Họp với dân để tìm bài toán quản lý

Một đô thị hiện đại không đòi hỏi vỉa hè phải “trống trơn” tuyệt đối, nhưng càng không thể dung túng tình trạng lấn chiếm kéo dài, gây mất an toàn và làm biến dạng không gian công cộng. Vấn đề đặt ra là cần một cách tiếp cận quản lý bài bản hơn, dựa trên phân loại, quy hoạch và tổ chức lại việc sử dụng vỉa hè.

Cơ quan Môi trường Quốc gia Singapore là đơn vị đang quản lý 123 chợ và hawker centre, đồng thời quản lý hoạt động thuê quầy và các vấn đề vệ sinh, y tế công cộng tại các khu này. Đưa hoạt động này vào các không gian được quy hoạch, quản lý rõ ràng, cách làm của Singapore vừa không để buôn bán nhỏ lẻ tràn lan trên vỉa hè, nhưng cũng không triệt tiêu sinh kế bình dân. Còn tại Thái Lan, ngày 10/10/2024, chính quyền Bangkok ban hành quy định mới với người bán hàng rong, trong đó việc kinh doanh bị giới hạn bởi điều kiện thu nhập, tư cách người bán và khu vực hoạt động. Điều đó cho thấy xu hướng chung không phải là buông lỏng vỉa hè, mà là quản lý bằng cấp phép, khoanh vùng và tiêu chí cụ thể.

Từ những gợi mở ấy, các chuyên gia cho rằng, Hà Nội nên tìm một hướng đi dung hòa hơn. Những khu vực quanh trường học, bệnh viện, nút giao thông hẹp, tuyến phố có mật độ đi bộ lớn phải ưu tiên tuyệt đối cho người đi bộ. Nhưng với những nơi đủ rộng, ít xung đột giao thông, có thể nghiên cứu các ô kinh doanh được kẻ vạch rõ ràng, giới hạn diện tích, quy định khung giờ, loại hình hàng hóa, trách nhiệm vệ sinh và mức phí sử dụng minh bạch. Cùng với đó là ứng dụng công nghệ trong quản lý, từ số hóa vị trí, cấp phép điện tử đến công khai phí và giám sát vi phạm.

TS, KTS Ngô Trung Hải, Phó Chủ tịch Hội quy hoạch và Phát triển đô thị Việt Nam cho rằng: Chúng ta nên học một số quốc gia chung quanh, như Thái Lan, Singapore đã từng xử lý chợ cóc, chợ tạm rất tốt và đàng hoàng. Họ đã xây dựng mô hình những khu chợ cóc, chợ vỉa hè được bán theo giờ. Như thế vừa bảo đảm đời sống người dân, vừa giữ được mỹ quan đô thị. Tôi nghĩ, chính quyền Hà Nội nên tìm hiểu từ thực tiễn, họp với người dân để từ đó tìm ra bài toán quản lý tốt nhất. Có thể xây dựng các khu chợ, quầy bán hàng rồi cho người dân thuê rẻ, thậm chí chỉ đóng phí dịch vụ. Chúng ta đều biết, ở Hà Nội, nhiều người bán hàng rong, quầy hàng vỉa hè nhưng “cõng” theo rất nhiều miệng ăn. Thậm chí, nhiều người nhờ quầy hàng bé nhỏ đó mà được ăn học, thành tài. Chúng tôi đã từng kiến nghị, nên xây dựng các khu chợ mới, như kiểu chợ đường phố. Người dân tiện đường ghé vào mua, không phải gửi xe. Tuy nhiên, mô hình chợ như vậy cũng phải quy định, chỉ được họp theo giờ nhất định, và phải bảo đảm vệ sinh, an toàn thực phẩm.

Vỉa hè, suy cho cùng, là nơi phản ánh rõ nhất cách đô thị đối xử với các nhóm cư dân của mình. Một vỉa hè sạch đẹp là cần thiết. Nhưng một lời giải bền vững không thể chỉ dừng ở việc dọn cho thông thoáng. Điều đô thị cần hơn là cách sắp xếp hợp lý, để người đi bộ có lối đi an toàn, người buôn bán nhỏ có chỗ mưu sinh hợp pháp, và vỉa hè vẫn giữ được phần sinh khí vốn làm nên bản sắc phố xá. Khi đó, quy hoạch vỉa hè mới trở thành nghệ thuật tổ chức không gian cho một đô thị đáng sống.

