Lâm Đồng với khát vọng vươn tầm

Trong đó, kinh tế xanh, công nghiệp xanh, du lịch chất lượng cao, logistics, kinh tế biển và kinh tế rừng được xác định là động lực quan trọng cho khát vọng vươn tầm trong giai đoạn mới, hướng đến cực tăng trưởng xanh, bền vững và giàu bản sắc.

Nền tảng phát triển

Từ miền cao nguyên quanh năm khí hậu ôn hòa, đến vùng dải duyên hải đầy nắng gió, Lâm Đồng sở hữu một không gian phát triển đa dạng. Sự kết nối giữa đại ngàn và biển xanh tạo nên lợi thế khác biệt, mở ra khả năng tổ chức các chuỗi giá trị liên hoàn, từ sản xuất nông nghiệp, công nghiệp chế biến đến logistics, thương mại và xuất khẩu. Đây cũng là cơ sở để địa phương phát triển kinh tế rừng, kinh tế biển, du lịch chất lượng cao, năng lượng tái tạo và công nghiệp xanh. Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Lâm Đồng Y Thanh Hà Niê Kđăm nhấn mạnh, những lợi thế sẵn có là nền tảng quan trọng để địa phương tái cấu trúc mô hình tăng trưởng, hình thành các hành lang kinh tế và cực tăng trưởng mới, tạo sức lan tỏa, kết nối với vùng Duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và vùng kinh tế trọng điểm phía nam.

Trong bức tranh phát triển ấy, tài nguyên khoáng sản là một trong những lợi thế nổi bật của Lâm Đồng. Địa phương có trữ lượng bô-xít khoảng 6,9 tỷ tấn, chiếm 73% trữ lượng cả nước; hai dự án khai thác bô-xít, sản xuất alumin tại Tân Rai và Nhân Cơ hiện đạt công suất từ 1,3 đến 1,5 triệu tấn alumin mỗi năm.

Đáng chú ý, dự án nhà máy điện phân nhôm công suất 450 nghìn tấn/năm vừa được đưa vào vận hành và cho ra những sản phẩm nhôm thỏi đầu tiên của Việt Nam, tạo động lực mới cho ngành công nghiệp luyện kim. Giáo sư, Tiến sĩ Trần Đại Lâm, Viện trưởng Khoa học vật liệu, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam nhận định: “Lâm Đồng có cơ hội trở thành trung tâm công nghiệp alumin-nhôm và sản phẩm sau nhôm lớn nhất cả nước, đồng thời giữ vai trò ngày càng quan trọng trong chuỗi cung ứng vật liệu chiến lược khu vực châu Á-Thái Bình Dương”.

Cùng với công nghiệp, nông nghiệp giữ vị trí quan trọng trong cơ cấu kinh tế của tỉnh. Với hơn một triệu ha đất sản xuất và điều kiện sinh thái đa dạng, Lâm Đồng có nhiều lợi thế phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp thông minh và hữu cơ. Các sản phẩm như rau, hoa, chè, cà-phê, thanh long, lụa tơ tằm và cá nước lạnh đã tạo dựng được thương hiệu, từng bước khẳng định vị thế trên thị trường trong nước và quốc tế.

Bên cạnh đó, hơn 1,1 triệu ha rừng, cùng ngư trường hơn 52 nghìn km², hệ thống đảo ven bờ và cảng biển, là nguồn lực quan trọng để phát triển kinh tế rừng, kinh tế biển theo hướng bền vững.

Sự bổ trợ giữa các vùng sinh thái còn tạo nên lợi thế đặc biệt cho du lịch. Đà Lạt với khí hậu ôn hòa, cảnh quan tươi đẹp và kiến trúc đặc trưng; Mũi Né với biển xanh, cát trắng, nắng vàng hình thành các sản phẩm du lịch nghỉ dưỡng; hồ Tà Đùng, Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông, cùng những giá trị văn hóa bản địa tạo thành hệ tài nguyên phong phú.

Lâm Đồng còn có các di sản, như Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên, Mộc bản triều Nguyễn, Khu dự trữ sinh quyển thế giới Langbiang. Không gian du lịch mở rộng, có thể hình thành các hành trình liên vùng, kết nối nghỉ dưỡng cao nguyên với trải nghiệm biển, khám phá thiên nhiên và văn hóa cộng đồng. Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh nhấn mạnh: “Lâm Đồng đang sở hữu nhiều lợi thế phát triển có tính liên kết và bổ trợ cao, mở ra dư địa và động lực mới cho tăng trưởng kinh tế-xã hội trong giai đoạn tới”.

Định vị chiến lược vươn tầm

Không gian phát triển mới đặt ra yêu cầu Lâm Đồng phải đổi mới tư duy quy hoạch, chuyển từ cách tiếp cận theo địa giới hành chính sang tổ chức không gian theo lợi thế và các mối liên kết kinh tế. Theo định hướng điều chỉnh quy hoạch tỉnh giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, cấu trúc cao nguyên-trung du-duyên hải được xác định làm nền tảng, gắn kết chặt chẽ giữa biển, cao nguyên và biên giới. Trên cơ sở đó, tỉnh định hướng hình thành sáu hành lang kinh tế liên vùng, bảy vùng phát triển kinh tế-xã hội và 19 tiểu vùng phát triển.

