn tồn tại nhiều mâu thuẫn khó dàn xếp trong một sớm một chiều. Giới quan sát đang theo dõi sát công tác chuẩn bị cho giai đoạn 2 của kế hoạch hòa bình, nhằm hướng tới một Gaza không còn xung đột và bạo lực, một Gaza với an ninh, hòa bình và ổn định.

Sự phát triển mạnh mẽ của AI tác động mạnh đến thị trường lao động toàn cầu. (Ảnh minh họa)

Bài toán nhân lực và việc làm toàn cầu

Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) vừa ra báo cáo cho biết, thị trường lao động toàn cầu đã biến động mạnh trong nhiều năm qua và sẽ còn thay đổi nhanh hơn nữa. Dự báo trong 5 năm tới, 22% tổng số việc làm hiện nay sẽ thay đổi căn bản, biến mất hoặc được tái tạo, do sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI).

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen (phải) và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa. (Ảnh: TTXVN)

Những tính toán chiến lược ở Syria

Trong chuyến thăm Syria mới đây, các nhà lãnh đạo hàng đầu Liên minh châu Âu (EU) đã mang đến cho Damascus những ưu đãi đặc biệt, nhằm hỗ trợ đất nước từng nhiều năm chìm trong xung đột tái thiết và phát triển. Trao “cành ô liu” cho Syria, lợi ích EU nhận lại cũng không hề nhỏ.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Kỳ vọng hợp tác Đức-Ấn Độ

Thủ tướng Đức Friedrich Merz đầu tuần tới thực hiện chuyến thăm chính thức đầu tiên tới Ấn Độ kể từ khi nhậm chức. Chuyến công du không chỉ phát đi tín hiệu về sự điều chỉnh trong tư duy chiến lược của Berlin mà còn cho thấy vai trò ngày càng nổi bật của New Delhi trong các tính toán dài hạn của châu Âu.

Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei. (Nguồn: IRNA/TTXVN)

Lằn ranh đỏ của Iran

Tình hình Trung Đông tiếp tục “dậy sóng”, khi Iran liên tiếp đưa ra tuyên bố xác lập những lằn ranh đỏ không thể xâm phạm. Không chỉ mang tính cảnh báo, động thái này được cho là phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong lập trường của Tehran.

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Nhật Bản kỳ vọng nhiều thay đổi

Với tình trạng suy giảm dân số, giá cả leo thang, ảnh hưởng từ các cuộc cạnh tranh chiến lược gay gắt…, năm 2026 được dự báo không phải là một năm có nhiều thuận lợi với Nhật Bản. Tuy vậy, nữ Thủ tướng Takaichi Sanae khẳng định, với sức mạnh nội tại và ý chí vươn lên của người dân, Nhật Bản sẽ đón chào một tương lai tươi sáng.

Quang cảnh một phiên bỏ phiếu của Đại hội đồng Liên hợp quốc. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Khoản ngân sách khiêm tốn dự báo một năm hoạt động rất khó khăn của Liên hợp quốc

Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua ngân sách thường niên năm 2026 trị giá 3,45 tỷ USD. Khoản ngân sách khiêm tốn này dự báo một năm hoạt động rất khó khăn của Liên hợp quốc, đòi hỏi tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh phải hết sức vun vén, thậm chí là “giật gấu vá vai” mới mong đủ chi tiêu.

Ảnh chụp ngày 16/2/2025 cho thấy quang cảnh thành phố Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh minh họa: TÂN HOA XÃ)

Châu Phi: Một tương lai tươi sáng từ những nỗ lực không mệt mỏi

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) dự báo, năm 2026, châu Phi sẽ dẫn đầu thế giới về số lượng nền kinh tế tăng trưởng cao, nhiều quốc gia đạt mức tăng trưởng hơn 6%. Dự báo của IMF về một tương lai tươi sáng cho Lục địa đen, vốn luôn là vùng trũng của thế giới, tới từ những nỗ lực không mệt mỏi của các nước châu Phi.

Các đại biểu chụp ảnh tại Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế ASEAN (AEM) lần thứ 57, diễn ra ngày 23/9 tại Malaysia. (Ảnh: ASEAN.ORG)

Con tàu ASEAN vững vàng vượt sóng gió

Năm 2025, một năm nhiều biến động, với những diễn biến phức tạp “phủ bóng” lên môi trường địa chính trị toàn cầu và khu vực Đông Nam Á. Bằng sức mạnh nội tại, con tàu ASEAN vững vàng vượt qua sóng cả, là hình mẫu thành công về hợp tác và liên kết khu vực.

Một tên lửa mang đầu đạn hạt nhân chiến thuật của quân đội Mỹ. (Ảnh: DEFENSE NEWS)

Đối thoại thay đối đầu

Những tranh cãi liên quan chương trình hạt nhân của Iran tiếp tục là “mớ bòng bong” khó gỡ khi cuộc họp của Hội đồng Bảo an về vấn đề không phổ biến vũ khí hạt nhân mới đây đã chứng kiến bất đồng sâu sắc giữa các thành viên cơ quan quyền lực Liên hợp quốc. 

Tuyến đường gom Đại lộ Thăng Long (đoạn qua khu vực gần Thiên Đường Bảo Sơn) chìm trong lớp bụi dày đặc, mịt mù. Cây cối ven đường đổi sang màu trắng đục, phủ đầy lớp bột mịn. (Ảnh: THÙY LINH)

Ô nhiễm không khí: Thách thức nghiêm trọng

Theo Báo cáo chất lượng không khí thế giới năm 2025 do tổ chức IQAir công bố, chỉ có 7 quốc gia đáp ứng ngưỡng PM2.5 theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), còn lại hơn 90% số quốc gia vượt xa mức an toàn.