Thứ trưởng Tài chính Trần Quốc Phương và Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki tham dự và phát biểu tại sự kiện. Tham dự Hội thảo có đại diện nhiều bộ, ngành, cơ quan liên quan và các doanh nghiệp hai nước.
Hội thảo diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang nỗ lực thực hiện cam kết đạt mức phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, cũng như quan hệ Việt Nam-Nhật Bản tiếp tục đà phát triển thực chất, toàn diện trên tất cả các lĩnh vực sau khi nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện kể từ năm 2023.
Hội thảo tập trung thảo luận về khoản vay ODA thế hệ mới trị giá 50 tỷ yen (tương đương 320 triệu USD) với quy trình chuẩn bị được rút gọn và thủ tục giải ngân vốn nhanh chóng, đồng thời đảm bảo các mục tiêu phát triển thông qua thiết kế chính sách tốt và huy động nguồn lực hiệu quả.
Phát biểu khai mạc sự kiện, Đại sứ Nhật Bản Ito Naoki khẳng định: Khoản vay tổng trị giá 50 tỷ yên thể hiện cam kết mạnh mẽ của Chính phủ Nhật Bản trong việc hỗ trợ Việt Nam thực hiện các mục tiêu Đóng góp quốc gia tự quyết định (NDC), thúc đẩy tăng trưởng xanh, đồng thời nâng cao năng lực ứng phó với thiên tai trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng. Trên hết, đây là một khuôn khổ hợp tác mang trong mình tiềm năng của “ODA trong kỷ nguyên mới”.
Theo Đại sứ Nhật Bản, khoản vay chương trình này không chỉ dừng lại ở hỗ trợ tài chính truyền thống, mà còn là sáng kiến mang tính tiên phong trên thế giới, thông qua việc đề xuất các dự án ứng dụng công nghệ tiên tiến của Nhật Bản như trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu quan sát vệ tinh nhằm đáp ứng nhu cầu của Việt Nam trong tăng trưởng xanh và phòng chống thiên tai. Đây có thể trở thành động lực quan trọng thúc đẩy đổi mới sáng tạo - một trong những trụ cột hợp tác mới giữa Việt Nam và Nhật Bản.
Việt Nam là một trong những quốc gia bị ảnh hưởng nghiêm trọng của biến đổi khí hậu, nước biển dâng. Đặc biệt, trong những năm gần đây Việt Nam liên tục phải hứng chịu các cơn bão, lũ lụt,… với quy mô và cường độ ngày càng lớn, gây thiệt hại nặng nề về kinh tế-xã hội, ảnh hưởng trực tiếp tới đời sống của người dân.
Trước những thách thức trên, Thủ tướng Chính phủ Việt Nam đã ban hành Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 hướng đến mục tiêu “Tăng trưởng xanh góp phần cơ cấu lại nền kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng, nhằm đạt được thịnh vượng về kinh tế, bền vững về môi trường và công bằng về xã hội; hướng tới nền kinh tế xanh, trung hoà carbon và đóng góp vào mục tiêu hạn chế sự gia tăng nhiệt độ toàn cầu.
Tại Hội thảo, Thứ trưởng Tài chính Trần Quốc Phương cho biết: Nhu cầu về nguồn lực tài chính cho mục tiêu tăng trưởng xanh tại Việt Nam trong giai đoạn tới là rất lớn. Theo đánh giá của các chuyên gia, nhu cầu tài chính cho các biện pháp giảm phát thải trong từng lĩnh vực theo cam kết môi trường của Việt Nam đến năm 2030 là khoảng 68,75 tỷ USD. Trong đó, nguồn quốc gia tự thực hiện dự kiến khoảng hơn 24,7 tỷ USD, chiếm 36% và nhu cầu đối với nguồn lực hỗ trợ của quốc tế dự kiến khoảng 44 tỷ USD, chiếm 64%. Để có thể bảo đảm được nguồn lực trên, Việt Nam mong muốn các đối tác nước ngoài, trong đó có Nhật Bản tiếp tục đồng hành, hợp tác và hỗ trợ Việt Nam cả về tài chính, công nghệ và nguồn nhân lực trong lĩnh vực này.
Theo Thứ trưởng, trong năm 2025, Bộ Tài chính phối hợp Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam, Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản xây dựng Chương trình “Hỗ trợ ngân sách chung cho chuyển đổi xanh hướng tới mục tiêu tăng trưởng xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu” với trị giá 50 tỷ yên (tương đương 320 triệu USD). Mục tiêu chính của Chương trình này là hỗ trợ thực hiện các chiến lược, chính sách vì mục tiêu tăng trưởng xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu tại Việt Nam.
Việc khoản vay trị giá 50 tỷ yên được phê duyệt và sẽ được ký kết trong tháng 3/2026 là kết quả rất quan trọng nhằm cụ thể hóa cam kết của Lãnh đạo cấp cao hai nước trong việc thúc đẩy hợp tác “ODA thế hệ mới” thể hiện đúng tinh thần của các khoản vay có điều kiện ưu đãi hơn, thủ tục đơn giản hơn, linh hoạt hơn, tài trợ cho một trong 4 lĩnh vực ưu tiên của Chính phủ Việt Nam là chuyển đổi xanh, ứng phó với biến đổi khí hậu, đóng góp chung cho quan hệ hai nước tiếp tục phát triển trong giai đoạn tới.
Chia sẻ tại Hội thảo, ông Kobayashi Yosuke, Trưởng Văn phòng JICA tại Việt Nam khẳng định khoản vay mới dự kiến được giải ngân ngay trong năm 2026. Tính từ khi có yêu cầu chính thức đến khi hai Chính phủ đạt thỏa thuận ban đầu chỉ mất 8 tháng - minh chứng cho tốc độ đáp ứng nhanh chóng trước nhu cầu thực tế.
Theo Trưởng Văn phòng JICA Việt Nam, điểm mấu chốt của chương trình cho vay này nằm ở tính toàn diện và cách tiếp cận chiến lược, bao gồm việc hỗ trợ kết nối các công ty Nhật Bản sở hữu khoa học, công nghệ và đổi mới với Chính phủ Việt Nam và các tổ chức liên quan để hợp tác và phối hợp.
Ông Kobayashi Yosuke hy vọng rằng hội thảo hôm nay sẽ là một bước tiến quan trọng hướng tới sự phát triển vượt bậc trong quan hệ đối tác công tư giữa Nhật Bản và Việt Nam, góp phần tăng cường năng lực ứng phó với biến đổi khí hậu và thiên tai, cũng như thúc đẩy sự phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo tại Việt Nam.