Không còn "ngủ sớm", nhưng thiếu điểm đến
Huế nhiều năm qua vẫn là điểm đến quen thuộc với những khách du lịch tìm kiếm sự trầm lắng và chiều sâu văn hóa. Ban ngày, thành phố có đủ lựa chọn như tham quan di tích, trải nghiệm sông Hương, thưởng thức ẩm thực, tìm hiểu đời sống địa phương, tham gia các tour sinh thái.
Tuy nhiên, khi đêm xuống, sau 22 giờ thì đi đâu, xem gì vẫn là câu hỏi khó trả lời khi du khách đến Huế. Thực tế, Huế hôm nay không còn “ngủ sớm” như trước.
Một số mô hình như phố đi bộ, chợ đêm, biểu diễn nghệ thuật, dịch vụ ven sông đã được triển khai. Đại nội đêm từng mở cửa, nhưng không bám thị hiếu cho nên đã đóng cửa ngay sau đó, mới đây mới mở cửa trở lại. Trên nhiều tuyến đường, hàng quán cũng mở muộn hơn.
Tuy nhiên, các hoạt động này vẫn rời rạc, thiếu liên kết. Một du khách đến từ Hà Nội cho biết, khi đến Huế, anh mong muốn một không gian trải nghiệm theo cách nhẹ nhàng. Sau khi kết thúc các hoạt động ban ngày, anh vẫn muốn có nơi để đi dạo, ngồi lại, cảm nhận thêm về thành phố.
Tuy nhiên, anh không có nhiều lựa chọn khi cho biết: "Thành phố yên bình là điều chúng tôi có thể cảm nhận trên đường đi. Nhưng trước đó, chúng tôi cần một điểm đến để quyết định ra khỏi khách sạn".
Một nhóm du khách Hàn Quốc cũng có cảm nhận tương tự. Họ đánh giá cao sự yên tĩnh và không khí đặc trưng của Huế, nhưng cho rằng khi đêm xuống sâu hơn, các hoạt động gần như dừng lại. Điều họ cần không phải là các mô hình giải trí ồn ào, mà là những trải nghiệm văn hóa, những không gian có thể khám phá thêm về Huế.
Hồ Nam, một du khách trẻ đến từ Thành phố Hồ Chí Minh, vì quen với việc ra ngoài vào khung giờ muộn cho nên khi đến Huế, anh không biết đi đâu. “Huế có những quán bia mở muộn, nhưng tôi đến Huế không phải để uống bia.
Ở Thành phố Hồ Chí Minh, những trải nghiệm đó nhiều và sôi động hơn”, anh nói. Những phản ánh không phải cá biệt này cho thấy, dù đã có thay đổi, Huế vẫn thiếu một hệ thống dịch vụ ban đêm đủ đa dạng để kéo dài thời gian lưu trú và chi tiêu của du khách.
Anh Lê Nhật Quang, một hướng dẫn viên du lịch cho rằng, điểm hạn chế dễ nhận thấy là ở Huế vẫn chưa có khu vực nào thật sự trở thành điểm đến ban đêm rõ ràng. “Mỗi nơi làm một phần, nhưng không đủ sức tạo thành điểm có sức hút. Du khách có thể tham gia một hoạt động, nhưng sau đó lại không có lựa chọn tiếp theo”, anh nói.
Theo bà Trần Thị Hoài Trâm, Giám đốc Sở Du lịch thành phố, các hoạt động du lịch ban đêm tại Huế hiện còn đơn lẻ, thiếu tính liên kết và chưa hình thành được sản phẩm đủ sức giữ chân du khách.
Việc phát triển kinh tế đêm là yêu cầu đặt ra trong bối cảnh hiện nay, nhằm kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng chi tiêu của du khách. Bên cạnh đó, không gian đô thị ban đêm của Huế chưa được tổ chức đồng bộ.
Hạ tầng chiếu sáng, giao thông, dịch vụ đi kèm, an ninh… ở nhiều khu vực chưa được thiết kế theo hướng phục vụ hoạt động về đêm, khiến trải nghiệm bị gián đoạn. Một yếu tố khác là tâm lý thận trọng trong phát triển.