Trong cấu trúc ấy, vùng cao nguyên phát huy vai trò trung tâm nông nghiệp giá trị cao, du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, văn hóa, năng lượng tái tạo và các đô thị hạt nhân. Vùng trung du có điều kiện phát triển công nghiệp chế biến, logistics và dịch vụ. Khu vực duyên hải được định hướng trở thành động lực mới với kinh tế biển, cảng biển, khu thương mại tự do, năng lượng và du lịch chất lượng cao. Khi ba không gian ấy kết nối thành một chuỗi liên hoàn, giá trị tạo ra sẽ lớn hơn nhiều lần.

Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng Hồ Văn Mười khẳng định: “Điều chỉnh quy hoạch giúp định hình tầm nhìn phát triển dài hạn, tổ chức lại không gian phát triển theo hướng tích hợp, liên kết và đồng bộ; phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế của từng vùng, từng địa phương; tạo động lực thu hút đầu tư, huy động nguồn lực và thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững”.

Lâm Đồng đặt mục tiêu, đến năm 2030, phấn đấu trở thành tỉnh phát triển khá của cả nước, với GRDP bình quân đầu người khoảng 210 triệu đồng; tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân giai đoạn 2026-2030 đạt 10-10,5% mỗi năm. Tầm nhìn đến năm 2050, Lâm Đồng trở thành trung tâm phát triển năng động, bền vững của khu vực, có cơ cấu kinh tế hiện đại, trình độ phát triển cao và khả năng cạnh tranh quốc tế; người dân có cuộc sống ấm no, văn minh, hạnh phúc…

Để hiện thực hóa những mục tiêu này, tỉnh xác định bốn đột phá chiến lược: phát triển kết cấu hạ tầng; thúc đẩy khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; phát triển các cụm ngành, chuỗi giá trị kinh tế mũi nhọn có lợi thế cạnh tranh; hoàn thiện thể chế, cơ chế chính sách và mô hình quản trị địa phương. Trong đó, giao thông kết nối giữ vai trò mở đường, công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực nâng chất lượng tăng trưởng. Song song đó, cùng với đầu tư công, Lâm Đồng cần huy động nguồn lực xã hội, lựa chọn dự án có sức lan tỏa để nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Ông Arnaud Ginolin, Giám đốc Điều hành Boston Consulting Group (BCG), đơn vị tham gia tư vấn điều chỉnh quy hoạch tỉnh Lâm Đồng nhận định, khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo sẽ giúp nâng cao năng lực quản trị, gia tăng giá trị các ngành kinh tế chủ lực và thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao. Đây cũng là cơ sở để Lâm Đồng chuyển dần từ mô hình phát triển dựa nhiều vào khai thác tài nguyên sang phát triển dựa trên tri thức, công nghệ và năng lực sáng tạo.

Cùng với chiến lược quy hoạch, việc định vị thương hiệu “Lâm Đồng-Bản giao hưởng xanh” tạo thêm cơ sở để địa phương khẳng định bản sắc và nâng cao sức cạnh tranh. Được xác lập trong đề án bộ nhận diện thương hiệu, ban hành tháng 6/2026, thông điệp “bản giao hưởng xanh” (The Eco Symphony) thể hiện triết lý phát triển hài hòa giữa con người với thiên nhiên, giữa tăng trưởng kinh tế với gìn giữ hệ sinh thái, giữa giá trị truyền thống và đổi mới sáng tạo.

Bí thư Tỉnh ủy Y Thanh Hà Niê Kđăm nhấn mạnh: “Lâm Đồng kiến tạo “bản giao hưởng xanh”, nơi mang lại không gian sống an lành cho người dân, hành trình trải nghiệm trọn vẹn cho du khách và môi trường đầu tư phát triển bền vững cho doanh nghiệp; hướng tới mục tiêu bứt phá, trở thành cực tăng trưởng năng động”.

Theo định hướng này, ba trụ cột cần được gắn kết chặt chẽ gồm nền tảng sinh thái và không gian liên kết; các động lực kinh tế mang bản sắc xanh; môi trường đầu tư minh bạch, có trách nhiệm. Đây cũng là cơ sở để thu hút dòng vốn và công nghệ, đồng thời tạo dựng hình ảnh một địa phương có khả năng phát triển dài hạn, coi trọng chất lượng tăng trưởng và trách nhiệm với cộng đồng. Giáo sư, Tiến sĩ Eric Jose Olmedo Panal, Trường đại học Kinh tế-Tài chính Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng: “Thương hiệu này trở nên ý nghĩa, khi phản ánh đầy đủ bản sắc của một vùng đất hội tụ rừng, biển, cao nguyên, khoáng sản, văn hóa và khát vọng vươn lên”.

Với tiềm năng và lợi thế, cùng tầm nhìn dài hạn, cách tiếp cận quản trị hiện đại và quyết tâm đổi mới, Lâm Đồng đang từng bước hiện thực hóa khát vọng trở thành cực tăng trưởng năng động của khu vực và cả nước.