Có thể bạn quan tâm

Không để lãng đi chuyện căn hộ cũ

Vào nhiều khu căn hộ cũ ở Hà Nội bây giờ, cả trong trung tâm nội đô và nhiều địa bàn bên ngoài tính theo các đường vành đai, càng thấy lo về mức độ xuống cấp, chắc đã phải dùng đến chữ “trầm trọng”, “tiềm ẩn nguy cơ rồi”.

“Thuận thiên” để bền vững

Bão đầu mùa sớm gây tác động lên một số địa bàn khu vực ven biển, miền núi và sâu trong đất liền, có hiện tượng sạt lở, nước suối dâng cao, chảy xiết, nước sông lớn dâng lên... Nhìn lại, một số trận mưa trong và sau đợt nắng gắt vừa qua, cũng đã gây ngập ở một số địa bàn gồm cả vùng cao và đô thị dưới đồng bằng… Đây là những tín hiệu cảnh báo đầu tiên phát đi từ mùa mưa bão 2026, sau nhiều năm thiên tai diễn biến bất thường.

Trong cực đoan lại ước cân bằng

Thời tiết cực đoan không thể khiến người ta thôi quan tâm đến những đề tài quen thuộc. Đó là làm sao cho đỡ nhọc hơn trong nắng gay gắt, không khí oi bức liên tục, kéo dài. Đặc biệt là khi các hoạt động không thể dừng được lại xúc tác thêm vào sự gay gắt ấy. Đó là việc xây dựng, giải phóng mặt bằng gây bụi bặm. Là việc làm cầu đường phải chặt mất nhiều cây bóng mát. Là nóng thế chứ nóng nữa thì xe cộ vẫn phải lao ra đường mưu sinh với bao nhiêu là khói thải…

Sao cho tái định cư đến nơi đến chốn

Những ngày này, khu tái định cư tại xã Thư Lâm (Hà Nội) dành cho người dân phường Hồng Hà (Hà Nội) chịu ảnh hưởng từ dự án xây dựng cầu Trần Hưng Đạo, cầu Tứ Liên được chú ý nhiều hơn. Bên các lô đất đã chia cùng phần vỉa hè và các đoạn đường nhựa nội khu đã làm xong, có một, hai ngôi nhà đang xây dựng.

Đi tìm... sạp báo

Người đàn ông ngoài 70 tuổi dựng xe trước số 30 phố Quang Trung (Hà Nội) rồi hỏi mua mấy tờ báo số cuối tuần có đăng bài viết về mình để đọc và tặng bạn bè. Trên bức tường phía trước quán nước treo dăm tờ báo khổ lớn, dưới mặt bàn là mấy cuốn tạp chí đặt cạnh ấm trà và những chiếc ghế nhựa dành cho khách.

Cùng người dân song hành với đổi mới

Làm tốt việc bồi thường, hỗ trợ tái định cư; xây dựng trước các khu tái định cư và đặc biệt phải bảo đảm đồng bộ, có hạ tầng, có dịch vụ, có điều kiện sinh kế…; bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân. Có như vậy thì mới có thể tạo được sự đồng thuận của người dân…

Thi cử sao cho... khỏe!

Đã không ít lần, trong dư luận có những băn khoăn và góp ý chân tình với việc tổ chức cho học sinh thi tốt nghiệp hoặc thi tuyển lên cấp mới vào dịp hè, đặc biệt vào những thời điểm được coi là cao điểm hoặc kéo dài của thời tiết cực đoan. Rất đáng suy nghĩ về điều này.

Giữ sông lớn như phần tự nhiên của đô thị

Có dịp đến một số dòng sông lớn bên các đô thị trung tâm, cả sông Hương gắn liền với thành phố Huế cổ kính hay sông Sài Gòn của thành phố “đầu tàu” phía nam, và dòng sông Hàn thoáng đãng giữa Đà Nẵng đang tươi mới, hiện đại, một cảm nhận chung là có nhiều nét tự nhiên còn đang được giữ gìn.

Cơ bản đã nhạt màu làng cổ!

Người viết bài này vừa đi qua chuỗi làng cổ từng là điểm ghé chân yên bình, đậm dáng nét truyền thống dọc theo sông Nhuệ. Đó là các thôn làng Mậu Lương, Hữu Hòa, Phú Diễn, Cự Đà… trước thuộc các quận, huyện phía “ngoài”, nay thuộc các phường, xã Kiến Hưng, Phú Lương, Đại Thanh, Bình Minh của Hà Nội.

