Tại hội thảo, Tiến sĩ Vũ Việt Anh, Trưởng Cộng đồng Martech TECHFEST Việt Nam nhận định Việt Nam đang có cơ hội bứt phá trong kỷ nguyên chuyển đổi số, hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia công nghiệp phát triển, thu nhập cao vào năm 2045. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất lại nằm ở nguồn lực con người.
Theo thống kê được nêu, hơn 70% lực lượng lao động hiện nay vẫn là lao động giản đơn, trong khi tỷ lệ lao động qua đào tạo bài bản ở trình độ trung cấp, cao đẳng và đại học còn khiêm tốn. Cơ cấu này tạo nên “tháp nhân lực” lệch chuẩn so với các quốc gia phát triển, nơi lao động kỹ năng và đội ngũ kỹ thuật viên chiếm tỷ trọng chủ đạo.
Tiến sĩ Vũ Việt Anh cho rằng, tình trạng thiếu hụt nhân lực chất lượng cao đang diễn ra ở nhiều ngành công nghệ mũi nhọn như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và bán dẫn. Trong khi nhu cầu nhân lực tăng nhanh theo tốc độ đổi mới công nghệ, hệ thống đào tạo trong nước chưa theo kịp về chương trình, phương pháp và điều kiện thực hành công nghệ lõi. Nhiều sinh viên tốt nghiệp chưa đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp, khiến thị trường lao động phải “đào tạo lại”, gây lãng phí nguồn lực xã hội.
Từ thực trạng đó, Tiến sĩ Vũ Việt Anh nhấn mạnh, Việt Nam không thể chỉ dựa vào nội lực mà cần đẩy mạnh hợp tác quốc tế trong đào tạo nguồn nhân lực. Việc tiếp cận chuẩn đào tạo tiên tiến, môi trường thực hành hiện đại và tri thức toàn cầu được xem là con đường ngắn để thu hẹp khoảng cách giữa mục tiêu phát triển và năng lực thực tế, góp phần nâng cao chất lượng nhân lực phục vụ phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Ở góc nhìn tổ chức xã hội nghề nghiệp, ông Đỗ Nguyên Hưng, Trưởng Cộng đồng Edtech, Phó Tổng Thư ký Hội Tự động hóa Việt Nam cho rằng các hiệp hội nghề nghiệp giữ vai trò quan trọng trong phát triển nhân lực khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, là cầu nối giữa chính sách, thị trường và đội ngũ chuyên gia.
Theo ông, các hiệp hội cần chuyển mạnh sang mô hình “hội chuyên nghiệp”, có dữ liệu, chuẩn mực và trách nhiệm xã hội; tham gia xây dựng chuẩn nghề, khung năng lực và chuẩn kỹ năng; đồng thời tổ chức đào tạo, mentoring, đánh giá năng lực đội ngũ sáng lập, kết nối startup với nhà đầu tư và phản biện chính sách bằng dữ liệu thực tiễn.
Chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, ông Ojasvi Babber, Giám đốc Vườn ươm đổi mới sáng tạo Amity (Đại học Amity, Ấn Độ) cho biết, mô hình vườn ươm tại Đại học Amity được triển khai với giảng viên vừa giảng dạy vừa tư vấn, định hướng cho các nhóm khởi nghiệp. Nhà trường đầu tư hạ tầng và nền tảng công nghệ phục vụ ươm tạo, kết nối với doanh nghiệp startup, đồng thời hỗ trợ các dịch vụ cần thiết và các chương trình tập huấn theo lĩnh vực.
Trong phần tọa đàm “Hợp tác quốc tế đào tạo nguồn nhân lực dựa trên nền tảng công nghệ”, các đại biểu thảo luận các giải pháp như tăng cường kết nối giữa trường đại học-doanh nghiệp-tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp; phát triển hệ sinh thái nhân lực khởi nghiệp và thích ứng văn hóa khởi nghiệp. Nhiều ý kiến cho rằng chuẩn hóa kỹ năng số và tăng thời lượng thực hành theo dự án là ưu tiên trước mắt.
Tại hội thảo, các đại biểu được nghe giới thiệu và công bố Quỹ học bổng “DreamSeed Fund”; đồng thời chứng kiến các lễ ký kết hợp tác phát triển nguồn nhân lực dựa trên nền tảng công nghệ, gồm ký kết giữa Học viện Thành Công-Vietnam Innovation Hub-Đại học Amity; và giữa Cộng đồng Công nghệ sắc đẹp với các đối tác liên quan.