Đây là đặc trưng lâu nay của Huế, giúp giữ gìn bản sắc nhưng cũng khiến việc thử nghiệm các mô hình mới diễn ra chậm hơn. Trong bối cảnh kinh tế đêm đòi hỏi sự linh hoạt và tính thử nghiệm cao, sự thận trọng này phần nào trở thành rào cản.
Hãy bắt đầu từ một điểm
Đặt trong bối cảnh hiện nay, phát triển kinh tế đêm ở Huế cần một hướng đi khác với các đô thị du lịch lớn. Thành phố này không có lợi thế về quy mô và cũng không phù hợp với các mô hình giải trí ồn ào. Nếu chạy theo những hình mẫu đó, theo phân tích của một số nhà kinh tế thì Huế khó tạo được bản sắc riêng.
Vì vậy, hướng đi phù hợp là phát triển theo chiều sâu, dựa trên các giá trị văn hóa sẵn có.
Bà Nguyễn Thị Đông Phương, một doanh nghiệp tham gia xây dựng và phát triển trên nền tảng văn hóa Huế cho rằng, Huế không nên dàn trải nguồn lực cho nhiều mô hình nhỏ lẻ, mà cần tập trung xây dựng một điểm đến ban đêm đủ sức tạo điểm nhấn.
Lợi thế của Huế nằm ở chiều sâu văn hóa, vì vậy kinh tế đêm cần được tổ chức theo hướng tinh gọn, có chọn lọc.
Khi có một điểm đủ rõ, du khách sẽ có định hướng cụ thể trong hành trình ban đêm, từ đó các hoạt động khác có thể phát triển, tạo thành hệ sinh thái. Những khu vực trung tâm, gắn với các trục không gian sẵn có như ven sông, phố đi bộ hay nơi tập trung đông du khách là lợi thế.
Tuy nhiên, cốt lõi không nằm ở việc “có thêm cái gì”, mà ở cách tổ chức trải nghiệm. Kinh tế đêm ở Huế có thể bắt đầu từ các mô hình quy mô vừa và nhỏ, nhưng có chiều sâu như biểu diễn nghệ thuật, không gian kể chuyện văn hóa, tuyến đi bộ được thiết kế lại hoặc khu ẩm thực tổ chức bài bản. Các hoạt động cần được liên kết thành chuỗi để tạo dòng trải nghiệm liên tục.
Theo chỉ đạo của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Nguyễn Khắc Toàn, thành phố đang tăng cường đầu tư dịch vụ nhằm kéo dài thời gian lưu trú của du khách.
Song song đó, hạ tầng cần được nâng cấp đồng bộ, từ chiếu sáng, cảnh quan đến giao thông, an ninh, nhằm bảo đảm môi trường an toàn, thuận tiện. Vai trò của doanh nghiệp cũng cần được phát huy thông qua cơ chế khuyến khích đầu tư, tăng tính đa dạng cho dịch vụ.
Hơn thế, thành phố Huế đang có trong tay một cơ hội chính sách rất quý: Là một trong 10 địa phương được Chính phủ chọn thí điểm mô hình kinh tế đêm theo Quyết định số 1129/QĐ-TTg, với khung thời gian hoạt động dịch vụ có thể kéo dài đến 6 giờ sáng hôm sau tại các điểm du lịch phù hợp.
Thực tế cho thấy, đến Huế, du khách đã xác định không tìm kiếm sự ồn ào. Nhưng điều họ cần là lý do để rời khách sạn khi trời tối. Đó có thể là đi dạo, thưởng thức ẩm thực, xem biểu diễn hoặc đơn giản là ngồi lại trong một không gian văn hóa, an toàn, hay nói khác đi là có gì đó để thu hút.
Vì vậy, với Huế, phát triển kinh tế đêm không phải tạo ra cái hoàn toàn mới, mà là tổ chức lại những gì đã có một cách hiệu quả hơn.