Giá như có một lời hỏi han

Mấy ngày qua, câu chuyện người đàn ông ốm yếu được con gái thuê xe dịch vụ đưa đến một ngôi chùa ở Hải Phòng rồi lặng lẽ rời đi khiến nhiều người xót xa. Không ít người trách người con bất hiếu, nhẫn tâm bỏ cha giữa lúc tuổi già bệnh tật.

Đừng quên chỉnh trang những việc tưởng là nhỏ!

Nhiều “đại kế hoạch” đang được nghiên cứu triển khai trên địa bàn Hà Nội với ước muốn Thủ đô xanh, sạch, đẹp, văn minh hơn. Nhưng còn rất nhiều tồn đọng tưởng là nhỏ dường như đang có dấu hiệu bị bỏ qua.

“Cửa hẹp” vào lớp 10

Trong bữa cơm trưa nơi công sở, hai người phụ nữ nói chuyện về kỳ thi vào lớp 10. Câu chuyện bắt đầu bằng câu hỏi “Chị đã cho con học thêm ở đâu?”.

Giữ nếp văn minh, mở lối cộng sinh vỉa hè

Việc làm nghiêm giải tỏa vỉa hè, lề đường ở Hà Nội đang cho kết quả thấy rõ. Hè thoáng, lối đi lại thông hơn. Người đi bộ, du khách bớt phải đi xuống đường hay “luồn lách” trên chính mặt hè vốn được dành cho mình.

Khuyến đọc cách nào thời “số hóa”?

Câu chuyện văn hóa đọc được nhắc nhiều hơn qua các diễn đàn, hội sách, tọa đàm. Sau những sự kiện ấy, một câu hỏi được đặt ra: Chúng ta nên khuyến đọc theo cách nào, khi đời sống đọc đã thay đổi rất nhanh?

Giao thông công cộng phải hút khách hơn nữa

Có đi xe bus ở Hà Nội mới thấy bây giờ tình hình chung đã khá hơn trước. Vào bến “to”, khách có vị trí đợi riêng, an toàn. Không gian bến bãi giờ cũng được vệ sinh sạch sẽ hơn, đỡ bụi bặm, mùi mẽ nôn nao, cáu bẩn như ngày trước.

Nghiêm khắc để có “công trường xanh”

Trong nhiều năm dài cách đây chưa lâu, Hà Nội như một đại công trường xây dựng các khu đô thị, các cao ốc, sửa chữa, mở rộng các tuyến đường…, tình trạng ô nhiễm bụi, cát, xi-măng gây ảnh hưởng nặng nề lên nhiều địa bàn.

Không tùy tiện dùng bút tiêm giảm cân

Sau những ngày tiệc tùng, nhiều người giật mình khi bước lên cân. Câu chuyện giảm vài ký lẽ ra rất thông thường: Người thì đi bộ buổi sáng, người cắt bớt tinh bột, người kiên nhẫn với phòng gym. Nhưng dạo này, có thêm một lựa chọn khác - nhanh hơn, gọn hơn, và cũng đáng lo hơn: “Bút tiêm giảm cân” mua trên mạng.

Đầy đặn hơn bức chân dung cán bộ cơ sở

Mới đây, phát biểu tại Hội nghị quán triệt và triển khai Nghị quyết Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV, trong nhiều nội dung quan trọng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu vấn đề tiếp tục hoàn thiện và nâng cao hiệu lực, hiệu quả của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Đừng đùa bỡn với đường ray

Mới đây, câu chuyện hai nhân viên gác chắn tàu ở phường Thanh Khê (TP Đà Nẵng) bị hành hung khi đang làm nhiệm vụ, chỉ vì nhắc người đi đường không vượt rào chắn, khiến nhiều người không khỏi bàng hoàng.

Ngẫm tiếp chuyện công trình bỏ không

Cho đến thời nay thì trên địa bàn phường Hà Đông (Hà Nội) vẫn còn nguyên những “cơ ngơi” xuống cấp dần đã đến mức “rệu rã” từ sau thời điểm sáp nhập Hà Nội - Hà Tây cũ gần 20 năm trước. Đó là các công trình, trụ sở làm việc của các cơ quan, đơn vị của địa phương mà trước đó vẫn vận hành bình thường.